Edukacyjne wagary w Karpaczu

W dniu 21 marca 2017 roku uczniowie dwóch klas VI a oraz VI b ze Szkoły Podstawowej nr 2 w Kamiennej Górze zainaugurowali tegoroczny cykl wycieczek edukacyjnych zorganizowany przez Zarząd Oddziału PTSM w Kamiennej Górze dla młodych mieszkańców Kamiennej Góry. Zajęcia edukacyjne zostały przeprowadzone przez edukatorki Centrum Informacyjnego Karkonoskiego Parku Narodowego w Karpaczu Aleksandrę Trytek oraz Dorotę Wojnarowicz. Cykl wycieczek do Ośrodków Edukacji Ekologicznej organizowanych przy wsparciu finansowym Gminy Miejskiej Kamienna Góra.

Po przyjeździe autobusem „Zwiedzaczka” na parking niedaleko Muzeum Sportu i Turystyki w Karpaczu żwawo pomaszerowali leśnymi ścieżkami do siedziby Centrum Informacyjnego KPN znajdującego się na terenie Karkonoskiego Parku Narodowego – najwyższej prawnej formy ochrony przyrody utworzonej w 1959 r., w jednym z niewielu zachowanych w regionie domów o typowej karkonoskiej architekturze. Po drodze zobaczyli tabliczkę informacyjną, na której na czerwonym tle widniał biały napis „KARKONOSKI PARK NARODOWY” oraz wizerunek orła - Godła Polski.

Następnie dotarli do budynku Centrum, które mieści się w jednym z niewielu zachowanych w regionie domów o typowej karkonoskiej architekturze.  W Sali Informacyjnej CI KPN spotkali się z prowadzącymi zajęcia edukacyjne, które zapoznały młodych kamiennogórzan z tematyką zajęć, podczas których mieli możliwość poznania budowy geologicznej Karkonoszy, a także poszerzyć swoją wiedzę i umiejętności posługiwania się mapami turystycznymi.

W Sali Informacyjnej zajęcia prowadziła Aleksandra Trytek. Oglądając unikatową mapę na podłodze wykonaną w formie mozaiki, stworzonej z oryginalnych skał występujących w Karkonoszach i ich otoczeniu zostali zapoznani z budową geologiczną najwyższego pasma górskiego Sudetów oraz dowiedzieli się, że najwyższy szczyt pasma ŚNIEŻKA (1603 m.n.p.m) zbudowana jest z najtrwalszych skał – hornfelsów, a karkonoskimi szczytami przebiega granica pomiędzy Polską i Czechami. Słuchając informacji o budowie Karkonoszy dowiedzieli się, że wśród licznych rodzajów skał szczególne miejsce zajmuje GRANIT należący do najpowszechniej występujących skał na Ziemi. Jest on podstawowym budulcem dużej części Karkonoszy i jest jedną ze skał magmowych głębinowych, czyli powstającą przez zastygnięcie magmy na dużej głębokości w skorupie ziemskiej. Lekka magma granitowa stosunkowo łatwo przemieszcza się w wyższe oraz chłodniejsze partie skorupy ziemskiej. Proces ten nosi nazwę intruzji, a gdy temperatura magmy spadnie poniżej 800°C, rozpoczyna się proces krystalizacji pierwiastków obecnych w magmie. Łączą się one w mieszaniny pierwiastków, z których powstają poszczególne minerały. Granit to skała składająca się z kwarców, skaleni potasowych oraz biotytów, który w zależności od składu mineralogicznego może różnić się barwą skały. Ponadto dowiedzieli się, że występujące w Sudetach skały należą do wszystkich trzech głównych grup: MAGMOWYCH - powstałych przez zastygnięcie gorącej płynnej magmy w głębi skorupy ziemskiej bądź wulkanicznej lawy na powierzchni, OSADOWYCH    – powstałych przez stopniowy przyrost osadów znoszonych przez rzeki do obniżeń terenu, opadających na dno morskie lub powstałych ze szczątków roślinnych i zwierzęcych oraz METAMORFICZNYCH - powstałych z wcześniej istniejących skał, poddanych w głębi skorupy ziemskiej działaniu wysokich ciśnień i temperatury. Zobaczyli również najpiękniejsze karkonoskich skał i minerałów wyeksponowane w gablotach. Podsumowaniem zajęć było praktyczne rozpoznawanie i nazywanie, przy pomocy zamieszczonej obok mapy geologicznej legendy poszczególnych karkonoskich skał. Na zakończenie uczestnicy wagarów edukacyjnych zobaczyli Domek Laboranta prezentujące m.in. bogato zdobione pudełka laboranckie, w których przechowywano zebrane rośliny czy szklane butelki i fiolki, w których trzymano uzdrawiające mikstury, a także wysuszone zioła. W  Ogrodzie Ziół i Krzewów Karkonoskich mieli możliwość poznanie niektórych roślin rosnących w, a wiedzę o nich przybliżał im wolontariusz, przewodnik sudecki – Sławomir Stankiewicz.  

