Zwiedzali z „wiedźmą” Zamek Książ w Wałbrzych

W dniu 3 listopada 2022 roku uczniowie dwóch klas II a oraz II b ze Szkoły Podstawowej w Krzeszowie, członkowie Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych, wybrali się na ciekawą lekcję zamkową pt. „Baśniowy Książ” do Zamku Książ w Wałbrzychu. Drugoklasiści aktywnie uczestniczą w „Cyklu imprez turystyczno-krajoznawczych dla dzieci i młodzieży szkolnej z terenu Gminy Kamienna Góra” organizowanym dla nich przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w Kamiennej Górze przy wsparciu finansowym Gminy Kamienna Góra.

Po przyjeździe autokarem PKS Kamienna Góra pod budynek bramny Zamku Książ w Wałbrzychu uczestnicy wycieczki krajoznawczo-przyrodniczej żwawo przeszli na Dziedziniec Honorowy, gdzie mogli odpocząć po podróży oraz zjeść drugie śniadanie. Przed budynkiem Zamku Książ spotkali się z przewodnikiem książańskim – ANNĄ MOTYKĄ, która tym razem przebrała się za „zamkową wiedźmę”. Jak wiadomo wiedźma to osoba, która dużo wie, a ta bardzo dobrze zna historię oraz sekrety Zamku Książ, czym chętnie dzieli się z odwiedzającymi zamek młodymi turystami. Spacerując za nią dotarli do Sali Kinowej, która za czasów Hochbergów była zamkową kaplicą. Na początek zobaczyli 3-minutowy film prezentujący Zamek Książ w całej okazałości, bo z lotu drona. Z „lotu ptaka” widać, że największy na terenie Dolnego Śląska zamek, położony jest na zalesionym wzgórzu przepastnego wąwozu Pełcznicy. Następnie przewodnik książański Anna Motyka, korzystając z prezentacji, przybliżyła im historię zamku obronnego, wybudowanego w 1288 r. (XIII w.) przez księcia Bolka I Surowego. Od 1508 r. był on przez ponad 430 lat był własnością rodu Hochbergów, którzy przebudowali zamek obronny na pałac – mieszkalną, rodową rezydencję. Zamek Książ dzięki Hochbergom przechodzi liczne „metamorfozy”.- przebudowy i rozbudowy zamku oraz jego otoczenia. Ostatnimi mieszkańcami zamku, swoistego M-400, był książę Jan Henryk XV Hochberg von Pless, jego żona Maria Teresa Olivia Cornwalis West, zwana księżną Daisy (Stokrotką) oraz ich trzech synów – Jan Henryk XVII, Aleksander i Bolko. Księżnej Daisy, która spędziła w nim 50 lat, zawdzięczany ostatnią wielką przebudowę zamku, powstanie palmiarni, przebudowę zamkowych tarasów oraz sprowadzenie do Książa wielu cennych roślin, w tym różaneczników i azalii. Dowiedzieli się także, że Hochbergowie byli trzecią najbogatszą rodziną w Niemczech, a szóstą w Europie. Zamek Książ jest trzecim co do wielkości, po Malborku i Wawelu, zamkiem w Polsce. Ponadto zaciekawiła ich legenda o zrabowanych przez rabusiów zamkowych skarbach. Podczas ucieczki ze złotem drewniana kładka na rzece Pełcznica załamała się pod ich ciężarem, a złoto spoczęło na jej dnie zamiast spokojnie spoczywać w zamkowym skarbcu.
Kontynuując lekcję zamkową „Baśniowy Książ” na II piętrze zobaczyli prywatne apartamenty księżnej oraz księcia, a na zamkowym korytarzu zobaczyli oszkloną makietę zamku Książ wybudowanego w XIII w. przez księcia Bolka I Surowego. Mieszkała w nim również bratanica Bolka II Małego księżniczka Anna Świdnicka. Oglądając makietę zamku oraz uważne słuchając opowiadania przewodniczki książańskiej poznawali jak rozbudowali go kolejni właściciela w XVIII i XX wieku. Przystanęli również przed ściennym zdjęciem, na którym zobaczyli jak dawniej wyglądała Palmiarnia, którą mieli również zwiedzić.
