Wycieczka do Jaskini Niedźwiedziej w Kletnie - uczniowie z Szkoły Podstawowej nr 2 w Kamiennej Górze, Polskie Towarzystwo Schronisk Młodzieżowych, interesująca wycieczka krajoznawczo-przyrodnicza, rezerwat przyrody, PTSM.

W dniu 22 września 2023 roku uczniowie dwóch klas V c oraz VI c ze Szkoły Podstawowej nr 2 w Kamiennej Górze, członkowie Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych, wybrali się do Jaskini Niedźwiedziej w Kletnie na interesującą wycieczkę krajoznawczo-przyrodniczą kontynuując swoje uczestnictwo w  „Cyklu imprez turystyczno-krajoznawczych dla dzieci i młodzieży szkolnej z terenu Gminy Miejskiej Kamienna Góra” organizowanym dla nich przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w Kamiennej Górze przy wsparciu finansowym Gminy Miejskiej Kamienna Góra.

Po przyjeździe autokarem EUROTRANSU Kamienna Góra na parking w Kletnie żwawo wyruszyli do oddalonej 1,5 km. Jaskini Niedźwiedziej, która jest najdłuższą jaskinią sudecką położoną w Masywie Śnieżnika w Górze Stroma (1.166 m. n.p.m.), a także jedną z najdłuższych oraz najgłębszych jaskiń w Polsce. Jaskinia, odkryta w 1966 r. w trakcie eksploatacji marmuru w wyrobisku Kletno, jest rozwinięta horyzontalnie na kilku poziomach, a znana długość sal i korytarzy to blisko 5 km, a jej głębokość to ponad 100 m. W 1977 r. została ona objęta prawną formą ochrony przyrody jako rezerwat przyrody - geologiczny, na powierzchni 89,05 ha, który został utworzony dla zachowania i ochrony Jaskini Niedźwiedziej z bogatą szatą naciekową i znaleziskami kostnymi zwierząt plejstoceńskich, zjawisk krasowych występujących w pobliżu oraz ochrony ciekawych i rzadkich gatunków chronionych oraz naturalnych zbiorowisk roślinnych.

Po dojściu do Jaskini Niedźwiedziej, zakupieniu biletów wstępu oraz zrobieniu sobie wspólnego, pamiątkowego zdjęcia, podzieleni na 15-osobowe grupy w 20-minutowych odstępach, wyruszyli pod opieką przewodników na biegnącą poziomem środkowym Trasę Turystyczną  z niepowtarzalną i dobrze zachowaną szatą naciekową jaskini oraz dużą ilością kości zwierząt epoki lodowcowej. Każda grupa z przewodnikiem po minięciu śluzy wejściowej udała się nad Wielką Szczeliną, gdzie nad głowami mogli zobaczyć tzw. strop wodny, a w dole wejście do dolnego piętra jaskini (ok. 12 m w dół) z wejściem do Starych Partii Wrocławskich oraz ciasne wejście zwane „szufladą” prowadzące do tzw. Nowych Dolnych Partii. Stąd, słuchając opowieści o historii jaskini, przeszli do Salki przy Progu Ryżowym, nad którą znajduje się Salka Nietoperzy (jaskinię zamieszkuje ok. 200 osobników – 6 gatunków). Salka przy Progu Ryżowym jest najwyżej położonym miejscem w środkowych partiach jaskini. Następnie zeszli do najniżej położonego miejsca – Sali Lwa Jaskiniowego, gdzie zobaczyli stanowisko paleontologiczne i nie oczyszczone jeszcze kości zwierząt plejstoceńskich. W kolejnej jaskiniowej atrakcji, Sali ze szkieletem niedźwiedzia jaskiniowego, mogli z bliska przyjrzeć się szkieletowi niedźwiedzia jaskiniowego, który był największym niedźwiedziem jaki kiedykolwiek żył na naszej planecie. Ponadto zobaczyli w niej przekrój namuliska – materiału gruzowo-ilastego z dużą ilością materiału kostnego zwierząt plejstoceńskich. Namuliska bywają też nazywane Cmentarzyskami Zwierząt Plejstoceńskich. Spacerując za przewodnikami i słuchając ich opowieści o osobliwościach Jaskini usłyszeli o Korytarzu Mis Martwicowych, jednym z nielicznych miejsc z wyjątkowo bogatą szatą naciekową dna jaskini, w którym misy zachowały się tak dobrze, a na ich dnie tworzą się różne formy kalcytowe, przypominające rafy koralowe, pola ryżowe, kwiaty kalcytowe, kalafiory, czy nawet perły jaskiniowe.

