Już niedługo radosne i rodzinne Święta Wielkanocne

W dniu 26 marca 2026 roku uczniowie klasy II c ze Szkoły Podstawowej nr 2 im. Tkaczy Śląskich w Kamiennej Górze, członkowie Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych, uczestniczyli w ciekawej lekcji muzealnej pt. „Tradycje i zwyczaje Świąt Wielkanocnych” w Muzeum Tkactwa w Kamiennej Górze. Drugoklasiści zainaugurowali swoje uczestnictwo w „Cyklu imprez turystyczno-krajoznawczych dla dzieci i młodzieży szkolnej z terenu powiatu kamiennogórskiego”, który organizowany jest dla nich przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w Kamiennej Górze przy wsparciu finansowym Powiatu Kamiennogórskiego.

Po wejściu do Muzeum Tkactwa drugoklasiści spotkali się z Karoliną Grochowską, która zaprosiła ich do jednego z pomieszczeń muzealnych, zaadoptowanego na „świąteczną pracownię”, gdzie na stolach oczekiwały już na nich kubeczki oraz wielkanocne foremki, ponieważ głównym ich zadaniem było wykonanie glicerynowego mydełka. Uważnie słuchając swojej muzealnej edukatorki poznawali kolejne etapy ich „produkcji”. Każde z uczestników lekcji muzealnej z plastikowego wiaderka wyjmowało pokrojone kawałki masy glicerynowej, którymi wypełniali swoje kubeczki. Następnie tak przygotowane kubeczki trafiały do kuchenki mikrofalowej, w której ich zawartość była poddawana procesowi roztopienia. Następnie kubeczków z roztopioną masą glicerynową wracały do drugoklasistów zabarwiali ją wybranym przez siebie kolorowym barwnikiem (czerwonym, niebieskim, pomarańczowym lub zielonym), a prowadząca lekcję muzealną dodawała kilka kropel przygotowanego dla nich olejku zapachowego. Przygotowana w ten sposób płynna gliceryna była przez nich przelewana do silikonowych foremek i pozostawione na stołach poddane procesowi zastygnięcia. W trakcie poznawania oraz wykonywania tych czynności ich uczestnicy wykazali się dużą aktywnością oraz zaangażowaniem

Po zakończeniu tej części lekcji muzealnej, korzystając z windy, powrócili do głównego budynku muzeum na II piętro, gdzie ich oczom ukazała się wspaniała świąteczna dekoracja, w tym m. in. wielkanocny stół z wypełnionym koszykiem, różnorodnymi jajkami, bukszpanem, przy którym stały wielkanocne palmy. Lekcja muzealna nt. zwyczajów i tradycji zbliżających się Świąt Wielkanocnych rozpoczęła się od swobodnej wiosennej rozmowy z Karoliną Grochowską, w trakcie której dowiedzieli się, że Wielkanoc jest świętem ruchomym obchodzonym w pierwszą niedzielę przypadającą po pierwszej wiosennej pełni księżyca.

Słuchając opowiadania prowadzącej lekcję muzealną o tradycjach wielkanocnych usłyszeli, że Środa Popielcowa to dzień, w którym kapłani posypują głowy wiernych popiołem ze spalonych palm wykonanych na poprzednią Niedzielę Palmową rozpoczyna 40-dniowy okres Wielkiego Postu, w trakcie którego chrześcijanie przygotowują się duchowo do obchodów Świąt Wielkanocnych. Rozmawiając o wielkopostnych potrawach usłyszeli, że jednym z nich jest żur na zakwasie, który można zrobić używając wody, mąki żytniej oraz skórki chleba. Z dwóch pierwszych składników kolejni drugoklasiści przygotowali zakwas, który prowadząca lekcję postawiła na okiennym parapecie.

Szczególnie przypadł im do gustu dawny zwyczaj dający możliwość w połowie postu (tzw. hałaśliwe półpoście) pohałasowania kołatkami, które zademonstrowała im muzealna edukator, a chętnych do pohałasowali nimi było bez liku. Kolejną ciekawą tradycją wielkanocną jest Niedziela Palmowa obchodzona na pamiątkę przybycia Jezusa do Jerozolimy, którego wierni witali gałązkami palm. W tym dniu w kościołach święci się palmy wielkanocne – symbol odradzającego się życia, a oglądając poszczególne palny wymieniali nazwy materiałów, z których były wykonane. Jedna z nich została zawieszona przez Karolinę Grochowską nad świętym obrazem jak „drzewiej bywało”.

