Wycieczka edukacyjna do Sudeckiej Zagrody Edukacyjnej w Dobkowie.

W dniu 25 października 2023 roku uczniowie dwóch klas I c oraz II a z Zespołu Szkolno-Przedszkolnego w Lubawce, członkowie Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych, wybrali się do Sudeckiej Zagrody Edukacyjnej w Dobkowie na swoją pierwszą, w tym roku szkolnym, wycieczkę edukacyjną w ramach tegorocznego „Cyklu imprez turystyczno-krajoznawczych dla dzieci i młodzieży szkolnej z terenu powiatu kamiennogórskiego”, który organizowany jest przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w Kamiennej Górze przy wsparciu finansowym Powiatu Kamiennogórskiego.

Uczestnicy wycieczki edukacyjnej po przyjeździe autokarem z PKS Kamienna Góra na parking obok Sudeckiej Zagrody Edukacyjnej i wejściu do budynku recepcji, spotkali się ze swoimi edukatorami Joanną Appelt oraz Sarą Horodyską, z którymi udali się do głównego budynku SZE. W nim podzieleni na dwa zespoły klasowe przystąpili do przygotowanych dla nich zajęć edukacyjnych.

Jako pierwsi do Sali Warsztatowej pod opieką edukator Sary Horodyskiej młodzi „lubawscy laboranci” z klasy I c uczestniczyli w bardzo ciekawych warsztatach laboratoryjnych „Laboratorium czterech żywiołów”. Po ubraniu fartuchów ochronnych i omówieniu przez prowadzącą warsztaty zasad zachowania się podczas wykonywania doświadczeń laboratoryjnych i uważnym słuchaniu informacji „głównej laborantki” nie miały dla nich tajemnic nowe pojęcia – zlewka, kolba, pipeta oraz bagietka. Zostali również sprytnie przez nią „ponumerowani”, co miało duży wpływ na sprawne wykonywanie przez nich poszczególnych ćwiczeń laboratoryjnych. Uczestnicy warsztatów samodzielnie i uważnie wykonując zgodnie z instrukcjami prowadzącej warsztaty, w trakcie pierwszego ćwiczenia laboratoryjnego wlewali do zlewek, korzystając m. in. z pipety, kolorowe płyny. Po zakończeniu wszystkich czynności zaobserwowali, że płyny, które wlali do zlewki były wyodrębnione, a po rozmowie z edukatorką SZE Sarą Horodyską doszli do wniosku, że ich pozycja względem siebie była zależna od gęstości płynu.

Wiele emocji uczestnikom warsztatów laboratoryjnych dostarczyły kolejne wykonywane przez nich, pod uważnym okiem „głównej laborantki” kolejne, samodzielne doświadczenia, których zaobserwowane efekty dostarczyły im wiele nieskrywanej radości oraz zaskoczenia, że w „krainie wygasłych wulkanów” można, w warunkach laboratoryjnych samodzielnie wykonując doświadczenia, doprowadzić do różnych erupcji oraz poznać czym tak naprawdę są poznawane przez nich „cztery żywioły” - ogień, powietrze, woda oraz ziemia. W trakcie wykonywanych doświadczeń mogli wywołać „tornado”, zaobserwować, korzystając z latarki, co dzieje się w kolbie, a także wywołać „kolorową erupcję” jak przystało na doświadczenia prowadzone w Centrum Nauki o Ziemi w Geoparku Kraina Wygasłych Wulkanów.

W tym samym czasie na zwiedzanie ekspozycji Sudeckiej Zagrody Edukacyjnej nawiązującej do Krainy Wygasłych Wulkanów z geolog Joanną Appelt wyruszyli uczniowie klasy II a, którzy zostali przez nią zaproszeni do znajdującej się na I piętrze Sali Kaczawskiej, gdzie zobaczyli makietę pozwalającą poznać najważniejsze atrakcje geoturystyczne Pogórza Kaczawskiego – dawne wulkany, kamieniołomy, formacje skalne, liczne rezerwaty przyrody oraz zabytkowe pałace, dwory i kościoły. Oświetlone różnobarwnymi żaróweczkami atrakcje zachęcają do poznania tych miejsc w terenie podczas wędrówki żółtym Szlakiem Wygasłych Wulkanów. Ponadto zobaczyli trzy modele, prezentujące różne fazy przekształcania się Ostrzycy (501 m. n.p.m.) – wulkanicznego wzniesienia w kształcie stożka zbudowanego z bazaltów, które w szczytowej partii (powyżej 450 m. n. p. m.) objęte jest prawną ochroną jako rezerwat przyrody nieożywionej „Ostrzyca Proboszczowicka”. Ponadto w Sali Kaczawskiej, z którą zapoznali się młodzi lubawczanie znajduje się interaktywna makieta, która po uruchomieniu przez edukatorkę, w kilka minut przybliżyła im trwający 20. milionów lat proces powstawania gór.

