Wycieczka edukacyjna do KPN w Karpaczu - uczniowie Szkoły Podstawowej nr 1 w Kamiennej Górze.

W dniu 26 kwietnia 2024 roku uczniowie dwóch klas II d oraz III c ze Szkoły Podstawowej nr 1 w Kamiennej Górze, członkowie Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych, wybrali się na ciekawą wycieczkę przyrodniczo-edukacyjną do Centrum Informacyjnego Karkonoskiego Parku Narodowego w Karpaczu aktywnie kontynuując lub włączając się do tegorocznego „Cyklu wycieczek edukacyjnych do centrów edukacji oraz wycieczek popularnych rozwijających zainteresowania krajoznawczo-przyrodnicze młodych mieszkańców Kamiennej Góry”, który organizowany jest dla nich przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w Kamiennej Górze przy wsparciu finansowym Gminy Miejskiej Kamienna Góra.

Uczestnicy wycieczki przyrodniczo-edukacyjnej jadąc autokarem PKS Kamienna Góra oglądali najwyższe pasmo Sudetów Karkonosze z jej zaśnieżonym najwyższym szczytem Śnieżką (1603m.n.p.m.), a po przyjeździe do Karpacza na parking w pobliżu Muzeum Sportu i Turystyki spacerując ul. Obrońców Pokoju zobaczyli odsłonięcie hornfelsów. Jest to skała metamorficzna powstała z łupków łuszczykowych pod wpływem oddziaływania na nie gorącej magmy granitowej. Najbardziej znanym jej wystąpieniem w Polsce jest właśnie Śnieżka. Ponadto zobaczyli plenerową prezentację skał, z których zbudowane są Karkonosze. Wśród nich były m. in. granit karkonoski, bazalt, łupek łuszczykowy, amfibolit, melafir, piaskowiec oraz marmur dolomityczny.

Następnie żwawo wędrowali leśnymi ścieżkami, obok górskiego potoku Łomniczka, do Karkonoskiego Parku Narodowego utworzonego 16 stycznia 1959 r., jednego z 23. polskich parków narodowych, którego powierzchnia wynosi 5.951,42 ha. Po dojściu do czerwonej tablicy informacyjnej z Godłem Polski oraz napisem „Karkonoski Park Narodowy”, który wraz ze swoją otuliną od 2010 r., ma status Geoparku Krajowego, zrobili sobie pierwsze, wspólne pamiątkowe zdjęcie. Od tablicy informacyjnej już „jak rzut beretem” było bardzo blisko do osiągnięcia celu turystycznego spaceru Centrum Informacyjnego KPN, mieszczącego się w jednym z niewielu zachowanych w regionie domów o typowej karkonoskiej architekturze. Po wejściu do budynku ciekawego centrum edukacyjnego mogli odpocząć po podróży oraz ok. 1300 m. spacerze w Sali Informacyjnej, gdzie mieli także czas na konsumpcję drugiego śniadania.

Po nabraniu sił witalnych spotkali się z Aleksandrą Trytek oraz Anną Walusiak, które zaprosiły ich, w zespołach klasowych, na przygotowane dla nich karkonoskie zajęcia edukacyjne. Swoje spotkanie z karkonoską przyrodą, jako pierwsi w Sali Informacyjnej Centrum Informacyjnego KPN w Karpaczu rozpoczęli uczennice i uczniowie klasy III c. Zajęcia rozpoczynały się od swobodnej dyskusji o PARKU NARODOWYM, który jest najwyższą formą prawnej ochrony przyrody w Polsce. W jej trakcie dowiedzieli się, że każdy z 23. Parków Narodowych obejmuje swym zasięgiem obszar zachowany w stanie naturalnym lub zbliżonym do naturalnego obejmując ochroną różne przyrodnicze obszary. W trakcie wspólnego omawianie przyrody Karkonoskiego Parku Narodowego wymieniali elementy przyrody, z którymi kojarzy im się park narodowy. Ponadto usłyszeli, że w Karkonoskim Parku Narodowym chroni się ciekawe zespoły górskiej roślinności, bogatą faunę, a przede wszystkim skały o fantazyjnych kształtach, gołoborza, wodospady, polodowcowe kotły i stawy oraz rozmawiali o zasadach zachowania się podczas zwiedzania parku narodowego. W Sali Informacyjnej zobaczyli także unikalną mapą geologiczną Wschodnich Karkonoszy w formie mozaiki podłogowej prezentującą skały, z których są zbudowane, a skały zbudowane są z minerałów. Rozmawiając z Aleksandrą Trytek o powstaniu Karkonoszy, dowiedzieli się, że obecne ich ukształtowanie jest wynikiem ruchów górotwórczych sprzed ok. 300 milionów lat, po którym nastąpił okres erozji i denudacji. Następnie zasadniczy masyw gór został ponownie wydźwignięty w okresie trzeciorzędowej orogenezy alpejskiej, a granit karkonoski jest skałą magmową głębinową powstałą poprzez powolne zastygnięcie magmy na dużej głębokości (ok. 5-10 km).

