Wróżby andrzejkowe - miła i wesoła zabawa w Muzeum Tkactwa

W dniu 27 listopada 2025 roku uczniowie klasy II a ze Szkoły Podstawowej nr 1 w Kamiennej Górze im. ks. Jana Twardowskiego, członkowie Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych, ponownie wybrali się do Muzeum Tkactwa w Kamiennej Górze, aby aktywnie poznać różne wróżby związane nieodłącznie z Andrzejkami. Jednocześnie kontynuowali swoje uczestnictwo w tegorocznym „Cyklu wycieczek edukacyjnych do centrów edukacji oraz wycieczek popularnych rozwijających zainteresowania krajoznawczo-przyrodnicze młodych mieszkańców Kamiennej Góry”, który organizowany jest dla nich przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych przy wsparciu finansowym Gminy Miejskiej Kamienna Góra.

Po przybyciu do muzeum i pozostawieniu wierzchnich ubrań w szatni, spotkali się z Joanną Stołpiec, która zaprosiła ich do znajdującej się na drugim piętrze muzeum salki edukacyjnej. Rozpoczynając „Andrzejkową lekcję muzealną” opowiedziała im o Katarzynkach i Andrzejkach – dwóch dawnych zwyczajach świątecznych odbywających się w wigilię św. Katarzyny (święto dla młodych mężczyzn - Katarzynki24/25 listopada) oraz św. Andrzeja (29/30 listopada) wróżbach dla młodych mężczyzn (dotyczących ożenku lub poszukiwania partnerki) oraz panien, które mogły np. poznać imię przyszłego męża, poznać twarz i wywróżyć, która z nich jako pierwsza wyjdzie za mąż. Święto dla młodych mężczyzn – Katarzynki – z czasem zostało wyparte przez Andrzejki – popularyzowane na Zachodzi i obecnie oba święta wróżb obchodzone są jako Andrzejki dla młodych mężczyzn oraz panien.

Następnie zachęciła ich do aktywnego uczestnictwa w przygotowanych na tę okazję wybranych wróżb andrzejkowych. Pierwszą z nich były tradycyjne „BUTY”,. Choć wróżba dotyczy niezamężnych panien to chętnie wzięli w niej udział również chłopcy, a moment przekroczenia lewego buta przez próg wywoływał pierwsze nieskrywane emocje. Po wróżbach, w których główną rolę odgrywały lewe buty, w trakcie kolejnej wróżby andrzejkowej – zwanej SERCEM z wypisanymi imionami chłopców lub dziewcząt drugoklasiści metodą „na oślep”, ale po zastanowieniu się przy pomocy szpilki przekłuwali serce próbując przekłuć napisane po drugiej stronie imię. Przekłucie imienia wróżyło poznanie imienia przyszłego partnera lub przyszłej partnerki.

Kolejną andrzejkową wróżbą, w której uczestniczyli wszyscy była wróżba, w trakcie której mogli poznać swój przyszły zawód. Joanna Stolpiec spisała na karteczkach proponowane przez nich nazwy zawodów. Zapisane KARTECZKI Z ZAWODAMI zostały schowane pod poduszkę zabytkowego łóżka, a uczennice i uczniowie najpierw "kładli się do snu", a po "przebudzeniu" wyciągali spod poduszki karteczkę z nazwą ich przyszłego zawodu. Cześć z nich wylosowała dla siebie przyszłościowy zawód influensera lub influenserki, ale pojawili się także przyszli lekarze lub inżynierowie. Następnie wszyscy uczestnicy lekcji muzealnej w kolejnej wróżbie KUBECZKI, czyli poznanie swojej przyszłości, którą przyniesie wylosowany przez nich ukryty pod kubkiem symbol, a były to cukierek, moneta, obrączka oraz podróże. W trakcie wróżenia, w którym wzięla udział większość z nich pod wskazanym kubeczkiem znajdowała monetę, która wróżyła przyszłe bogactwo uczestnika wróżbiarskiej zabawy. Nieliczni z nich pod kubeczkiem znaleźli obrączkę zwiastującą szybkie zamążpójście lub ożenek. Kolejna wróżba również miała charakter rodzinny, gdyż mogli sobie wywróżyć płeć pierwszego potomka.

Ciekawą wróżbą, w której uczestniczyli wszyscy drugoklasiści były KOLOROWE KARTECZKI, wyciągane przez uczennice i uczniów z woreczka. Jak okazało się uczestnicy andrzejkowej zabawy w poznawanie swojej „przyszłości” wylosowali wszystkie kolory, a Joanna Stolpiec zapoznawała ich z symboliką wróżbiarską wyciągniętych kolorowych karteczek. W kolejnej wróżbie - PLYWAJĄCYCH KORECZKACH uczestniczyło sześcioro „wybrańców”, którzy wyczekiwali na „połączenie” ich koreczków i perspektywę wspólnego płynięcie po wodach życia.

Po emocjach związanych z poznawaniem mniej znanych, ale przez nich poznanych „andrzejkowych wróżb, przyszedł czas na ostatnią, ale bardzo ciekawą zabawę wróżbiarską, do której przystępowali wszyscy uczestnicy aktywizującej lekcji muzealnej o zwyczajach i tradycjach wróżb andrzejkowych, gdyż była nią najbardziej znana andrzejkowa wróżba - LANIE WOSKU przez ucho od klucza na wodę, w której pomagała Joanna Stołpiec. Kształt powstałej w wodzie woskowej figurki oglądali następnie w blasku świecy na ścianie. W odczytaniu kształtu cienia figurki woskowej pomagał im Michał Stolpiec, ale także wyobraźnia oraz fantazja uczennic lub uczniów. Wszyscy chętni mogli zabrać ze sobą swoją figurkę na pamiątkę do domu. Czy w wigilię Andrzejek powtórzą sobie andrzejkową wróżbę? – czas pokarze, ale muzealna zabawa z wróżbami andrzejkowymi bardzo im się spodobała.

Na zakończenie aktywizującej młodych kamiennogórzan interesującej lekcji muzealnej przybliżającej tradycje wróżb andrzejkowych zrobili sobie pamiątkowe, klasowe zdjęcie trzymając w dłoniach woskowe figurki. Po podziękowaniu Joannie Stolpiec za bardzo mile spędzony czas w trakcie aktywnego poznawania wróżb andrzejkowych i po pożegnaniu się z Nią opuścili gościnne dla nich mury kamiennogórskiego Muzeum Tkactwa, skąd zadowoleni i pełni niezapomnianych wrażeń powrócili do swojej szkoły.

Opiekunami uczestników andrzejkowej lekcji muzealnej byli Małgorzata Pawlikowska – wychowawczyni klasy oraz Jerzy Rubach – Nauczyciel Kraju Ojczystego i Honorowy Członek PTSM.