Wycieczka krajoznawcza śladami krzeszowskich cystersów

W dniu 11 czerwca 2025 roku uczniowie dwóch klas II b oraz III b ze Szkoły Podstawowej nr 1 w Kamiennej Górze, członkowie Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych, wybrali się do Krzeszowa na pieszą wycieczkę krajoznawczo-przyrodniczą inaugurując swój udział w tegorocznym „Cyklu imprez turystyczno-krajoznawczych dla dzieci i młodzieży szkolnej z terenu Powiatu Kamiennogórskiego” organizowanym dla nich przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w Kamiennej Górze przy wsparciu finansowym Powiatu Kamiennogórskiego.

Po przyjeździe autobusem kursowym PKS Kamienna Góra do Krzeszowa, młodzi kamiennogórscy krajoznawcy, po zrobieni sobie klasowych zdjęć na tle bramy wejściowej do Parku Natury, żwawo skierowali się do kamiennego pręgierza stojącego po południowej stronie murów klasztornych dawnego Opactwa Cystersów, zakonu sprowadzonego do Krzeszowa przez księcia Bolka I Surowego w 1292 r., Krzeszów był ich własnością do kasacji zakonu cystersów w 1810 r. Po dojściu do XIV-wiecznego kamiennego pręgierza z piaskowca usłyszeli, że jest on zabytkiem średniowiecznego prawa karnego. Egzekwowano pod nim głównie kary o charakterze hańbiącym, do których zaliczano publiczne wystawienie skazańca w dni targowe oraz chłostę. Skazaniec mógł być także relegowany (wydalony) z danej miejscowości na czas określony lub na zawsze, któremu wypalano literę „R” - Renegatus.

Po powrocie do centrum Krzeszowa, po przejściu główną bramą znaleźli się na terenie Pocysterskiego Opactwa, które jest jednym z najważniejszych zabytków sakralnych w Polsce z Kościołem Wniebowzięcia NMP, kościołem św. Józefa, Domem Opata oraz zabudowaniami klasztornymi. Ponadto usłyszeli, że w 1998 r. papież Jan Paweł II nadał kościołowi p.w. Wniebowzięcia NMP tytuł Bazyliki Mniejszej, który otrzymują kościoły wyróżniające się wartością zabytkową, liturgiczną, pielgrzymkową i duszpasterską.

Na pytanie jednej z uczestniczek wycieczki – Co to jest pielgrzymka? – odpowiedzi udzielił ks. dr Łukasz Langenfeld – proboszcz krzeszowskiej parafii, który podszedł do nich zachęcając jednocześnie wstąpienia do Bazyliki Mniejszej. W jej wnętrzu zobaczyli m. im. polichromię Georga Neunhertza, wnuka Michała Willmanna - spalenie kościoła klasztornego podczas wojen husyckich w 1426 r. podczas której zakonnicy ukryli cudowną ikonę MB Łaskawej, odnalezioną w 1622 r, a ukoronowaną w 1997 r. przez papieża Jana Pawła II, stalle – wygodne i paradne siedzenia dla zakonników, a ponadto ich wzrok przykuły późnobarokowe organy Michała Englera Młodszego.

Po wyjściu z Bazyliki Mniejszej podeszli jeszcze do jednego z licznych w Polsce tzw. dębów papieskich zasadzonego z żołędzi „Chrobrego” - najstarszego dębu szypułkowego w Polsce, które w 2004 r. pobłogosławił Papież Jan Paweł II w czasie pielgrzymki polskich leśników i od tego momentu każdy „potomek” „Chrobrego” nazywany jest dębem papieskim.

Po opuszczeniu murów Pocysterskiego Opactwa zobaczyli pierwszą stację kalwarii krzeszowskiej oraz figurę cystersa, a następnie za czerwono-żółtymi znakami turystycznymi powędrowali ul. Betlejemską, oglądając po drodze kolejne kaplice kalwarii krzeszowskiej: Wieczernik, a w przysiółku Betlejem Kaplicę Groty Narodzenie Pańskiego. Dalej spacerując czerwono znakowanym Głównym Szlakiem Sudeckim im. dr. Mieczysława Orłowicza dotarli do „Hubertówki”, gdzie jeden z rodziców rozpalił dla nich ognisko, aby mogli usmażyć smakowite kiełbaski, bułki, chleb, a także wszechobecne pianki, które mogli spożyć korzystając ze stołów z ławkami znajdujących się we wnętrzu drewnianej chatki.

Po opuszczeniu „Hubertówki” wędrując początkowo czerwonym szlakiem, a następnie skrótem leśnymi dróżkami, dotarli do żółtego szlaku turystycznego, zatrzymując się na chwilę przy łące, z widokiem na Bazylikę Mniejszą w Krzeszowie oraz przy krzyżu z 1843 r. na niewielkim wzniesieniu pomiędzy Krzeszowem i Przedwojowem. Uważnie poznając znaki zmiany kierunku (kolanko i strzałka) na żółtym szlaku turystycznym po wędrówce przez las szlakiem biegnącym zboczem Długosza ich oczom ukazał się staw zwany „Butem” oraz zabudowania Kamiennej Góry. Po dojściu do ścieżki rowerowej postanowili „popedałować” do ul. Słowackiego, a następnie spacerując alejkami parku oraz Aleją księdza Prałata Książka zakończyli 6-godzinną wycieczkę na łonie natury dochodząc do budynku swojej szkoły.

Opiekunkami młodych kamiennogórzan byli: Ewa Nowak i Joanna Żukrowska - wychowawczynie klas, Wiktoria Nowak – praktykantka, Magdalena Jakubczak i Klaudia Szampera – rodzice, a młodych adeptów turystyki i krajoznawstwa regionu kamiennogórskiego poprowadził oraz wspierał Jerzy Rubach – Nauczyciel Kraju Ojczystego i Honorowy Członek PTSM.

Autoirzy zdjęć Magdalena Jakubczas, Joanna Żukronwska, Jerzy Rubach