Poznawali historię i zabytki Opactwa Cystersów

W dniu 7 maja 2016 roku członkowie dwóch Szkolnych Kół Historycznych z kamiennogórskich szkół podstawowych wybrali się na wycieczkę historyczną do Krzeszowa kontynuując poznawanie historii regionu kamiennogórskiego w ramach projektu ?SZLAKAMI MIEJSC PAMIĘCI?. Cykl ten współorganizowany jest przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych, Muzeum Tkactwa oraz ?Projekt Arado ? zaginione laboratorium Hitlera?. Miło nam, że do współorganizacji tegorocznego cyklu dołączyło Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej w Krzeszowie, a cykl organizowany jest przy wsparciu finansowym Gminy Miejskiej Kamienna Góra.

Po przyjeździe do Krzeszowa młodzi kamiennogórscy miłośnicy historii naszego regionu obok Domu Pielgrzyma spotkali się z przewodnikiem z Sanktuarium ? Markiem Rzeszutkiem, który zaprosił ich do zwiedzenia kościoła brackiego p.w. św. Józefa, którego budowę, na planie niemal prostokąta z półkolistą absydą, zakończono w 1696 r. Pierwotnie na miejscu tej świątyni stał mały gotycki i orientowany kościół p.w. św. Andrzeja datowany na XIV w. (od 1670 r. św. Józefa), który w latach 80-tych XVII w. za opata Bernarda Rosy został zburzony. Na ścianie południowej (fasadzie) kościoła zobaczyli w środkowej strefie umieszczone w trzech niszach figury św. Rodziny pochodzące z ok. 1667 r. i pierwotnie  znajdowały się w kruchcie dawnego kościoła klasztornego. Kościół należy do budowli sakralnych wczesnego baroku. Po wejściu do wnętrza ich wzrok przykuły malowidła- cykl 50-ciu ściennych fresków, którymi pokryte są ściany boczne oraz sklepienie. Słuchając opowiadania przewodnika mogli zobaczyć na malowidłach kolejnych przęseł sklepienia wizerunki Przodków św. Rodziny oraz Świętą Rodzinę: Jezusa, Maryję i Józefa.Natomiast w kaplicach bocznych podziwiali cykl fresków pt. ?Radości i troski św. Józefa?. W dwóch z nich ? ?Obrzezanie dzieciątka? oraz ?Poszukiwanie noclegu w Betlejem? /smutkach/ mamy autoportrety ich twórcy. Freski zostały namalowane w technice ?al. fresco? znanej już w starożytności tj. malowanie farbą bez spoiwa na surowym tynku. Omawiając malowidła w prezbiterium w półkolistej absydzie ?Pokłon Trzech Mędrców? /wielka radość/ przewodnik zwrócił także uwagę na urwiska skalne typowe dla Gór Stołowych oraz Gorzeszowskich Skałek, a także wizerunki wielbłądów z nietypowo długimi szyjami. Niski ołtarz główny w prezbiterium jest dziełem Georga Schroettera z 1678 r. Cały cykl 50-ciu fresków namalował Michał Willmann ? najwybitniejszy malarz śląskiego baroku, o którym pisano również ?śląski Rembrandt? lub ?Rubens Wschodu?. Niewielkie organy ufundował opat Bernard Rosa,a ich budowę ukończono w roku 1698, już po jego śmierci. Wychodząc z kościoła mogli na freskach zobaczyć m,in. wizerunek Zamku w Bolkowie oraz Maryję w kapeluszu. Kolorystycznie dominuje w kościele biel pilastrów, ale balustrady empor oraz ambona mają kolor niebieski. Dzięki usytuowaniu kościoła na kierunku północ-południe oraz oknom umieszczonym nad emporami bocznymi obie ściany z freskami /wschodnia i zachodnia/oświetlone są równomiernie.

