Poznali wybrane pomniki przyrody ożywionej w Gminie Lubawka

W dniu 16 grudnia 2025 roku uczniowie dwóch klas II c oraz III a z Zespołu Szkolno-Przedszkolnego im. Zesłańców Sybiru w Lubawce, członkowie Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych, uczestniczyli w ciekawej wycieczce historyczno-przyrodniczej, składającej się z części historycznej ich miasta Lubawka oraz przyrodniczej, której celem było poznanie wybranych pomników przyrody na terenie Gminy Lubawka. Młodzi lubawczanie aktywnie kontynuowali swoje uczestnictwo w tegorocznym zadaniu publicznym „Imprezy turystyczno-krajoznawcze dla młodzieży szkolnej z Miasta Lubawka”, który organizowany jest dla nich przez Zarząd Oddziału PTSM w Kamiennej Górze przy wsparciu finansowym Gminy Lubawka.

Po spotkaniu się młodych uczestników spaceru historycznego po Lubawce z prowadzącym wycieczkę przy murze okalającym teren wokół kościoła p. w. św. Anny zobaczyli zbiorową mogiłę 18-stu żołnierzy austriackich (13) oraz pruskich (5) poległych w czasie wojny austriacko-pruskiej w 1866 r., a następnie dotarli na rynek z klasycystycznym ratuszem. Nad portalem wejściowym zobaczyli herb Lubawki, a Jerzy Rubach korzystając z jego wydrukowanej wersji, wraz z drugo- i trzecioklasistami opisał herb Lubawki, który na srebrnej tarczy herbowej przedstawia okrągłą złotą basztę przykrytą brązowym hełmem z sygnaturką. W hełmie widnieje małe okienko, a po obu stronach baszty umieszczone są dwa zielone drzewa iglaste. Natomiast w jego podstawie umieszczona jest niebieska woda, w której płynie srebrny pstrąg – pamiątka wielkiej powodzi w przeszłości miasta,

Następnie opiekunki rozdały im, w systemie dwójkowym lubawski quest – wyprawa odkrywców „Ta inna historia Lubawki”. Młodzi uczestnicy historycznego spaceru wokół lubawskiego ratusza czytali zawarty w nim wierszowany tekst opisujący fragment historii Lubawki związanej z pożarami i powodziami, które naprzemiennie przez wieki nękały ich miasto. Odczytując kolejne zwrotki „historycznego wiersza” zobaczyli dom na którym widniał metalowy klucz z dwoma podkowami, dom z portalem, który wieńczy balkon, kamienicę z odwróconymi muszlami, stojącą w rogu ratusza figurę św. Jana Nepomucena, a także kamienicę na trzy osie dzieloną i niezwykłymi ornamentami zdobioną. W trakcie spaceru na bieżąco uzupełniali brakującymi wyrazami, a wskazane cyframi litery wpisywali do hasła, które na zakończenie krótkiego spaceru odczytali – ŻYWIOŁ - wymieniając nazwy czterech znanych im żywiołów.

Na młodych lubawczan czekały już dwa mikrobusy, którymi dojechali do Błażejowa rozpoczynając część przyrodniczą ostatniej wycieczki, której celem było poznanie wybranych pomników przyrody ożywionej Gminy Lubawka rosnących w Błażejowie oraz Chełmsku Śląskim. Słuchając prowadzącego przyrodniczą część wycieczki Instruktora Ochrony Przyrody PTTK dowiedzieli się, że na terenie ich gminy jest siedem pomników przyrody, obejmujących 6 drzew (Błażejów, Chełmsko Śląskie, Jarkowice) oraz 2-ie skały porfirowe (Okrzeszyn, Uniemyśl), których rejestr prowadzi m.in. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska we Wrocławiu.

Poznając pomniki przyrody w Błażejowie i Chełmsku Śląskim usłyszeli, że aby drzewo uznać pomnikiem przyrody, jego obwód w tzw. pierśnicy, czyli na wysokości 1,3 m od ziemi, powinien być większy niż orientacyjne wielkości graniczne dla poszczególnych gatunków drzew np. 300 cm dla kasztanowca oraz lipy drobnolistnej, których pomnikowe drzewa poznali w trakcie wycieczki. Ponadto bardzo chętnie, używając 3-metrowej taśmy mierniczej mierzyli aktualne obwody trzech kasztanowców oraz lipy drobnolistnej, które rozporządzeniami Wojewody Jeleniogórskiego w latach 1991 i 1994 zostały objęte tą formą ochrony przyrody na terenie ich gminy, ale żadne z widzianych przez nich pomników przyrody nie było oznaczone zieloną tabliczką z Godłem Polski i napisem POMNIK PRZYRODY, które obowiązują od uchwalenia przez Sejm w dniu 16 kwietnia 2004 r. Ustawy o ochronie przyrody, która m.in. ustanowiła 10 prawnych form ochrony przyrody w Polsce, a ustanawianie pomników przyrody przekazała do kompetencji rad gminnych, a nadzór nad pomnikami przyrody na terenie Miasta i Gminy Lubawki sprawuje Burmistrz Miasta Lubawka.

Na zakończenie przyrodniczego etapu wycieczki zrobili sobie wspólne, grupowe zdjęcie z pomnikiem przyrody – kasztanowcem białym – rosnącym w Chełmsku Śląskim przy ul. Sądeckiej 26 w tle obiecując, dokończenie rozwiązania i poznania hasła questu wyprawa odkrywców „Tkacze Chełmscy” pochodzącego z archiwum Stowarzyszenia Społeczno-Kulturalnego :Granica”, już w trakcie zajęć szkolnych.

Po dojściu na chełmski rynek, który przypomina odwiedzającym go turystom o wielowiekowej miejskiej przeszłości tej urokliwej miejscowości, a oczekującymi na nich mikrobusami powrócili do swojego miasta - Lubawki.

Opiekunkami uczestników wycieczki historyczno-przyrodniczej były: Monika Fedoruk – wychowawczyni klasy II c, Katarzyna Harasz i Wiktoria Porowska – nauczycielki współorganizujące, a młodych Lubawczan poprowadził Jerzy Rubach – Nauczyciel Kraju Ojczystego i Honorowy Członek PTSM

Autorki zdjęć: Monika Fedoruk, Wiktoria POrowska