Zbliżają się radosne i rodzinne Święta Wielkanocne

W dniu 2 kwietnia 2025 roku uczniowie klasy I d ze Szkoły Podstawowej nr 1 w Kamiennej Górze, członkowie Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych, wybrali się do Muzeum Tkactwa na ciekawą lekcję muzealną pt. „Tradycje i zwyczaje Świąt Wielkanocnych” aktywnie włączając się do tegorocznego „Cyklu imprez turystyczno-krajoznawczych dla dzieci i młodzieży szkolnej z terenu powiatu kamiennogórskiego”, który organizowany jest dla nich przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w Kamiennej Górze przy wsparciu finansowym Powiatu Kamiennogórskiego.

Po przybyciu do Muzeum Tkactwa na świąteczną lekcję muzealną spotkali się z Michałem Stołpiec, który zaprosił pierwszoklasistów do jednego z pomieszczeń muzealnych na II piętrze, gdzie ich oczom ukazała się wspaniała świąteczna dekoracja, w tym m. in. wielkanocny stół z wypełnionym koszykiem, różnorodnymi jajkami, bukszpanem, przy którym stały wielkanocne palmy.

Lekcja muzealna rozpoczęła się od swobodnej rozmowy z uczestnikami, w trakcie której uczestnicy lekcji dowiedzieli się że Wielkanoc jest świętem ruchomym obchodzonym w pierwszą niedzielę przypadającą po pierwszej wiosennej pełni księżyca oraz usłyszeli od prowadzącego lekcję, że w przyszłym roku Wielkanoc wypadnie 5 kwietnia. Słuchając uważnie opowiadania o wielkanocnych zwyczajach i tradycjach usłyszeli, że Środa Popielcowa to dzień, w którym kapłani posypują głowy wiernych popiołem rozpoczynający 40-dniowy okres Wielkiego Postu ustanowiony na pamiątkę postu Jezusa na pustyni, w trakcie którego chrześcijanie przygotowują się duchowo do obchodów Świąt Wielkanocnych.

Rozmawiając o wielkopostnych potrawach wymienili m. in. zupy, a jedną z nich jest żur na zakwasie, który można zrobić używając jedynie dwóch składników: wody oraz mąki żytniej, ale można także wzbogacić ją skórkami chleba, a jedna uczennic miała możliwość przygotowania zakwasu, który prowadzący lekcję muzealną postawił na okiennym parapecie.

Wiele radości pierwszoklasistom sprawił dawny zwyczaj dający możliwość w połowie postu pohałasowania kołatkami i terkotkami, którymi bardzo chętnie hałasowali gdyż lekcja odbywała się w środę, a „hałaśliwe półpoście” przypadało w środę przypadającą w połowie postu – półpoście było wesołym dniem, w którym na moment przerywano powagę i zadumę postu, gdyż panował w tym dniu zgiełk i chaos. Ciekawą częścią świątecznej lekcji muzealnej było rozpoznawanie przez uczniów ptaków oraz kwiatów – zwiastunów wiosny prezentowanych na zdjęciach przez muzealnego edukatora.

Kolejną niezwykle ciekawą tradycją wielkanocną jest Niedziela Palmowa obchodzona na pamiątkę przybycia Jezusa do Jerozolimy. W tym dniu w kościołach święci się palmy wielkanocne – symbol odradzającego się życia. Dawniej poświęconą w kościele palemkę umieszczało się w domu, nad drzwiami lub zatkniętą za ramę świętego obrazu, aby strzegła domostwo od ognia i piorunów. Usłyszeli także, że Niedziela Palmowa rozpoczyna Wielki Tydzień. Bardzo chętnie oglądali także palmy stanowiące element dekoracyjny sali muzealnej. Słuchając uważnie Michała Stołpiec usłyszeli, że w Wielki Czwartek w kościołach odprawiana jest wieczorna Msza Wieczerzy Pańskiej rozpoczynając Tridum Paschalne, a Wielki Piątek to dzień upamiętniający śmierć Jezusa Chrystusa na krzyżu oraz zobaczyli prezentowane przez niego dwa muzealne eksponaty przedstawiające ukrzyżowanie Jezusa Chrystusa.

Ciekawym zwyczajem związanym ze Świętami Wielkanocnymi jest ozdabianie jajek symbolu nowego życia, odrodzenia i zmartwychwstania, a pierwszoklasiści zobaczyli m. in. jajka kury, przepiórki, kaczki, gęsi oraz strusia. Słuchając Michała Stołpiec usłyszeli, że jajka wielkanocne zdobione są rożnymi technikami, dzięki którym powstają pisanki, kraszanki, drapanki, oklejanki, naklejanki czy nalepianki. Uczestnicy lekcji muzealnej chętnie wypowiadali się na temat ich rodzinnych zwyczajów zdobienia jajek.

Innym bardzo wesołym dniem wielkanocnym jest lany poniedziałek zwany potocznie „śmigusem-dyngusem”. Dawniej były to dwa osobne obrządki, które z czasem połączyły się. Śmigus polegał na okładaniu dziewcząt witkami wierzby, a we wtorkowy dyngus dziewczęta oblewały chłopców wodą.

Na zakończenie tej części świątecznej lekcji muzealnej pierwszoklasiści przygotowywali wielkanocny koszyczek kładąc do niego pokarmy przeznaczane do święcenia, wśród których były: jajko, baranek cukrowy, chleb, babka wielkanocna, sól, chrzan, wędlina oraz bukszpan, a prowadzący lekcję muzealną opowiadał im o znaczeniu potraw, które święcimy w Wielką Sobotę.

Następnie wszyscy skorzystali z muzealnej windy, aby dotrzeć do zaaranżowanej wielkanocnej pracowni plastycznej, w której uczestniczyli w inspirujących oraz angażujących ich zajęciach, których głównym celem było samodzielne, według własnego pomysłu, ozdobienie różnokolorowymi flamastrami drewnianego wielkanocnego kogucika wraz z jego podstawką. Na zakończenie ciekawej lekcji muzealnej o zwyczajach i tradycjach Świąt Wielkanocnych zrobili sobie wspólne klasowe zdjęcie ze swoim wielkanocnym edukatorem MICHAŁEM STOŁPIEC z dumą prezentując wykonane przez siebie wielkanocne koguciki, które będą dla nich unikalną, bo samodzielnie wykonaną pamiątką ze świątecznej lekcji muzealnej.

Po zakończeniu warsztatów plastycznych zeszli do holu muzeum, gdzie podziękowali prowadzącemu świąteczną lekcję muzealną za bardzo mile spędzony czas oraz wzajemnie życzyli sobie Wesołych Świąt Wielkanocnych. Po pożegnaniu się z Nim, opuścili gościnne mury Muzeum Tkactwa wracając w wesołych, świątecznych nastrojach, ze swoimi wielkanocnymi ozdobami, do swojej szkoły.

Opiekę nad uczestników świątecznej lekcji muzealnej sprawowali Paulina Kuliś – wychowawczyni klasy oraz Jerzy Rubach – Nauczyciel Kraju Ojczystego i Honorowy Członek PTSM.