Interaktywne warsztaty edukacyjne dla uczniów z Kamiennej Góry w Sudeckiej Zagrodzie Edukacyjnej - relacja z wycieczki

W dniu 21 listopada 2023 roku uczniowie dwóch klas V d oraz VI b ze Szkoły Podstawowej nr 2 w Kamiennej Górze uczestniczyli w interesujących i inspirujących warsztatach edukacyjnych i zwiedzaniu ekspozycji Sudeckiej Zagrody Edukacyjnej w Dobkowie. Uczestnicy wycieczki edukacyjnej włączyli się do tegorocznego „Cyklu imprez turystyczno-krajoznawczych dla dzieci i młodzieży szkolnej z terenu powiatu kamiennogórskiego”, który organizowany jest przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w Kamiennej Górze przy wsparciu finansowym Powiatu Kamiennogórskiego.

Po przyjeździe autokarem z PKS Kamienna Góra na parking obok Sudeckiej Zagrody Edukacyjnej oraz krótkim odpoczynku po podróży z konsumpcją drugiego śniadania, zostali zaproszeni w zespołach klasowych przez Piotra Komzę i Michała Rzegockigo – edukatorów SZE do głównego budynku, w którym przystąpili do zaplanowanych dla nich zajęć edukacyjnych w postaci interesujących warsztatów „Niesamowite substancje” oraz zwiedzanie ekspozycji Sudeckiej Zagrody Edukacyjnej sciśle związanej z Geoparkiem Krainy wygasłych Wulkanów.

Jako pierwsi w warsztatach edukacyjnych pt. „Niesamowite substancje” prowadzonych przez Michała Rzegockiego uczestniczyli kamiennogórscy piątoklasiści, którzy założyli biała ochronne „laboratoryjne ubranka”. Zajęcia edukacyjne rozpoczęły się od swobodnej dyskusji prowadzącej z grupą „młodych laborantów”, po której nie miały dla nich tajemnic nowe pojęcia – bagietka, kolba, pipeta czy zlewka. Ponadto poznali jak bezpiecznie brać czynny udział w ich pierwszych doświadczeniach laboratoryjnych bez korzystania ze zmysłu smaku, ale umiejętnie ze zmysłu węchu. Następnie przy pomocy prezentacji „główny laborant” zapoznał ich z kilkoma „niesamowitymi substancjami” jakimi są: grafen, aerożel i gal, a także omówił kolejne pojęcie: atom, stan skupienia oraz właściwości materii i przedmiotów: masa, objętość, powierzchnia czy temperatura. Wyposażeni w podstawową wiedzę „młodzi laboranci” przed przystąpieniem do warsztatów laboratoryjnych zostali sprytnie „ponumerowani” przez prowadzącego warsztaty. Pierwszym ich doświadczeniem była „dysfuzja i oczyszczanie wody”. Wykonując polecenia prowadzącego doświadczenie poszczególni „laboranci” do zlewki z wodą wlewali pipetą krople atramentu oraz mieszali obie substancje przy użyciu bagietki. Kolejni „laboranci” przy użyciu lejka i sączka z bibuły dodając węgiel aktywny rozdzielali obie substancje, której efektem była oczyszczona woda. Bardzo ciekawym doświadczeniem była z kolei „produkcja suchego śniegu”, który z dużym zaangażowaniem wciągnął wszystkich „kamiennogórskich laborantów”. Wyprodukowany przez siebie „suchy śnieg” został następnie spakowany do pojemników, a własnoręczny wyrób mogli zabrać ze sobą do domów, z uwagą aby nie spuszczać go do zlewozmywaka lub toalety. Wiele radości przysporzyło im kolejne, niestety już ostatnie doświadczenie „Polimery – polimerowe robaczki”, w którym przy użyciu dwóch organicznych związków chemicznych: alginianu sodu – bezbarwnego i bez smaku oraz mleczanu wapnia – białego, krystalicznego ciała stałego stosowanych jako dodatek do żywności własnoręcznie wykonywali swoje „kolorowe pamiątki” z bardzo udanych oraz aktywizujących ich warsztatów laboratoryjnych „Niesamowite substancje”, które pakowali do woreczków foliowych otrzymanych od prowadzącego warsztaty Michała Rzegockiego.

