Wycieczka edukacyjna do Centrum Informacyjnego Karkonoskiego Parku Narodowego - Polskie Towarzystwo Schronisk Młodzieżowych

W dniu 27 października 2023 roku uczniowie klasy VII d ze Szkoły Podstawowej nr 2 w Kamiennej Górze, członkowie Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych, wybrali się na ciekawą wycieczkę edukacyjną do Centrum Informacyjnego Karkonoskiego Parku Narodowego w Karpaczu inaugurując swoje uczestnictwo w tegorocznym „Cyklu wycieczek edukacyjnych do centrów edukacji ekologicznej oraz wycieczek popularnych rozwijających zainteresowania krajoznawczo-przyrodnicze młodych mieszkańców Kamiennej Góry”, który organizowany jest przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych przy wsparciu finansowym Gminy Miejskiej Kamienna Góra.

Po przyjeździe mikrobusem  ZWIEDZACZKA do Karpacza na parking niedaleko Muzeum Sportu i Turystyki spacerując ul. Obrońców Pokoju zobaczyli odsłonięcie hornfelsów. Jest to skała powstała z łupków łyszczykowych pod wpływem oddziaływania na nie gorącej magmy granitowej, która wtargnęła w ich obręb przed ok. 320 mln lat. Ponadto zobaczyli tam plenerową prezentację skał, z których zbudowane są Karkonosze. Wśród nich były m. in.: granit karkonoski, bazalt, łupek łyszczykowy, amfibolit, melafir, piaskowiec i marmur dolomityczny. Następnie leśnymi ścieżkami, obok górskiego potoku Łomniczka żwawo powędrowali do Karkonoskiego Parku Narodowego utworzonego w 1959 r., gdzie  w jednym z niewielu zachowanych w regionie domów o typowej karkonoskiej architekturze mieści się Centrum Informacyjnego Karkonoskiego Parku Narodowego. Uczestnicy wycieczki edukacyjnej spotkali się w nim z edukatorem Aleksandrą Trytek Po krótkim odpoczynku, przeznaczonym na konsumpcję drugiego śniadania przystąpili do zaplanowanych dla nich zajęć edukacyjnych.

Swoje spotkanie z karkonoską przyrodą rozpoczęli w Sali Informacyjnej. Zajęcia rozpoczynały się od swobodnej dyskusji o PARKU NARODOWYM, który jest najwyższą formą ochrony prawnej przyrody w Polsce, a siódmoklasiści wymieniali nazwy innych znanych im parków narodowych, w tym Tatrzański PN, Białowieski PN czy Woliński PN. Każdy z 23-ch parków narodowych obejmuje swym zasięgiem obszar zachowany w stanie naturalnym lub zbliżonym do naturalnego, które łącznie zajmują tylko 1% powierzchni naszego kraju. W trakcie wspólnego omawianie przyrody Karkonoskiego Parku Narodowego wymieniali elementy przyrody, z którymi kojarzy im się park narodowy. Ponadto dowiedzieli się, że w Karkonoskim Parku Narodowym chroni się ciekawe zespoły górskiej roślinności, bogatą faunę, a przede wszystkim skały o fantazyjnych kształtach, gołoborza, wodospady, polodowcowe kotły i stawy oraz rozmawiali o zasadach zachowania się podczas zwiedzania parku narodowego, z których część już wprowadziła w tym zakresie ograniczenia np. PN Gór Stołowych (Szczeliniec Wielki i Błędne Skały). W Sali Informacyjnej zobaczyli unikalną mapą geologiczną Wschodnich Karkonoszy w formie mozaiki podłogowej prezentującą skały, z których są zbudowane, a skały zbudowane są z minerałów. Rozmawiając z Aleksandrą Trytek o powstaniu Karkonoszy, dowiedzieli się, że obecne ich ukształtowanie jest wynikiem ruchów górotwórczych sprzed ok. 300 milionów lat, po którym nastąpił okres erozji i denudacji. Następnie zasadniczy masyw gór został ponownie wydźwignięty w okresie trzeciorzędowej orogenezy alpejskiej, a granit karkonoski to skała magmowa głębinowa powstała poprzez powolne zastygnięcie magmy na dużej głębokości (ok. 5-10 km).

