W rezerwacie przyrody ?Przełomy pod Książem?

W dniu 2 października 2019 roku uczniowie klasy VI c ze Szkoły Podstawowej nr 2 w Kamiennej Górze uczestniczyli w wycieczce autokarowo-edukacyjnej do Książańskiego Parku Krajobrazowego w ramach cyklu wycieczek do Ośrodków Edukacji Ekologicznej organizowanym dla młodych mieszkańców Kamiennej Góry przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w Kamiennej Górze przy wsparciu finansowym Gminy Miejskiej Kamienna Góra.

Po przyjeździe busem ?Zwiedzaczka? na parking niedaleko Stadniny Ogierów udali się na ławeczki na ALEI LIP DROBNOLISTNYCH ? POMNIKA PRZYRODY OŻYWIONEJ, gdzie spotkali się z Piotrem Ciężkim - edukatorem Dolnośląskiego Zespołu Parków Krajobrazowych Oddział w Wałbrzychu, który zaprosił ich na wspólną wędrówkę ŚCIEŻKĄ PRZYRODNICZO-DYDAKTYCZNĄ ?ŚCIEŻKA HOCHBERGÓW? .

Słuchając opowiadania edukatora dowiedzieli się, że znajdują się na obszarze KSIĄŻAŃSKIEGO PARKU KRAJOBRAZOWEGO utworzonego w 1981 r. na obszarze 3.155 ha, z otuliną, czyli obszarem ochronnym o powierzchni 5.933 ha. Jest on jednym z 12-stu parków krajobrazowych na terenie województwa dolnośląskiego, a jego utworzenie miało na celu zachowanie wartości przyrodniczych i kulturowych części strefy brzeżnej Pogórza Wałbrzyskiego w Sudetach Środkowych. Ponadto ważnymi funkcjami parku krajobrazowego, są funkcje turystyczne oraz edukacyjne. Około 87% powierzchni parku zajmują lasy.

Rozpoczynając terenowe zajęcia edukacyjne dotarli na Skałkę Olbrzyma, na której znajduje się punkt widokowy na ponad 700-letni Zamek Książ od strony południowej. Wybudowany przez księcia świdnicko-jaworskiego BOLKA I SUROWEGO w XIII w., którego właścicielem przez kilka stuleci była rodzina Hochbergów niemieckiego rodu arystokratycznego (od 1509r do 1941r.). To trzeci co do wielkości zamek w Polsce (po zamku krzyżackim w Malborku oraz Wawelu w Krakowie). W swojej ponad 700-letniej historii był kilka razy rozbudowywany, ma ponad 400 pomieszczeń, a 5-osobowa rodzina Hochberg von Pless posiadała 300 osób służby. Po zrobieniu sobie wspólnego zdjęcia z Zamkiem Książ w tle edukator DZPK ? Piotr Ciężki poprowadził ich do Mauzoleum Hochbergów na Topolowej Górce. Budowla powstała w 1734 r. jako pawilon letni, ale od 1883 r., po wykuciu w skale obszernej krypty, posłużyła jako grobowiec rodu Hochbergów. W 1907 r. pochowano w nim Jana Henryka XI, a w 1943 r. księżnę Daisy, której trumnę służba książęca przeniosła w nieznane miejsce przed wkroczeniem Armii Czerwonej.

