O wróżbach w wigilie św. Katarzyny i św. Andrzeja

W dniu 2 grudnia 2022 roku uczniowie klasy II b ze Szkoły Podstawowej nr 1 w Kamiennej Górze, członkowie Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych, wzięli udział w interesującej lekcji muzealnej ph. „Tradycje i zwyczaje świąteczne” w Muzeum Tkactwa w Kamiennej Górze/. Drugoklasiści, aktywnie włączyli się do tegorocznego „Cyklu imprez turystyczno-krajoznawczych dla dzieci i młodzieży szkolnej z terenu powiatu kamiennogórskiego” organizowanego dla młodych mieszkańców naszego powiatu przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w Kamiennej Górze przy wsparciu finansowym Powiatu Kamiennogórskiego.

Po przybyciu do muzeum drugoklasiści spotkali się z Michałem Stołpiec, który zaprosił ich do salki muzealnej na II piętrze. Rozpoczynając spotkanie z przybyłymi na lekcję muzealną opowiedział im o Katarzynkach i Andrzejkach – zwyczajach świątecznych odbywających się w wigilię św. Katarzyny (24/25 listopada) oraz wigilię św. Andrzeja (29/30 listopada) wróżbach dla młodych mężczyzn (dotyczących ożenku i poszukiwania partnerki) oraz panien (mogły one wtedy dowiedzieć się o swoim przyszłym mężu,  poznać jego imię, ujrzeć twarz i wywróżyć, która z pań jako pierwsza wyjdzie za mąż.). Święto dla młodych mężczyzn – Katarzynki – zostało wyparte przez popularyzowane na zachodzie święto panien – Andrzejki. Prowadzący lekcję muzealną opowiedział im o jednym ze sposobów wróżenia w Katarzynki, którym było schowane pod poduszką ptasie pióra, a sen przynosił wtedy informację jaka będzie przyszła żona, której cechy symbolizowały śniące się ptaki np. sowa, kura, kaczka, paw czy kukułka.

Następnie zaprosił wszystkich uczniów do aktywnego uczestnictwa w przygotowanych na tę okazję wybranych wróżbach andrzejkowych. Pierwszą z nich były oczywiście „BUTY”. Choć wróżba dotyczy niezamężnych panien to chętnie wzięli w niej udział również chłopcy. Wszyscy w emocjach śledzili „wędrujące lewe buty”, a moment przekroczenia progu przez jeden z butów wywołał pierwsze nieskrywane emocje.

Po wróżbie, w której główną rolę odgrywały lewe buty, uczestnicy lekcji muzealnej przy użyciu „wahadełka z obrączką”, które wirując nad lewą dłonią uczniów wróżyło im płeć  pierwszego potomka.

Po emocjach związanych z poznawaniem płci pierwszego potomka przyszedł czas na kolejną ciekawą zabawę wróżbiarską, w której uczestniczyli wszyscy uczestnicy aktywizującej lekcji muzealnej o zwyczajach i tradycjach wróżb andrzejkowych. Tą wróżbą, w której uczestniczyli drugoklasiści były KOLOROWE KARTECZKI, wyciągane przez uczennice i uczniów z woreczka. Jak okazało się uczestnicy andrzejkowej zabawy w poznawanie swojej „przyszłości” nie wylosowali wszystkich kolorów, a Michał Stołpiec zapoznawał ich z symboliką wróżbiarską wyciągniętych kolorowych karteczek.

Następnie wszyscy uczestnicy lekcji muzealnej wzięli udział w kolejnej wróżbie FILIŻANKI, czyli poznanie swojej przyszłości, którą przyniesie wylosowany przez nich ukryty pod nią symbol, a były to cukierek, moneta, obrączka oraz różaniec. W trakcie wróżenia, w którym wzięli udział wszyscy uczniowie część z nich pod wskazaną filiżanką ujrzała obrączkę zwiastującą szybkie zamążpójście lub ożenek. Natomiast ukryta pod filiżanką moneta wróżyło przyszłe bogactwo uczestnika wróżbiarskiej zabawy. Wielu z nich wylosowywało różaniec, ale na zakończenie tej wróżby zostali poczęstowani przez „wróżbitę” cukierkami, aby choć trochę osłodzili sobie przyszłość.

Kolejną andrzejkową wróżbą, w której uczestniczyli drugoklasiści była wróżba, w trakcie której mogli poznać swój PRZYSZŁY ZAWÓD. Michał Stołpiec spisał na karteczkach proponowane przez nich nazwy zawodów. Zapisane karteczki zostały schowane pod poduszkę zabytkowego łóżka, a uczennice i uczniowie najpierw kładli się do snu, a po przebudzeniu się wyciągali spod poduszki karteczkę z nazwą ich przyszłego zawodu. W jednym przypadku chłopca, który chce zostać siatkarzem wróżba to potwierdziła.

Ostatnią wróżbą, w której z dużym zaangażowaniem uczestniczyli drugoklasiści była najbardziej znana andrzejkowa wróżba - LANIE WOSKU przez ucho od klucza na wodę, w której pomagała Karolina Grochowska. Kształt powstałej w wodzie woskowej figurki oglądali następnie w blasku świecy na ścianie. W odczytaniu kształtu cienia figurki woskowej pomagał im Michał Stołpiec, ale główną rolę odgrywała fantazja uczennic i uczniów. 

Wszystkie wróżby, w których bardzo chętnie brali udział sprawiły ich dużo nieskrywanej radości oraz były dla nich wspaniałą i angażującą zabawą.

Na zakończeniu aktywizującej małych kamiennogórzan interesującej lekcji muzealnej przybliżającej im tradycje wróżb andrzejkowych zrobili sobie wspólne pamiątkowe zdjęcie z prowadzącymi lekcję muzealną MICHAŁEM STOŁPIEC i KAROLINĄ GROCHOWSKĄ. Pełni emocji wywołanych uczestnictwem w zaproponowanych wróżbach, podziękowali prowadzącym za bardzo mile spędzony czas oraz nowe wiadomości o andrzejkowych tradycjach i w wesołych nastrojach udali się w drogę powrotną do swojej szkoły.

Opiekę nad uczestnikami lekcji muzealnej o „andrzejkowych tradycjach” sprawowali Paulina Kuliś – wychowawczyni klasy oraz Jerzy Rubach – Nauczyciel Kraju Ojczystego i Honorowy Członek PTSM.