Kolejną tradycją Świąt Wielkanocnych jest ozdabianie jajek symbolu nowego życia, odrodzenia i zmartwychwstania, która angażuje wszystkich członków rodziny, w tym także uczestników lekcji muzealnej. Oprócz jaj kurzych uczniowie zobaczyli m. in. jajka przepiórki, perliczki, kaczki oraz strusia. Ponadto z wielką radością uczestniczyli w „wielkanocnej zabawie” mającej na celu utrwalenie nazw zwierząt gospodarskich, których jajka pokazywała im Karolina Grochowska. Dowiedzieli się także, że w zależności od techniki ich zdobienia powstają np. pisanki, kraszanki, drapanki, czy naklejanki, a także samodzielnie wymieniali lub poznali wybrane naturalne sposoby barwienia jajek np. łupiny cebuli.

Niedziela Palmowa rozpoczyna Wielki Tydzień. Słuchając uważnie muzealnej edukator dowiedzieli się, że w Wielki Czwartek w kościołach odprawiana jest wieczorna Msza Wieczerzy Pańskiej rozpoczynając Tridum Paschalne. Ponadto usłyszeli, że Wielki Piątek to dzień upamiętniający śmierć Jezusa Chrystusa na krzyżu, a drugoklasiści zobaczyli kilka muzealiów np. 300-letnią butelkę przedstawiającą ukrzyżowanie Jezusa Chrystusa oraz pietę – przedstawienie Matki Boskiej trzymającej na kolanach martwego Jezusa Chrystusa, które były także poszukiwane przez nich w różnych miejscach „wielkanocnej salki”.

Z kolei Wielka Sobota to zwyczaj święcenia wielkanocnego koszyczka, który przygotowywali także w trakcie muzealnej lekcji kładąc do niego pokarmy przeznaczane do święcenia, wśród których były: jajko, baranek cukrowy, chleb, babka wielkanocna, sól, chrzan, wędlina, a także czekoladowe zajączek i jajeczko – nowa wielkanocna dziecięca tradycja, która dotarła do nas z Niemiec, a prowadząca lekcję muzealną opowiadała im o znaczeniu poszczególnych potraw, które święcimy w Wielką Sobotę, a spożywamy w Niedzielę – pierwszy dzień Świąt Wielkanocnych. Ponadto zobaczyli różne formy do wypieków wielkanocnych ciast oraz drewnianą formę na masło.

Z kolei bardzo wesołym i radosnym dniem jest Lany Poniedziałek zwany inaczej „śmigusem-dyngusem”. Dawniej były to dwa osobne obrządki, które z czasem połączyły się w jedno tradycyjne wzajemne oblewanie się wodą. Śmigus polegał na okładaniu witkami wierzby dziewcząt przez chłopców, a dyngus na ich oblewaniu wodą, który to zwyczaj chętnie kultywowany jest przez drugoklasistów.

Na zakończenie muzealnej lekcji o „tradycjach i zwyczajach Świąt Wielkanocnych” zrobili sobie klasowe zdjęcie ze swoją wychowawczynią oraz ponownie przenieśli się do „wielkanocnej pracowni plastycznej”, gdzie oczekiwały już na nich zastygnięte glicerynowe mydełka, które będą dla nich pamiątką z wielkanocnej lekcji muzealnej. Po podziękowaniu Karolinie Grochowskiej za niezwykłą wielkanocną lekcję, inspirujące warsztaty plastyczne i bardzo mile spędzony czas wzajemnie życząc sobie Wesołych Świąt Wielkanocnych. pożegnali się z Nią i w wesołych, świątecznych nastrojach, ze swoimi wielkanocnymi mydełkami wrócili do swojej szkoły.

Opiekę nad uczestnikami lekcji muzealnej sprawowali Bożena Gwiżdż – wychowawczyni klasy oraz Jerzy Rubach – Nauczyciel Kraju Ojczystego i Członek Honorowy PTSM.