W kolejnej Sali Wulkanów można zobaczyć m. in. modele aktywnych wulkanów stożkowych i tarczowy oraz dowiedzieć się, jak dzielimy wulkany ze względu na ich aktywność – aktywne, uśpione oraz wygasłe. W niej mogli „zajrzeć” do wnętrza wulkanu Fudżi w Japonii, a przy pomocy interaktywnej tablicy słuchając opowieści przewodniczki mogli zrozumieć jak powstają i przebiegają erupcje wulkanów. Usłyszeli również o włoskim starożytnym mieście Pompeje zniszczonym w trakcje erupcji wulkanu Wezuwiusz w 79 r. Część z nich mogła samodzielnie zbudować własny wulkan. Decydując o lepkości magmy oraz poziomie zgromadzonych pod powierzchnią gazów zobaczyli różne typy wulkanów i ich różnorodne erupcje. Znajduje się w niej również model gejzeru, który wystrzeliwuje wodę w regularnych odstępach czasu.

Wiele emocji budził wśród uczestników wycieczki edukacyjnej pobyt w Sali Trzęsienia Ziemi, gdzie zobaczyli film przedstawiający erupcję wulkanu z jego tragicznymi skutkami, o których opowiadała im przewodniczka Joanna Appelt. Na największej w Polsce platformie symulującej trzęsienie ziemi (4° w skali Richtera) samodzielnie mogli doświadczyć jak to jest, gdy trzęsie się ziemia, w trakcie którego nawet najprostsze czynności są trudne do wykonania.

Następnie zeszli do znajdującej się na parterze Sali Ziemi gdzie zobaczyli ciekawą kolekcję skał i minerałów z Pogórza Kaczawskiego. Wśród prezentowanych przez przewodniczkę skał zobaczyli: agaty, ametyst, kryształ górski, kwarc dymny, gips czy obsydian czarny – kwaśną skałę magmową, powstałą ze szkliwa wulkanicznego na wskutek natychmiastowego wystygnięcia magmy. Ponadto usłyszeli, że skały zbudowane są z minerałów. Podeszli także do interaktywnej makiety rzeki, gdzie mogli wywołać powódź podnosząc tamę. Zobaczyli tu m.in. co dzieje się w czasie powodzi z domami ustawionymi przez nich w strefie zalewowej. Tylko niektóre domki ustawione przez nich bez uszczerbku przetrwałyby powódź wywołaną przerwaniem tamy na rzece. Jej niszczycielskie skutki mogli także zaobserwować podczas wrześniowej powodzi w powiecie kamiennogórskim. Po zakończeniu pierwszej części zajęć edukacyjnych każdy z zespołów klasowych miał w drugim budynku przerwę śniadaniową, a po jej zakończeniu pierwszoklasiści i drugoklasiści wymieniły się zajęciami edukacyjnymi - „zwiedzający” uczestniczyli, pod uważnym okiem poznanej już geolog Joanny Appelt w inspirujących warsztatach „Laboratorium czterech żywiołów”, a najmłodsi „lubawscy laboranci” wraz z edukatorką Sarą Horodyską żwawo wyruszyli na zwiedzanie ekspozycji Sudeckiej Zagrody Edukacyjnej.

Po zakończeniu drugiej części zająć edukacyjnych w gościnnych dla nich murach Sudeckiej Zagrody Edukacyjnej wszyscy nowi „lubawscy laboranci”, na jej schodach, zrobili sobie wspólne pamiątkowe zdjęcie i udali się na parking do czekającego na nich autokaru PKS Kamienna Góra, którym przez Lipę, Kaczorów, Marciszów i Kamienną Górę w wesołych nastrojach, pełni wrażeń z uczestnictwa w warsztatach „Laboratorium czterech żywiołów” oraz niezapomnianych przeżyciach na platformie symulującej trzęsienie ziemi, powrócili do Lubawki.

Opiekę nad uczestników wycieczki edukacyjnej sprawowali: Monika Fedoruk i Magdalena Winter – wychowawczynie klas, Katarzyna Harasz i Wiktoria Porowska - nauczycielki oraz Jerzy Rubach – Nauczyciel Kraju Ojczystego i Honorowy Członek PTSM.

autorzy zdjęć: Wiktoria Porowska, Jerzy Rubach