Wycieczka przyrodniczo-edukacyjna do Karkonoskiego Parku Narodowego - relacja z Centrum Informacyjnego w Karpaczu

W dniu 7 czerwca 2024 roku uczniowie dwóch klas I a oraz I d ze Szkoły Podstawowej nr 1 w Kamiennej Górze, członkowie Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych, wybrali się na ciekawą wycieczkę przyrodniczo-edukacyjną do Centrum Informacyjnego Karkonoskiego Parku Narodowego w Karpaczu aktywnie kontynuując lub włączając się do tegorocznego „Cyklu wycieczek edukacyjnych do centrów edukacji oraz wycieczek popularnych rozwijających zainteresowania krajoznawczo-przyrodnicze młodych mieszkańców Kamiennej Góry”, który organizowany jest dla nich przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w Kamiennej Górze przy wsparciu finansowym Gminy Miejskiej Kamienna Góra.

Uczestnicy wycieczki edukacyjno-przyrodniczej jadąc autokarem PKS Kamienna Góra oglądali najwyższe pasmo Sudetów Karkonosze z jej najwyższym szczytem Śnieżką (1603 m.n.p.m.), a po przyjeździe do Karpacza na parking w pobliżu Muzeum Sportu i Turystyki spacerując ul. Obrońców Pokoju zobaczyli odsłonięcie hornfelsów. Najbardziej znanym jej wystąpieniem w Polsce jest właśnie Śnieżka. Ponadto zobaczyli plenerową prezentację skał, z których zbudowane są Karkonosze. Wśród nich były m. in. granit karkonoski, granit izerski, bazalt, łupek łuszczykowy, amfibolit, melafir, piaskowiec oraz marmur dolomityczny.

Następnie żwawo wędrowali leśnymi ścieżkami, obok górskiego potoku Łomniczka, do Karkonoskiego Parku Narodowego utworzonego 16 stycznia 1959 r., jednego z 23. polskich parków narodowych, którego powierzchnia wynosi 5.951,42 ha. Po dojściu do czerwonej tablicy informacyjnej z Godłem Polski oraz napisem „Karkonoski Park Narodowy” zrobili sobie pierwsze, wspólne pamiątkowe zdjęcie. Od tablicy informacyjnej było już niespełna 200 m. do osiągnięcia celu turystycznego spaceru - Centrum Informacyjnego KPN, mieszczącego się w jednym z niewielu zachowanych w regionie domów o typowej karkonoskiej architekturze, obok którego zobaczyli piękny rododendron. Po wejściu do budynku ciekawego centrum edukacyjnego mogli odpocząć po podróży oraz ok. 1300 m. spacerze w Sali Informacyjnej, gdzie mieli także czas na konsumpcję drugiego śniadania. Po nabraniu sił witalnych spotkali się z Aleksandrą Trytek oraz Anną Walusiak, które zaprosiły ich, w zespołach klasowych, na przygotowane dla nich karkonoskie zajęcia edukacyjne.

Swoje spotkanie z karkonoską przyrodą, jako pierwsi w Sali Informacyjnej Centrum Informacyjnego KPN w Karpaczu rozpoczęli uczennice i uczniowie klasy I a. Zajęcia rozpoczynały się od swobodnej dyskusji o przyrodzie i parku narodowym, który jest najwyższą formą prawnej ochrony przyrody w Polsce. W jej trakcie dowiedzieli się, że każdy z 23. Parków Narodowych obejmuje swym zasięgiem obszar zachowany w stanie naturalnym lub zbliżonym do naturalnego obejmując ochroną różne przyrodnicze obszary, a parki narodowe są nie tylko w górach, ale także na nizinach w dorzeczach rzek oraz nad morzem. W trakcie wspólnego omawianie przyrody Karkonoskiego Parku Narodowego wymieniali elementy przyrody, z którymi kojarzy im się park narodowy. Ponadto usłyszeli, że w Karkonoskim Parku Narodowym chroni się ciekawe zespoły górskiej roślinności, bogatą faunę, a przede wszystkim skały o fantazyjnych kształtach, gołoborza, wodospady, polodowcowe kotły i stawy oraz rozmawiali o zasadach zachowania się podczas zwiedzania parku narodowego. W Sali Informacyjnej zobaczyli także unikalną mapą geologiczną Wschodnich Karkonoszy w formie mozaiki podłogowej prezentującą skały, z których są zbudowane, a skały zbudowane są z minerałów.

W dalszej części zajęć odbyli wirtualny spacer po Karkonoszach przy pomocy wieloformatowej prezentacji multimedialnej z panoramami 3D, podczas którego „wirtualnie weszli na Śnieżkę” oglądając „karkonoskie talerze”, gdzie mieści się jedno z dwóch wysokogórskich obserwatoriów meteorologicznych w Polsce, a uczestnicy lekcji przyrodniczej wymieniali m. in. elementy obserwowanej w nim pogody. Ponadto zobaczyli kaplicą św. Wawrzyńca, który jest patronem Karpacza i „ludzi gór”, a rozmawiając o bezpieczeństwie odwiedzających Karkonosze turystów dowiedzieli się o ważnej roli ratowników górskich skupionych w Gorskim Ochotniczym Pogotowiu Ratunkowym (GOPR) Ponadto w trakcie wirtualnego spaceru po Karkonoszach zobaczyli ich rzeźbę terenu w tym m.in.: kotły polodowcowe, górskie jeziora polodowcowe, torfowisko oraz urokliwe schronisko „Samotnia” w Kotle Małego Stawu. Natomiast z licznego grona przedstawicieli karkonoskiej fauny na krótkich filmikach zobaczyli podróżniczka (samca i samiczkę), mornela, który w Karkonoszach zamieszkuje obszary tundrowe oraz cietrzewia – gatunek dużego ptaka z rodziny kurowatych zagrożonego w Karkonoszach wyginięciem, Dowiedzieli się także, że niektóre szlaki turystyczne zamykane są w okresach lęgowych ptaków, w których obowiązuje specjalna ochrona ich siedlisk i miejsc gniazdowania np. sokoła wędrownego – średniego ptaka drapieżnego, który jest najszybszym zwierzęciem na świecie. Ciekawą przyrodniczą lekcję o Karkonoskim Parku Narodowym zakończyły bardzo ciekawe pytania pierwszoklasistów, na które chętnie odpowiadała Aleksandra Trytek uzupełniając lub poszerzając zdobyte przez nich informacje o ochronie przyrody w parkach narodowych.

