Poznawali atrakcje przyrodniczo-krajoznawcze Powiatu Kamiennogórskiego

W dniu 8 maja 2026 roku uczniowie klasy II a ze Szkoły Podstawowej nr 1 im. ks. Jana Twardowskiego w Kamiennej Górze, członkowie Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych, uczestniczyli w przyrodniczo-krajoznawczej wycieczce, której celem było poznanie przez nich wybranych pomników przyrody oraz zabytków średniowiecznego prawa karnego występujących na terenie naszego powiatu Drugoklasiści włączyli się jednocześnie do tegorocznego „Cyklu imprez turystyczno-krajoznawczych dla dzieci i młodzieży szkolnej z terenu Powiatu Kamiennogórskiego” organizowanego dla nich przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w Kamiennej Górze przy wsparciu finansowym Powiatu Kamiennogórskiego.

Kamiennogórskim młodym Tropicielom Przyrody, którzy zamierzali poznać w trakcie dłuższego pobytu urokliwy rezerwat przyrody „Głazy Krasnoludków” koło Gorzeszowa, kapryśna zmiana pogody pokrzyżowała ich plany, więc mikrobusem ZWIEDZACZKA wyruszyli na poznanie wybranych atrakcji przyrodniczo-krajoznawczych powiatu kamiennogórskiego.

Po przyjeździe do Krzeszowa podjechali na ul. Sądecką, gdzie rośnie okazały DĄB SZYPUŁKOWY, który został objęty prawną formą ochrony przyrody jako POMNIK PRZYRODY. Po uwiecznieniu go na wspólnej fotografii, wyruszyli w dalszą drogę zatrzymując się obok kościoła św. Wawrzyńca w Krzeszówku, gdzie zobaczyli dwie, około 130-letnie, okazałe LIPY DROBNOLISTNE również objęte prawną formą ochrony przyrody jako POMNIK PRZYRODY. Na pierwszej z nich zobaczyli tabliczkę z Godłem Polski i napisem Pomnik Przyrody, ale na czerwonym tle, a tabliczka oznaczająca pomnik przyrody powinna mieć kolor zielony, gdyż ochroną prawną jako pomniki przyrody objęte są pojedyncze twory przyrody ożywionej lub ich skupiska odznaczające się indywidualnymi cechami, wyróżniającymi je wśród innych tworów np. okazałych rozmiarów drzewa. Po przyjeździe do Gorzeszowa na łące obok głównej drogi ich wzrok przykuła charakterystyczna, 7,5-metrowa, skałka piaskowcowa zwana „DIABELSKĄ MACZUGĄ”. Skałka objęta została ochroną prawną jako POMNIK PRZYRODY NIEOŻYWIONEJ. Na ścianie skałki w setną rocznicę Bitwy Narodów pod Lipskiem wykuto daty „1813-1913”. Po wysłuchaniu legendy z nią związanej oraz zrobieniu sobie pamiątkowego zdjęcia z „Diabelską Maczugą” w tle obeszli wokół „Diabelską Maczugę” i mikrobusem ZWIEDZACZKA pojechali do Kochanowa.

Po przyjeździe do Kochanowa podeszli do bardzo ciekawego zabytku średniowiecznego prawa – kamiennego stołu sędziowskiego z XVI w. z zachowanymi siedziskami. Stół ma ok. 200 cm długości, 76 cm szerokości oraz 110 cm wysokości, a niektóre siedziska posiadają poręcze. Jest to jedyny na Dolnym Śląsku taki pomnik średniowiecznego prawa zachowany wraz z siedziskami. Został on wykonany z piaskowca. Zestaw kamiennych mebli sądowych służył sędziom sądów wiejskich i kościelnych do rozstrzygania sporów oraz wydawania wyroków. W tych czasach sprawy sądowe rozpatrywano publicznie pod gołym niebem, często kończyły się surowymi wyrokami. Stół sędziowski z Kochanowa przetrwał do czasów współczesnych dzięki materiałowi, z którego został wykonany. Drugoklasiści wracając do mikrobusu chętnie przypatrywali się stadu krów, które pasły się wraz z młodymi cielaczkami na pastwisku.

Po dojściu do mikrobusu ruszyli w drogę powrotną do swojej miejscowości zatrzymując się w Krzeszowie obok kamiennego pręgierza stojącego obok murów pocysterskiego klasztoru, który został wykonany z piaskowca. Krzeszowski pręgierz składa się z cylindrycznej kolumny o wysokości około 360 cm, zwieńczonej czworoboczną głowicą i kulą. Pręgierz służył egzekwowaniu sprawiedliwości, chociaż nie w najwyższym wymiarze. Pod pręgierzem egzekwowano głownie kary mające charakter hańbiący, do których zaliczano publiczne wystawianie skazańca lub chłostę. Skazańca można było postawić pod pręgierzem lub uwięzić w kunie, czyli metalowej obręczy przytwierdzonej do jego słupa. Również publiczne wystawienie pod pręgierzem następowało z reguły w dni targowe, aby kara ta była doskonale czytelna, a skazańcowi często zawieszano przedmioty pochodzące z przestępstwa lub tabliczkę, na której wypisywano rodzaj przestępstwa np. WIELKI ZŁODZIEJ lub FAŁSZERZ. Chłostę wykonywano rzadziej i była ona sankcją za cięższe przewinienia. Kary te mogły być powiązane z wypaleniem piętna na ciele skazańca np. znaku litery R /relegatus/, co wiązało się z wydaleniem go z danego ośrodka na czas, podany w latach lub na zawsze.

Po poznanie w trakcie przyrodniczo-krajoznawczej wycieczki trzech pomników przyrody ożywionej (dąb szypułkowy i lipy drobnolistne) oraz nieożywionej (skała piaskowcowa „Diabelska Maczuga”), a także dwóch zabytków średniowiecznego prawa karnego (stół sędziowski i pręgierz) mikrobusem ZWIEDZACZKA pełni wrażeń z wycieczki powrócili do Kamiennej Góry.

Opiekunami uczestników wycieczki przyrodniczo-krajoznawczej byli: Małgorzata Pawlikowska – wychowawczyni klasy oraz Jerzy Rubach – Nauczyciel Kraju Ojczystego i Honorowy Członek PTSM.