W dalszej części zajęć odbyli wirtualny spacer po Karkonoszach przy pomocy wieloformatowej prezentacji multimedialnej z panoramami 3D, podczas którego „wirtualnie weszli na Śnieżkę” oglądając „karkonoskie talerze”, gdzie mieści się jedno z dwóch wysokogórskich obserwatoriów meteorologicznych w Polsce, a uczestnicy lekcji przyrodniczej wymieniali m. in. elementy obserwowanej w nim pogody. Ponadto zobaczyli kaplicą św. Wawrzyńca, który jest patronem Karpacza i „ludzi gór”, a rozmawiając o bezpieczeństwie odwiedzających Karkonosze turystów dowiedzieli się o ważnej roli ratowników górskich skupionych w Gorskim Ochotniczym Pogotowiu Ratunkowym (GOPR) wspólnie utrwalając bardzo ważny dla wędrujących wgorskimi szlakami numer GOPR - „985”.

Ponadto w trakcie wirtualnego spaceru po Karkonoszach zobaczyli ich rzeźbę terenu w tym m.in.: kotły polodowcowe, górskie jeziora polodowcowe, torfowisko oraz urokliwe schronisko „Samotnia” w Kotle Małego Stawu. Natomiast z licznego grona przedstawicieli karkonoskiej fauny na krótkich filmikach zobaczyli oraz usłyszeli głosy podróżniczka (samca i samiczki) oraz cietrzewia – gatunek dużego ptaka z rodziny kurowatych zagrożonego w Karkonoszach wyginięciem. Dowiedzieli się także, że niektóre szlaki turystyczne zamykane są w okresach lęgowych ptaków, w których obowiązuje specjalna ochrona ich siedlisk i miejsc gniazdowania, w tym średniego ptaka drapieżnego - sokoła wędrownego, który jest najszybszym zwierzęciem świata. Na zakończenie zobaczyli krótki film „Pojedynek”, ze zdjęciami ilustrującymi walkę dwóch cietrzewi.

W tym samym czasie ich koleżanki i koledzy z klasy II d, pod czujnym okiem Anny Walusiak w Sali Warsztatowej „zabawili się” w przyrodniczych detektywów, których zadaniem było rozpoznanie oraz nazwanie, na prezentowanych przez „naczelną detektyw” slajdach, różnorodnych tropów oraz śladów m. in. miejsc bytowania oraz przedstawicieli karkonoskiej fauny, którzy te miejsca wybudowali lub w nich mieszkali. Wśród zwierzęcych śladów były m. in. mrowiska, nory, dziuple, żerenie, kretowiska, pajęczyny, drzewa bez kory, szyszki, poroża czy tzw. wypluwki. Niektóre z nich, pokazywane przez prowadzącą warsztaty edukacyjne edukator CI KPN w Karpaczu, mogli również samodzielnie pooglądać oraz dotknąć, ale także rozpoznać oraz nazwać wykorzystując nabyte w trakcie przyrodniczych warsztatów swoje „detektywistyczne zdolności i umiejętności”. Po udanym rozpoznawaniu zwierzęcych śladów oraz odróżnieniu ich od tropów z dużą radością i zaangażowaniem, po uważnym wysłuchanie zasad bezpiecznego korzystania z binokularów przekazanych im przez Annę Walusiak, przystąpili do samodzielnego ich włączenia i dopasowania „ostrości widzenia” do ich możliwości, a następnie samodzielnego obejrzenia w dużym powiększeniu wybranych „Skarbów Gór Olbrzymich” jak nazywane są Karkonosze. Wśród dostępnych na szklanych szalkach dla „detektywistycznych laborantów” eksponatów były m. in: piryt, ametyst, kryształ górski, a także elementy roślin – fragmenty kory, liści i leśnych owoców oraz przedstawicieli owadów (m. in. osy, trzmiele i szerszenie).

Po obejrzeniu „całej palety” przyrodniczych eksponatów uporządkowali swoje „stanowiska pracy” i udali się na „konsumpcyjną przerwę” do Sali Informacyjnej, gdzie spotkali się z trzecioklasistami. Po przerwie nastąpiła tradycyjna w takim przypadku „zamiana ról” i niedawni „kamiennogórscy detektywi” poznawali piękno przyrody Karkonoskiego Parku Narodowego pod okiem Aleksandry Trytek, a „wirtualni karkonoscy spacerowicze” w Sali Warsztatowej, pod okiem Anny Walusiak przemienili się „przyrodniczych detektywów” wytrwale rozpoznając i oglądając zwierzęce ślady i ekspozycje karkonoskich skarbów”.

Na zakończenie swojego pierwszego pobytu w Centrum Informacyjnym KPN w Karpaczu zrobili sobie wspólne, pamiątkowe zdjęcie z ALEKSANDRĄ TRYTEK oraz ANNĄ WALUSIAK, a po podziękowaniu im za nowe, ciekawe wiadomości o Karkonoskim Parku Narodowym i mile spędzony czas pożegnali się z Nimi wyruszając w drogę powrotną do centrum Karpacza, gdzie zrobili sobie ostatnie wspólne, pamiątkowe zdjęcie przy rzeźbie terenowej z interesującym odsłonięciem hornfelsów w tle. Stąd żwawym krokiem dotarli na parking, z którego autokarem PKS Kamienna Góra w radosnych nastrojach przez Ściegny, Kowary oraz Szarocin zadowoleni z udanej karkonoskiej wycieczki powrócili do Kamiennej Góry.

Opiekę nad uczestników wycieczki edukacyjnej sprawowali Anna Chamot i Małgorzata Pawlikowska – wychowawczynie klas, Agnieszka Wolfigiel – rodzic oraz Jerzy Rubach – Nauczyciel Kraju Ojczystego i Członek Honorowy PTSM.

Autorzy zdjęć: Anna Chamot i Jerzy Rubach