Wycieczka do Karkonoskiego Parku Narodowego - edukacja wśród górskiej przyrody

W dniu 24 maja 2024 roku uczniowie dwóch klas I a oraz I c ze Szkoły Podstawowej nr 2 w Kamiennej Górze, członkowie Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych, wybrali się na ciekawą wycieczkę edukacyjną do Centrum Informacyjnego Karkonoskiego Parku Narodowego w Karpaczu aktywnie włączając się do tegorocznego „Cyklu imprez turystyczno-krajoznawczych dla dzieci i młodzieży szkolnej z terenu powiatu kamiennogórskiego”, który organizowany jest przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w Kamiennej Górze przy wsparciu finansowym Powiatu Kamiennogórskiego.

Po przyjeździe autokarem EUROTRANSU z Kamiennej Góry do Karpacza na parking w pobliżu Muzeum Sportu i Turystyki spacerując ul. Obrońców Pokoju zobaczyli plenerową prezentację skał, z których zbudowane są Karkonosze, a jej najwyższym szczytem jest Śnieżka (1603 m.n.p.m.). Wśród skał prezentowanych w skalnej wnęce z odsłonięciem hornfelsów, z których zbudowana jest Śnieżka były m. in. granit karkonoski, bazalt, łupek łuszczykowy, amfibolit, melafir, piaskowiec oraz marmur dolomityczny.

Następnie żwawo wędrowali leśnymi ścieżkami, obok górskiego potoku Łomniczka, do Karkonoskiego Parku Narodowego utworzonego 16 stycznia 1959 r., jednego z 23. polskich parków narodowych, którego powierzchnia wynosi 5.951,42 ha. Po dojściu do czerwonej tablicy informacyjnej z Godłem Polski oraz napisem „Karkonoski Park Narodowy” zrobili sobie pierwsze, wspólne pamiątkowe zdjęcie. Od tablicy informacyjnej było już niespełna 200 m. do osiągnięcia celu turystycznego spaceru - Centrum Informacyjnego KPN, mieszczącego się w jednym z niewielu zachowanych w regionie domów o typowej karkonoskiej architekturze. Po spotkaniu się z edukatorem Centrum Informacyjnego KPN w Karpaczu Anną Walusiak oraz wejściu do budynku mogli odpocząć, po podróży i ok. 1300 m. turystycznym spacerze, w Sali Informacyjnej, gdzie mieli także czas na konsumpcję drugiego śniadania.

Po nabraniu sił witalnych ponownie spotkali się z Anną Walusiak, która zapoznała ich z przygotowanymi dla nich zajęciami edukacyjnymi, których tematem przewodnim był Karkonoski Park Narodowy. Usłyszeli także, że przybyli do Centrum Informacyjnego KPN w Karpaczu w EUROPEJSKIM DNIU PARKÓW NARODOWYCH. To coroczne święto upamiętnia utworzenie pierwszego w Europie parku narodowego SAREK w północnej części Gór Skandynawskich w Szwecji, a pierwsze obchody odbyły się w 1999 roku. Święto to ma na celu wzmocnienie międzynarodowej współpracy w zakresie ochrony środowiska. W tym dniu wiele parków narodowych znajdujących się w Europie organizuje różne działania podnoszące świadomość społeczną na temat ochrony środowiska. Najstarszym w Polsce jest powstały 1 czerwca 1932 r. Pieniński Park Narodowy. W tym dniu wstęp do Karkonoskiego Parku Narodowego oraz zajęcia edukacyjne w centrach edukacyjnych KPN są bezpłatne.

Swoje spotkanie z karkonoską przyrodą rozpoczęli się od swobodnej dyskusji o PARKU NARODOWYM, który jest najwyższą formą prawnej ochrony przyrody w Polsce. W jej trakcie dowiedzieli się, że każdy z 23. Parków Narodowych obejmuje swym zasięgiem obszar zachowany w stanie naturalnym lub zbliżonym do naturalnego obejmując ochroną różne przyrodnicze obszary (góry, niziny, rzeki czy tereny nadmorskie). W trakcie wspólnego omawianie przyrody Karkonoskiego Parku Narodowego wymieniali elementy przyrody, z którymi kojarzy im się park narodowy. Ponadto usłyszeli, że w Karkonoskim Parku Narodowym chroni się ciekawe zespoły górskiej roślinności, bogatą florę i faunę, a przede wszystkim skały o fantazyjnych kształtach, gołoborza, wodospady, polodowcowe kotły i stawy oraz rozmawiali o zasadach zachowania się podczas zwiedzania parku narodowego.