W tym samym czasie drugi zespół uczestniczył w zajęciach warsztatowych prowadzonych przez Dorotę Wojnarowicz  Podczas tej części zajęć uczestnicy przyrodniczej wyprawy do Karpacza oglądając interesującą prezentację utrwalali swoją wiedzę dotyczącą związaną z poszczególnymi elementami różnego rodzaju map przedstawiających obraz powierzchni Ziemi tj. tytułem i treścią mapy, skalą, współrzędnymi geograficznymi, orientowaniem mapy oraz jej legendą ze znakami umownymi. Ponadto poznali historię tworzenia map i zobaczyli m. in. jak wyglądała tzw. mapa Helwiga z 1561 r. – pierwsza mapa Śląska wykonana w oparciu o trzyletnie obserwacje terenowe i pomiary. Dowiedzieli się również jakie informacje prezentują mapy topograficzne, geologiczne, drzewostanowa czy ortofotomapy. Ponadto porównując cztery mapy topograficzne stworzone na przestrzeni 130 lat wyszukiwali zmiany, które zaszły w tym okresie w Karkonoszach. Następnie podzieleni na dwuosobowe zespoły z dużym zaangażowaniem obliczali rzeczywistą odległość pomiędzy Przełęczą Okraj i Śnieżką, a dwa najlepsze zespoły wykonały to zadanie z dokładnością do 25 m.  Podsumowaniem tej części zajęć była rozwiązywanie hasła z liter, które poszczególne grupy odczytywały z nazw wyszukanych  z map turystycznych lub globusów na podstawie otrzymanego od prowadzącej zajęcia zadania. Po odnalezieniu wszystkich liter ułożone hasło brzmiało „BEZ MAPY ANI RUSZ”. Umiejętne korzystanie z map będzie doskonalona podczas sobotnich wycieczek szlakami turystycznymi naszego regionu.

Na zakończenie edukacyjnych wagarów w Centrum Informacyjnym KPN w Karpaczu wszyscy jego uczestnicy udali się do Ogrodu Ziół i Krzewów Karkonoskich, w którym Dorota Wojnarowycz została wyróżniona Dyplomem Honorowym Zarządu Oddziału PTSM w Kamiennej Górze, a Aleksandra Trytek Dyplomem Honorowym Zarządu Głównego PTSM. Takim samym dyplomem zostało uhonorowane Centrum Informacyjne KPN w Karpaczu, które jest bardzo gościnne dla kamiennogórskich miłośników górskiej przyrody.

Po zrobieniu wspólnego pamiątkowego zdjęcia przy skalniaku z prowadzącymi zajęcia oraz pożegnaniu się z nimi kamiennogórska młodzież opuścili Karkonoski Park Narodowy oraz udali się w drogę powrotną do Karpacza, gdzie zobaczyli plenerową ekspozycję skał, z których zbudowane są Karkonosze, a następnie autokarem, pełni powycieczkowych wrażeń z pierwszego spotkania edukacyjnego z karkonoską przyrodą, powrócili do Kamiennej Góry.

Ponadto uczestnicy wycieczki aktywnie zdobywający odznakę Turysta Przyrodnik otrzymali po 7 punktów do tej odznaki, a Bartosz Płuciennik wypełnił normę na stopień popularny..

Opiekę nad uczestnikami wycieczki sprawowali: Alicja Kania i Lucyna Miechurska - wychowawczynie klas, Andrzej Zmitrowicz - rodzic oraz Jerzy Rubach – Nauczyciel Kraju Ojczystego i Instruktor Ochrony Przyrody PTTK.

Informacje o innych działaniach PTSM w 2017 roku