W tym samym czasie ich starsze koleżanki i koledzy z klasy VI b wraz z edukatorem Piotrem Komzą udali się na zwiedzanie wybranych pomieszczeń Sudeckiej Zagrody Edukacyjnej wystrojem i eksponatami nawiązującymi go Geoparku Kraina Wygasłych Wulkanów. Pierwszym pomieszczeniem, który poznali była znajdująca się na parterze Sala Ziemi. W niej zobaczyli ciekawą kolekcję skał i minerałów z Pogórza Kaczawskiego. Wśród prezentowanych przez przewodnika skał zobaczyli granit, gips czy obsydian czarny – kwaśną skałę magmową, powstałą ze szkliwa wulkanicznego na wskutek natychmiastowego wystygnięcia magmy. Ponadto usłyszeli, że skały zbudowane są z minerałów. Słuchając uważnie edukatora dowiedzieli się, że gips jest minerałem, który daje się łatwo zarysować paznokciem, a w 10-stopniowej skali twardości minerałów, od najbardziej miękkiego do najtrwalszego ma „2”, a najtrwalszym minerałem „10” jest diament. Następnie podeszli do interaktywnej makiety rzeki, gdzie mogli wywołać powódź podnosząc tamę. Zobaczyli tu m.in. co dzieje się w czasie powodzi z domami ustawionymi przez nich w strefie zalewowej. Tylko niektóre ustawione przez nich domy bez uszczerbku przetrwałyby powódź wywołaną przerwaniem tamy na rzece. Następnie przeszli do pomieszczenia zwanego „Czarną Kuchnią”. Jest to jedyne pomieszczenie w Sudeckiej Zagrodzie Edukacyjnie, które wygląda dokładnie tak, jak przed 100 laty. Zobaczyli w niej oryginalny piec chlebowy oraz sporo ciekawych, oryginalnych pamiątek z dawnych czasów, które prezentował i opowiadał o ich przeznaczeniu Piotr Komza, wśród których były m. in. drewniany piórnik, tarka oraz gofrownica z przepisami w języku niemieckim. Po przejściu do Sali Kaczawskiej zobaczyli makietę pozwalającą poznać najważniejsze atrakcje geoturystyczne Pogórza Kaczawskiego – dawne wulkany, kamieniołomy, formacje skalne, liczne rezerwaty przyrody oraz zabytkowe pałace, dwory i kościoły. Oświetlone różnobarwnymi żaróweczkami atrakcje zachęcają do poznania tych miejsc w terenie podczas wędrówki żółtym Szlakiem Wygasłych Wulkanów. Ponadto zobaczyli trzy modele, prezentujące różne fazy przekształcania się Ostrzycy (501 m. n.p.m.) – wulkanicznego wzniesienia w kształcie stożka zbudowanego z bazaltów, które w szczytowej partii (powyżej 450 m. n. p. m.) objęte jest prawną ochroną jako rezerwat przyrody nieożywionej „Ostrzyca Proboszczowicka”. W kolejnej Sali Wulkanów można zobaczyć m. in. modele aktywnych wulkanów, w tym największy na świecie wulkan stożkowy Fudżi na japońskiej wyspie Honsiu oraz tarczowy na Hawajach, a także dowiedzieć się, jak dzielimy wulkany ze względu na ich aktywność (wygasłe, uśpione i aktywne). Mogli także „zajrzeć” do wnętrza wulkanów, a przy pomocy interaktywnej tablicy słuchając opowieści przewodnika zrozumieć jak powstają i przebiegają ich erupcje. Niektórzy z uczestników wycieczki edukacyjnej mieli możliwość zaprojektowania własnej erupcji wulkanu. Znajduje się w niej również model gejzeru, który wystrzeliwuje wodę w regularnych odstępach czasu. Wiele emocji budził wśród uczestników wycieczki edukacyjnej pobyt w Sali Trzęsienia Ziemi, gdzie zobaczyli film przedstawiający erupcję wulkanu oraz jego tragiczne skutki, a na największej w Polsce platformie symulującej trzęsienie ziemi, 4,5° w skali Richtera, samodzielnie mogli doświadczyć jak to jest, gdy trzęsie się ziemia, Podczas trzęsienia ziemi nawet prosta czynność jaką jest np. założenie i sznurowanie buta jest bardzo trudna do prawidłowego wykonalna, a czasami wręcz niemożliwa.

Po zakończeniu pierwszego etapu zajęć edukacyjnych w Geoparku Kraina Wygasłych Wulkanów uczennice i uczniowie obu klas spotkały się w Sali Trzęsienia Ziemi, gdzie mogli wspólne skonsumować przywieziony ze sobą prowiant. Ponadto uczestnicy wycieczki edukacyjnej zrobili sobie pamiątkowe zdjęcia klasowe z opiekunami.

Po przerwie konsumpcyjno-fotograficznej zostali zaproszeni przez swoich edukatorów Piotra Komzę oraz Michała Rzegockiego na drugą część zaplanowanych dla nich zajęć edukacyjnych zamieniając się rolami. Piątoklasiści wyruszyli ze swoim edukatorem Michałem Rzegockim na zwiedzanie wybranych pomieszczeń Sudeckiej Zagrody Edukacyjnej, w których zobaczyli bardzo ciekawe eksponaty związane z Krainą Wygasłych Wulkanów. Z kolei szóstoklasiści pod kierunkiem Piotra Komzy ze zwiedzających zamienili się w „wytrawnych laborantów” przeprowadzających w trakcie warsztatów „Niesamowite substancje” ciekawe doświadczenie oraz produkujących własny suchy śnieg i polimerowe robaki.

Po zakończeniu drugiej części zajęć edukacyjnych wszyscy uczniowie spotkali się w holu budynku, a część z nich postanowiła jeszcze sprawdzić i utrwalić zdobyte, w trakcie zwiedzania wiadomości o wulkanach w „teście wulkanologa” korzystając z tablicy interaktywnej znajdującej się w holu na parterze. Po opuszczeniu budynku oraz zrobieniu sobie wspólnego pamiątkowego zdjęcia na schodach gościnnej Sudeckiej Zagrody Edukacyjnej udali się na parking do czekającego na nich autokaru PKS Kamienna Góra, którym przez Lipę, Kaczorów oraz Marciszów w wesołych nastrojach, pełni niezapomnianych wrażeń z pierwszej edukacyjnej wizyty w Geoparku Kraina Wygasłych Wulkanów „młodzi laboranci” powrócili do Kamiennej Góry.

Opiekę nad uczestników wycieczki edukacyjnej sprawowali: Jan Sylwester Homoncik i Adam Nowak - wychowawcy klas, Monika Krzystek - pedagog oraz Jerzy Rubach – Nauczyciel Kraju Ojczystego i Członek Honorowy PTSM.

Autor PTSM-JR,MK