Następnie udali się na zwiedzanie Mauzoleum Piastów Świdnicko-Jaworskich. Dochodząc do mauzoleum zobaczyli tzw. cmentarz górny powstały w XIX w. z nagrobkami księży diecezjalnych pracujących w Krzeszowie do 1919 r. W murze zamykającym cmentarz stoją trzy kaplice kalwarii krzeszowskiej (XXV-XXVII) oraz stacja XXVIII ? Ukrzyżowanie, powszechnie uważana za najładniejszą, to duża grupa rzeźbiarska. Ponadto przez zakratowane okno mogli dostrzec trumny cystersów, którzy byli chowani nie w ziemi, ale w krypcie pod prezbiterium kościoła klasztornego.Mauzoleum Piastów to nekropolia, w której  spoczęli następujący przedstawiciele rodziny panującej: Bolko I Świdnicki (zmarły w roku 1301), jego wcześnie zmarły pierwszy syn Bolko, następnie drugi syn Bernard I Świdnicki (zm. 1326), Henryk I Jaworski (zm. 1346), prawdopodobnie Henryk II Świdnicki (zm. 1343-1345) i Bolko II Świdnicko-Jaworski (zm. 1368), czyli pięć lub sześć osób z dynastii Piastów. Wśród Piastów Śląskich istniała tradycja pochówków w ufundowanych przez siebie kościołach. Do dziś zachowały się tylko dwa nagrobki Bolka I oraz Bolka II - ostatniego z tej linii. Oprócz męskich potomków rodziny książęcej, w pierwszym kościele klasztornym w Krzeszowie zostali też pochowani przedstawiciele co najmniej dwóch śląskich rodów rycerskich: Zedlitzów (Zeidlitzów) i Gallasów. Zedlitzowie po Piastach byli drugimi dużymi dobrodziejami dla klasztoru i dla nich zbudowano pierwszą oddzielną kaplicę pod wezwaniem św. Trójcy. W mauzoleum młodzi miłośnicy historii Ziemi Kamiennogórskiej usłyszeli wiele interesujących informacji o początkach fundacji piastowskiej i objęciu jej przez cystersów z rąk benedyktynów, które przedstawione są w czterech scenach malowidła sklepiennego na kopule północnej (bliżej wejścia do mauzoleum). Benedyktyni z czeskich Opatowic zostali sprowadzani do Krzeszowa w 1242 roku przez księżną Annę, wdowę po Henryku II Pobożnym poległym w bitwie z Mongołami pod Legnicą w 1241 r. Od 1292 r. Krzeszów był siedzibą Cystersów aż do sekularyzacji dóbr zakonnych w 1810 roku.

Na zakończenie spotkania przewodnik Marek Rzeszutek zaprowadził młodych kamiennogórzan do podziemi klasztornych, w których mogli zobaczyć krótkie filmy przedstawiające m. in. pogrzeb cystersa oraz odkrycie źródełka w klasztornych podziemiach.

Po podziękowaniu za bardzo ciekawą lekcję historii Opactwa Cystersów i pożegnaniu się z przewodnikiem uczestnicy wycieczki mieli czas na odpoczynek na Placu Jan Pawła II przed Bazyliką Mniejszą oraz wejście, w czterech grupkach, na strych i wieżę kościoła p.w. Wniebowzięcia NMP wybudowanego w latach 1728-1735 za czasów opata Innocentego Fritscha, z której mogli podziwiać krajobraz okolic Krzeszowa, w tym kaplice Kalwarii Krzeszowskiej z XVIII w.

Na zakończenie zwiedzania Zespołu Opactwa Cystersów weszli na krótko do Bazyliki Mniejszej, gdzie w południowym ramieniu transeptu, na sklepieniu, zobaczyli fresk Georga Wilhelma Neunhertza przedstawiający legendarne męczeństwo cystersów podczas napadu husytów na klasztor w 1426 r., podczas którego zginęło 70 mnichów.

Po zrobieniu sobie pamiątkowego wspólnego zdjęcia, z Bazyliką Mniejszą w tle, pełni wrażeń z postanowieniem ponownego przyjazdu do Krzeszowa na zwiedzenie Bazyliki oraz poznanie Kalwarii Krzeszowskiej i drewnianego Pawilonu Opatów na wodzie w Betlejem powrócili do Kamiennej Góry. itlera?H

Opiekunami młodzieży byli: Małgorzata Rusnarczyk - opiekun koła historycznego przy SP nr 2, Ewelina Wielocha ? opiekun koła historycznego przy SP nr 1, Elżbieta Rosłon ? nauczyciel religii w SP nr 2 oraz Jerzy Rubach ? Nauczyciel Kraju Ojczystego i Instruktor Krajoznawstwa Regionu PTTK.