W dalszej części zajęć zostali zaproszeni na „wirtualny spacer” po Karkonoszach przy pomocy wieloformatowej prezentacji multimedialnej z panoramami 3D, podczas którego zobaczyli m. in.: Śnieżkę z jednym z dwóch wysokogórskich obserwatoriów meteorologicznyoch w Polsce i kaplicą św. Wawrzyńca, kotły polodowcowe, górskie jeziora polodowcowe, torfowisko, murawy, schroniska „Dom Śląski” oraz „Samotnia” w Kotle Małego Stawu. W trakcie „wirtualnego spaceru” po Karkonoszach Aleksandra Trytek zapoznała młodzież z poszczególnymi piętrami karkonoskiej roślinności: pogórza (do ok. 500 m n.p.m.), regla dolnego (500-1000), regla górnego (1000-1250), subalpejskie (1250-1450) oraz alpejskie (1450-1602). Ponadto usłyszeli o przykładzie negatywnego wpływu na karkonoską przyrodę jakim jest m. in. Hotel Lake Hill Resort & Spa nad zbiornikiem wodnym „Sosnówka”. „Spacerując” po Karkonoszach z licznego grona przedstawicieli karkonoskiej fauny zobaczyli żagnicę północną – ważkę relikt polodowcowy, to jedyne jej stanowisko w Polsce. Na krótkich filmikach zobaczyli i usłyszeli głosy podróżniczka (samca i samiczki) oraz cietrzewia. Dowiedzieli się także, że niektóre szlaki turystyczne zamykane są w okresach lęgowych ptaków, w tym sokoła wędrownego, średniej wielkości ptaka drapieżnego, najszybszego zwierzęcia świata (w Polsce skrajnie nieliczny ptak łęgowy - 14 par, w tym 2 pary w Karkonoszach). Na zakończenie zobaczyli krótki film „Pojedynek”, w którym główną rolę odgrywały walczące ze sobą cietrzewie.

Po krótkiej przerwie na kolejną część zajęć edukacyjnych zostali zaproszeni do Sali Warsztatowej, gdzie pod bacznym okiem prowadzącej zajęcia edukacyjne Aleksandry Trytek mieli możliwość poznania i doskonalenia zasad posługiwania się binokularami oraz samodzielnego obejrzenia w dużym powiększeniu wybranych „Skarbów Gór Olbrzymich”, jak nazywane są Karkonosze, wśród których były m. in.: piryt, ametyst, kryształ górski, a także elementy roślin – fragmenty kory, liści i leśnych owoców oraz przedstawicieli owadów (m. in. osy, trzmiele i szerszenie). Uczniowie z dużym zaangażowaniem oglądali wszystkie dostępne na szalkach eksponaty. Po zakończeniu tej części zajęć warsztatowych przystąpili do niezwykle ciekawych i inspirujących warsztatów makramy ph. „Makrama – robimy liście”.  Makrama to znana od starożytności sztuka wiązania sznurków, bez użycia igieł, drutów lub szydełka. Uważnie słuchając instrukcji edukatora, uzupełnioną prezentacją poszczególnych czynności na naściennych ekranach, ochoczo przystąpili do wyplatania swoich unikatowych pamiątek z przyrodniczego pobytu w Centrum Informacyjnym KPN w Karpaczu. Na początek każde z nich przygotowało 15 sznurków po 20 cm oraz jeden dłuższy mający 50 cm. Po przygotowaniu wszystkich sznurków przystąpili do ich łączenia węzłami korzystając z uwag i pomocy Aleksandry Trytek oraz jednej z opiekunek Wandy Jawor, dla której technika makramy nie ma żadnych tajemnic. Powiązane węzłami sznurki były następnie czesane przez nich grzebieniami lub szczotkami, a ułożone na kartce z bloku „wędrowały” do edukatora CI KPN, która spryskiwała je lakierem. Po ich wyschnięciu ponownie „wracały” do prowadzącej warsztaty i po umiejętnym obcięciu ich końcówek do uczestników warsztatów makramy wracały piękne, kolorowe liście.

Na zakończenie inspirującego pobytu w Centrum Informacyjnym KPN w Sali Informacyjnej zrobili sobie wspólne zdjęcie z edukatorem Karkonoskiego Parku Narodowego ALEKSANDRĄ TRYTEK z dumą prezentując wykonane przez siebie „karkonoskie liście”. Po podziękowaniu JEJ za nowe wiadomości o ochronie przyrody w parku narodowym, ciekawe i inspirujące warsztaty makramy oraz bardzo mile spędzony czas pożegnali się z NIĄ wyruszając pełni niezapomnianych wrażeń oraz nowych wiadomości o karkonoskiej przyrodzie w drogę powrotną do Karpacza skąd, mikrobusem Zwiedzaczka, planowo powrócili do Kamiennej Góry.

Uczestnikami przyrodniczej wyprawy do Centrum Informacyjnego KPN w Karpaczu opiekowali się: Monika Stawarz – wychowawczyni klasy, Wanda Jawor – pedagog oraz Jerzy Rubach -  Nauczyciel Kraju Ojczystego i Honorowy Członek PTSM.

Autor: PTSM-JR, MS