W tym samym czasie ich koleżanki i koledzy z klasy I d, pod czujnym okiem Anny Walusiak w Sali Warsztatowej „zabawili się” w przyrodniczych detektywów, których zadaniem było rozpoznanie oraz nazwanie, na prezentowanych przez „naczelną detektyw” slajdach, różnorodnych tropów oraz śladów m. in. miejsc bytowania oraz przedstawicieli karkonoskiej fauny, którzy te miejsca wybudowali lub w nich mieszkali. Wśród zwierzęcych śladów były m. in. mrowiska, nory, dziuple, żerenie, kretowiska, pajęczyny, drzewa bez kory, szyszki, poroża czy tzw. wypluwki. Natomiast mali kamiennogórscy „detektywi przyrody” wymieniali nazwy zwierząt, które mogą je wybudować, w nich przebywać lub pozostawić różne ślady swojej bytności. Niektóre z nich, pokazywane przez prowadzącą warsztaty edukacyjne edukator CI KPN w Karpaczu mogli samodzielnie pooglądać oraz dotknąć, ale także rozpoznać oraz nazwać wykorzystując nabyte w trakcie przyrodniczych warsztatów swoje „detektywistyczne zdolności oraz umiejętności”. Po udanym rozpoznawaniu zwierzęcych śladów i odróżnieniu ich od tropów z dużą radością i zaangażowaniem, po uważnym wysłuchanie zasad bezpiecznego korzystania z binokularów przekazanych im przez Annę Walusiak, przystąpili do samodzielnego ich włączenia i dopasowania „ostrości widzenia”, a następnie swobodnego obejrzenia w dużym powiększeniu wybranych „Skarbów Gór Olbrzymich” jak nazywane są Karkonosze. Wśród dostępnych na szklanych szalkach dla „detektywistycznych laborantów” eksponatów były m. in: piryt, ametyst, kryształ górski, a także elementy roślin – fragmenty kory, liści i leśnych owoców oraz przedstawicieli owadów (m. in. osy, trzmiele i szerszenie).

Po obejrzeniu „całej palety” przyrodniczych eksponatów uporządkowali swoje „stanowiska pracy” i udali się na krótki spacer poza mury Centrum informacyjnego KPN przystając przy dużej tablicy z mapą Karkonoskiego Parku Narodowego wraz z informacją dla odwiedzających go turystów. Kamiennogórscy pierwszoklasiści omawiali pokazywane przez Annę Walusiak piktogramy ilustrujące formy niewłaściwego zachowania się podczas zwiedzania Karkonoskiego Parku Narodowego. W ten sposób nastąpiła płynnie tradycyjna „zamiana ról” i niedawni „kamiennogórscy detektywi” poznawali piękno przyrody Karkonoskiego Parku Narodowego pod okiem Aleksandry Trytek, a „wirtualni karkonoscy spacerowicze’ zostali zaproszeni do Sali Warsztatowej, w której pod okiem Anny Walusiak przemienili się w „przyrodniczych detektywów” wytrwale rozpoznając i oglądając zwierzęce ślady i ekspozycje karkonoskich skarbów”.

Na zakończenie swojego pierwszego pobytu w Centrum Informacyjnym KPN w Karpaczu rozpoczęło się „zakupowe szaleństwo”, w trakcie którego ochoczo wymieniali otrzymane od swoich rodziców pieniądze na różne pamiątki związane m. in. z Karkonoskim Parkiem Narodowym. Ponadto każde z nich otrzymało dwa wydawnictwa Karkonoskiego Parku Narodowego – Rośliny Karkonoskiego Parku Narodowego oraz Ssaki Karkonoszy. Po opuszczeniu gościnnego dla nich Centrum Informacyjnego KPN nie omieszkali zrobić sobie wspólnego, pamiątkowego zdjęcia z ANNĄ WALUSIAK, a po podziękowaniu Jej za nowe, ciekawe wiadomości o Karkonoskim Parku Narodowym i mile spędzony czas pożegnali się z Nią wyruszając w drogę powrotną do centrum Karpacza, gdzie żwawym krokiem dotarli na przystanku PKS, z którego oczekujących na nich autokarem PKS w radosnych nastrojach przez Ściegny, Kowary , Przełęcz Kowarską oraz Szarocin zadowoleni z udanej karkonoskiej wycieczki powrócili do Kamiennej Góry.

Opiekę nad uczestników wycieczki edukacyjnej sprawowali Barbara Hnisdiłów i Janina Żuchewicz – wychowawczynie klas, Magdalena Etryk – logopeda, Agnieszka Kursa i Monika Rybak – rodzice oraz Jerzy Rubach – Nauczyciel Kraju Ojczystego i Honorowy Członek PTSM.

Autorzy zdjęć Monika Rybak, Jerzy Rubach