W dalszej części zajęć odbyli wirtualny spacer po Karkonoszach przy pomocy wieloformatowej prezentacji multimedialnej z panoramami 3D, podczas którego „wirtualnie weszli na Śnieżkę” oglądając „karkonoskie UFO”, gdzie mieści się jedno z dwóch wysokogórskich obserwatoriów meteorologicznych w Polsce, a uczestnicy lekcji przyrodniczej wymieniali m. in. elementy obserwowanej w nim pogody. Ponadto zobaczyli kaplicą św. Wawrzyńca, który jest patronem Karpacza i „ludzi gór”, w tym przewodników oraz ratowników górskich skupionych w Gorskim Ochotniczym Pogotowiu Ratunkowym (GOPR). Ponadto w trakcie wirtualnego spaceru po Karkonoszach zobaczyli ich rzeźbę terenu w tym m.in.: kotły polodowcowe, górskie jeziora polodowcowe, torfowisko oraz urokliwe schronisko „Samotnia” w Kotle Małego Stawu. Natomiast z licznego grona przedstawicieli karkonoskiej fauny na krótkich filmikach zobaczyli oraz usłyszeli głosy cietrzewia – gatunek dużego ptaka z rodziny kurowatych zagrożonego w Karkonoszach wyginięciem, podróżniczka (samca i samiczki) oraz mornela, który w Karkonoszach zamieszkuje obszary tundrowe. Dowiedzieli się także, że niektóre szlaki turystyczne zamykane są w okresach lęgowych ptaków, w których obowiązuje specjalna ochrona ich siedlisk i miejsc gniazdowania.

Po krótkiej przerwie przystąpili do karkonoskich warsztatów plastycznych, których celem było narysowanie przez młodych kamiennogóorzan własnego wizerunku Ducha Gór Karkonosza – bohatera licznych legend związanych z Karkonoszami, wykorzystując wskazówki o jego wyobrażeniu sprzed 400 lat wypowiadane przez prowadzącą warsztaty Annę Walusiak. Na podsumowanie tej części zajęć zobaczyli wyobrażenie sylwetki Ducha Gór - Rübezahl, które określili jako „straszne”, gdyż na ich rycinach wzbudzał sympatię.

Następnie uczestnicy przyrodniczej wycieczki do Karkonoskiego Parku Narodowego z klasy I c udali się do Sali Warsztatowej w której z dużą radością i zaangażowaniem, po uważnym wysłuchanie zasad bezpiecznego korzystania z binokularów przekazanych im przez Annę Walusiak, przystąpili do samodzielnego ich włączenia i dopasowania „ostrości widzenia” do ich możliwości, a następnie samodzielnego obejrzenia w dużym powiększeniu wybranych „Skarbów Gór Olbrzymich” jak nazywane były dawniej Karkonosze. Wśród dostępnych na szklanych szalkach dla „młodych laborantów” eksponatów były m. in: piryt, ametyst, kryształ górski, a także elementy roślin – fragmenty kory, liści i leśnych owoców oraz przedstawicieli owadów (m. in. osy, trzmiele i szerszenie). Po obejrzeniu „całej palety” przyrodniczych eksponatów każde z nich uporządkowało swoje „stanowiska pracy”. W tym samym czasie ich koleżanki oraz koledzy z klasy I a w Sali Informacyjnej z uwagę oglądali krótki przyrodniczy film rysunkowy. Później nastąpiła tradycyjna w takim przypadku „zamiana ról” i niedawni „młodzi laboranci” oglądali przyrodniczy film rysunkowy, a niedawni „miłośnicy przyrodniczego kina” udali się do Sali Warsztatowej, gdzie po poznaniu tajników bezpiecznej obsługi binokularów obserwowali w dużym powiększeniu znajdujące się na ich szalkach „karkonoskie skarby”.

Na zakończenie swojego pierwszego pobytu w Centrum Informacyjnym KPN w Karpaczu zostali zaproszeni przez Annę Walusiak do Ogrodu ziół i krzewów karkonoskich – małego „królestwa” ponad 100 gatunków leczniczych roślin Karkonoszy. Ogród podzielony jest na części odzwierciedlające w swym składzie gatunkowym poszczególne piętra roślinne w Karkonoszach. Rośliny zostały również pogrupowane według rodzaju siedliska, w jakim naturalnie występują. Można więc zobaczyć wśród nich rośliny występujące w lasach piętra pogórza, regla dolnego i górnego, na łąkach, tworzące ziołorośla, traworośla, borówczyska i wysokogórskie murawy czy też zasiedlające niedostępne półki i szczeliny skalne w piętrze subalpejskim i alpejskim, a edukator zapoznawała ich z wybranymi gatunkami, w tym roślinnością naskalną i ziołoroślami paprociowymi.

Po zrobieniu, w „królestwie roślin karkonoskich” wspólnego, pamiątkowego zdjęcia z ANNĄ WALUSIAK i podziękowaniu Jej za nowe, ciekawe wiadomości o Karkonoskim Parku Narodowym i mile spędzony Europejski Dzień Parków Narodowych pożegnali się z Nią wyruszając w drogę powrotną do centrum Karpacza, dochodząc żwawym krokiem do parkingu, z którego autokarem EUROTRANSU Kamienna Góra w radosnych nastrojach, zadowoleni z udanej karkonoskiej wycieczki powrócili do Kamiennej Góry.

Opiekę nad uczestników wycieczki edukacyjnej sprawowali Karolina Janik i Anna Olszewska – wychowawczynie klas, Monika Krzystek – pedagog, Elżbieta Rosłon – nauczyciel oraz Jerzy Rubach – Nauczyciel Kraju Ojczystego i Honorowy Członek PTSM.

Autorzy zdjęć: Karolina Janik, Jerzy Rubach