Przechodząc sztucznie wykutym w marmurze korytarzem dotarli do Korytarza Stalaktytowego. Tutaj zobaczyli zupełnie inne oblicze Jaskini Niedźwiedziej, gdzie zaczyna się część obfitująca w nacieki kalcytowe. Nagromadzony w wodzie węglan wapnia odkłada się w jaskini w postaci krystalicznej – kalcytu. Słuchając opowieści przewodników oglądali fantazyjne kształty naciekowe: Mikołaja z workiem prezentów na plecach, Sowę, Pieczoną Gęś, Słonia i co podpowiedziała im własna wyobraźnia, a takie pojęcia jak: stalaktyty, stalagmity, a nawet stalagnaty nie mają już dla nich tajemnic. Po dotarciu do Sali Pałacowej z platformy widokowej w Zaułku Kaskad zobaczyli fragmenty górnego piętra jaskini, a także przypominającą  zamarznięty wodospad 8-metrową kaskadę. W Sali Pałacowej podziwiali oryginalny stalagmit zwany Lichtarzem, który ze swymi kolczastymi wyrostkami przypomina świecznik oblany kapiącym woskiem, a w Czerwonym Jeziorku odbijały się zabarwione tlenkiem żelaza ściany jaskini. Natomiast na górze widzieli Wielką Draperię kształtem przypominającą upięte zasłony. W Sali Pałacowej było mnóstwo bajkowych form (np. stalaktyt nazywany Językiem Teściowej czy oryginalny stalagmit – Pierś Afrodyty). Zaułek Pagodowy ściany przyozdabiały kalcytowe „budowle” na kształt dalekowschodnich pagod, pól ryżowych i apetycznie wyglądającej polewy czekoladowej (niestety z kalcytu). Na końcu Sali Pałacowej w Zaułku Heliktytowym można zobaczyć wspaniale powykręcane nacieki zwane heliktytami oraz różnokolorowe polewy, zawdzięczające swe barwy domieszkom metali (np. żelaza, manganu), a w jednym z nich dostrzec zatopionego w polewie kalcytowej nietoperza. Po wejściu do Korytarza Wodnego zobaczyli jeszcze inne delikatne nacieki wełniste i wapienne mleczko, a po przejściu sztucznie wykutego odcinka trasy turystycznej dotarli do jednej z większych ciekawostek jaskini, którym jest zaklinowany szkielet niedźwiedzia jaskiniowego.  Spacerując za swoimi przewodnikami do Sztolni Wyjściowej zobaczyli jeszcze Korytarz Człowieka Pierwotnego, w którym jeszcze nie odnaleziono śladów człowieka.

Po opuszczeniu Jaskini Niedźwiedziej przez wyjściową śluzę termiczną, której zadaniem jest, podobnie jak śluzy wejściowej, ochrona unikalnego mikroklimatu jaskini, pożegnali się ze swoimi przewodnikami dziękując im za przekazywaną w trakcie poznawczego spaceru historię Jaskini Niedźwiedziej i mile spędzony czas podczas jej zwiedzania.

Znaleźli także wolny czas na tradycyjny zakup pamiątek oraz zjedzenie posiłku, a następnie pełni niezapomnianych wrażeń z poznania jednej z najciekawszych jaskiń w Polsce żwawo wyruszyli w kierunku parkingu, z którego w wesołych nastrojach autokarem EUROTRANSU powrócili do Kamiennej Góry.          

W trakcie trwania wycieczki do rezerwatu przyrody „Jaskinia Niedźwiedzia” w Kletnie wszyscy kontynuujący zdobywanie odznak krajoznawczych zaliczyli po 5 pkt. do odznaki Turysta Przyrodnik.

Opiekunami młodych kamiennogórzan byli: Magdalena Chałupa i Daniel Gontko - wychowawcy klas, Magdalena Dudek-Długosz oraz Iwona Izworska - rodzice.

Autor: PTSM- JR, MCh, DG, II