Tak rozpoczęła się niezwykła podróż do zamkowej krainy baśni i legend – pełnej dziecięcej radości, zabawy oraz magii. Podczas aktywnej „podróży w czasie” wspólnie z przewodniczką Anną Motyką – zamkową wiedźmą poznawali zamkowe dzieje i legendy poszukując mitycznych stworów oraz magicznej Książęcej Skały. Na jednym z korytarzy zobaczyli zdjęcie księżnej Daisy – jednej z najpiękniejszych kobiet epoki, która w talii miała tylko 56 cm, co było skutkiem noszenia od wczesnej młodości gorsetu. Usłyszeli także historię 7-metrowego naszyjnika z pereł, obarczonego klątwą jednego z młodych poławiaczy pereł, a podarowanego Daisy przez męża podczas podróży poślubnej dookoła świata. Mimo bogactwa Hochbergów, księżnej Daisy brakowało wolności, miłości oraz zdrowia. Księżna zmarła w 1943 r. dzień po swoich 70-tych urodzinach, Jak głosi legenda została pochowana ze swoim ulubionym naszyjnikiem z pereł, ale miejsce jej pochówku nie jest znane. Po dojściu do reprezentacyjnego XVIII-wiecznego barokowego skrzydła zamku w Salonie Zielonym rozpoznawali prezentowane przez przewodniczkę mityczne stworzenia Gryfa, Minotaura i Sfinksa oraz zobaczyli ciekawy kominek z czewonego marmuru, a następnie weszli do reprezentacyjnej barokowej Sali Maksymiliana, w której dawniej przyjmowano wszystkich zamkowych gości. W niej bardzo szybko spostrzegli na dwóch kominkach strzegące ją cztery Sfiksy. Przewodniczka skierowała ich wzrok na okazały plafon z pięknymi mitologicznymi malowidłami, na którym poszukiwali Pegaza, boginię wojny Atenę oraz Meduzę, której głowę okalały wijące się węże. Ponadto przez 60 sekund wyznaczone klepsydrą „wiedźmy Anny” zamienili się w kamienne posągi. ąPo „powrocie do rzeczywistości” w nagrodę za prawidłowe wykonanie zadania zrobili sobie wspólne, klasowe zdjęcie z „zamkową wiedźmą”. W Sali Maksymiliana zobaczyli i przeliczyli 12 zielonych pilastrów, których medaliony przestawiają poszczególne miesięce. Każde z uczestników lekcji zamkowej otrzymało upominek w postaci puzzli medalionu miesiąca swojego urodzenia wraz z zakładką do książki prezentującą Zamek Książ. Ponadto usłyszeli legendę o Olbrzymie i jego siostrze. Gry i zagadki na trasie zwiedzania poszerzały ich wiedzę o zamku rozwijając kreatywność i pozwalając odkryć potęgę wyobraźni. Kontynuując spacer z Anną Motyką przechodząc przez Biały Salon z barokowym kominkiem z różowego marmuru, weszli do Salonu Chińskiego (Orientalnego) z barwnymi tapetami z motywem pawii uważanych w sztuce Bliskiego Wschodu za symbol nieśmiertelności. Ponadto zobaczyli portret Bolka Hochberga z białym wilkiem. W salonie, uważnie słuchając opowieści przewodnika książańskiego Anny Motyki na prezentowanym przez nią zdjęciu Zamku Książ oczami wyobraźni mogli dostrzać karocę z zaprzęgniętymi końmi oraz stangretem i pomocnikami, w której sami zasiadali.
Ku radości drugoklasistów Anna Motyka na zakończenie lekcji zamkowej „Baśniowy Książ” poprowadziła ich do magicznej Książęcej Skały - odkrytego fragmentu zamkowych skał, którego dotknięcie gwarantuje spełnienie pomyślanego życzenia, którego nikomu nie wolno było zdradzić. Nie było uczestnika wycieczki, który nie dotknąłby magiczne skalnej ściany, która dźwiękiem potwierdziła przyjęcie wszystkich życzeń.
Po podziękowaniu przewodniczce Annie Motyce za bardzo ciekawą lekcję zamkową oraz pożegnaniu się z nią opuścili zamkowe mury. Po przejściu przez Dziedziniec Honorowy żwawo spacerując pomnikową aleją lip drobnolistnych, dotarli do parkingu, skąd autokarem wyruszyli w kierunku Palmiarni.
Następnie krzeszowscy drugoklasiści poznawanie dóbr rodu Hochbergów kontynuowali zwiedzając Palmiarnię, która była prezentem księcia Jana Henryka XV dla żony księżnej Daisy. Wybudowana, w latach 1911-1914, Palmiarnia pochłonęła astronomiczną sumę 7 milionów marek w złocie. Centralną jej częścią jest 15-metrowy budynek zbudowany z metalu i szkła, w którym zasadzono palmy daktylowe. Wnętrze tego zimowego ogrodu wyłożono tufem wulkanicznych – zastygłą lawą z wulkanu Etna na Sycylii, z którego utworzono groty, wodospady oraz ściany z kieszeniami na rośliny. Obecnie w Palmiarni rośnie ponad 250 gatunków roślin, które reprezentują florę różnych stref klimatycznych i prawie wszystkich kontynentów. Oprócz egzotycznej roślinności ich wzrok przykuły lemury (do Tytusa, Juliano i Olafa dołączyło niedawno 7 młodych lemurów), pawie oraz papugi. Spacerując alejkami Palmiarni zaciekawiły ich egzotyczne rośliny, w tym kaktusy, agawy, bambusy, fikusy oraz różne gatunki cytrusów. Po dojściu do sklepiku część z nich zdecydowała się na drobne, roślinne oraz pamiątkarskie zakupy, a pozostali po przejściu przez jedną z grot oglądali mieszkające w Palmiarni żółwie oraz rybki w akwarium.
Bardzo miło spędzany czas mija szybko, więc po opuszczeniu Palmiarni, żwawo udali się na parking, gdzie oczekiwał na nich autokar PKS Kamienna Góra, którym w wesołych nastrojach oraz pełni wrażeń z bardzo ciekawej lekcji zamkowej „Baśniowy Książ” oraz zwiedzenia Palmiarni powrócili do Krzeszowa.
Opiekę nad uczestnikami wycieczki sprawowali Anna Cieślak i Danuta Hołub – wychowawczynie klas oraz Jerzy Rubach – Nauczyciel Kraju Ojczystego i Honorowy Członek PTSM.