Następnie spacerując leśnymi dróżkami, zielonym szlakiem turystycznym przez REZERWAT PRZYRODY ?PRZEŁOMY POD KSIĄŻEM? dotarli do jednej z ośmiu tablic informacyjnych umieszczonych na ścieżce edukacyjnej opisującej romantyczne ruiny Starego Zamku Książ,. Z historią zamku zapoznał ich Piotr Ciężki. Po dojściu do Starego Książa położonego na skalistym cyplu, nad lewym brzegiem Pełcznicy zobaczyli na jednej z zamkowych ścian rośnie okazały BLUSZCZ POSPOLITY ? POMNIK PRZYRODY o obwodzie pnia 30 cm. Budowla, relikt średniowiecznego zamku, przekształcona pod koniec XVIII w. przez Jana Henryka VI Hochberga w stylizowaną na gotycką ruinę posiadała kilka sal, wieżę, loch i bramę z dwiema wieżami i zwodzonym mostem. Był też dziedziniec turniejowy z trybunami na którym regularnie odbywały się turnieje rycerskie. Z platformy widokowej mogli podziwiać wspaniały widok na Zamek Książ oraz Wąwóz Pełcznicy, jeden z najpiękniejszych w Sudetach Ponadto zobaczyli stanowisko ZANOKCICY SKALNEJ ? paproci rosnącej w szczelinach zacienionych skał, objętej ochroną gatunkową.

Po dłuższym pobycie w ruinach Starego Książa i udanych ?sesjach fotograficznych? kontynuowali przyrodniczy spacer na wyjątkowo malowniczej trasie Wąwozu Książ , zwanego także Wąwozem Pełcznicy, niezwykle cennym pod względem krajobrazu i przyrody. Wędrując za Piotrem Ciężkim i słuchając ciekawych informacji o florze i faunie Książańskiego Parku Krajobrazowego, w tym sprowadzonych ponad 100 lat temu z Sardynii i Korsyki muflonach, na kolejnych przystankach z tablicami edukacyjnymi dla turystów podziwiali strome ? dochodzące do 80 m wysokości - skalne zbocza zlepieńców, szarogłazów i łupków z porastającym je starym lasem mieszanym. W trakcie turystycznego spaceru urokliwym Wąwozem Pełcznicy kamiennogórzanie dotarli do ?zapomnianego pomnika? na Łabędzim Stawie, gdzie pochowani byli dwaj synowie Jana Henryka Vi. Stąd żwawo ruszyli do okazałego CISA POSPOLITEGO ?BOLKO? ? POMNIKA PRZYRODY, najokazalszego cisa na terenie parku krajobrazowego. Drzewo liczy sobie od 400 do 600 lat, a w obwodzie pnia w pierśnicy ma 285 cm. Zainteresowało ich również jedno z wejść do tajemniczego tunelu powstałego podczas II wojny światowej.

Następnie spacerując ?ŚCIEŻKĄ HOCHBERGÓW? doszli do okazałych murów ZAMKU KSIĄŻ, gdzie na Dziedzińcu Honorowym zrobili sobie wspólne, pamiątkowe zdjęcie z zamkiem w tle. Znaleźli jeszcze czas na chwilę odpoczynku połączony z zakupem lodów., Na zakończeniu udanej wycieczki przyrodniczo-edukacyjnej zobaczyli czerwone tablice informacyjne z godłem Polski Książańskiego Parku Krajobrazowego oraz Rezerwatu przyrody ?Przełomy pod Książem? utrwalając sobie zasady oznaczania obszarowych form prawneh ochrony przyrody. Ponadto zapoznali się z ostatnią tablicą informacyjną ścieżki przyrodniczo-edukacyjnej opisującą nocnych mieszkańców ruin - trzech gatunków nietoperzy: nocka dużego, nocka Bechsteina i mopka.

Spacerując alejkami SUDECKIEGO OGRODU DENDROLOGICZNEGO zatrzymali się przy krzewie rododendronów (różaneczników) oraz kasztanowcu jadalnym, wyszukując pod nim kasztany jadalne.

Po podziękowaniu za bardzo mile spędzony czas oraz nowe wiadomości o ochronie przyrody pożegnali się z prowadzącym zajęcia edukacyjne Piotrem Ciężkim dotarli do parkingu, gdzie wsiedli do oczekującego na nich busa ?Zwiedzaczka?, którym w wesołych nastrojach powrócili do Kamiennej Góry.

Opiekę nad uczestnikami wycieczki edukacyjnej sprawowali Daniel Gontko - wychowawca klasy oraz Jerzy Rubach ? Nauczyciel Kraju Ojczystego i Instruktor Ochrony Przyrody PTTK.