Wokół tradycji i legend górniczych

W dniu 12 października 2022 roku uczniowie dwóch klas I a oraz I b ze Szkoły Podstawowej w Krzeszowie, członkowie Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych, wybrali się na wycieczkę edukacyjną do Centrum Nauki i Sztuki „Stara Kopalnia” w Wałbrzychu. Uczestnicy wycieczki edukacyjnej aktywnie włączyli się do „Cyklu imprez turystyczno-krajoznawczych dla dzieci i młodzieży szkolnej z terenu Gminy Kamienna Góra” organizowanym dla nich przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w Kamiennej Górze przy wsparciu finansowym Gminy Kamienna Góra.

Po uroczystym pasowaniu na ucznia w Wiejskim Domu Kultury, pierwszoklasiści z Krzeszowa wyruszyli autokarem PKS Kamienna Góra na swoją pierwszą wycieczkę edukacyjną. Po przyjeździe do Starej Kopalni w Wałbrzychu udali się do „Sztygarówki”, gdzie mogli odpocząć po podróży oraz zjeść drugie śniadanie.  

Ze „Sztygarówki” wraz z edukatorem ceramicznym Agnieszką Łukasik-Rzepecką udali się do Centrum Ceramiki Unikatowej, gdzie uczestniczyli w interesujących warsztatach ceramicznych „Gipsowe malowanki”. Warsztaty rozpoczęły się od zapoznania młodych adeptów sztuki ceramicznej z wystawami znajdującymi się w pracowni Centrum Ceramiki Unikatowej oraz wizyty w modelarni. Słuchając opowiadania prowadzącej warsztaty ceramiczne dowiedzieli się o wałbrzyskich zakładach produkujących wyroby z porcelany zwanej „białym złotem”, z których istnieje jeszcze Zakład Porcelany Stołowej „Krzysztof”. Uczestnicy warsztatów zostali zapoznani przez nią z różnorodnymi technikami zdobniczymi używanymi w tworzeniu ceramiki użytkowej oraz unikatowej, oglądając prezentowane formy oraz różne wyroby gipsowe. Przystępując do warsztatów zdobniczych edukatorka zapoznała „młodych adeptów sztuki ceramicznej” z technikami zdobienia gipsowych figurek. Do ich dyspozycji na stołach były przygotowane farby akrylowe, pędzelki oraz po trzy gipsowe odlewy nawiązujące do górnictwa. Każde z  uczestników warsztatów ceramicznych miało swój pomysł pomalowania figurek, który następnie z dużym zaangażowaniem, wytrwałością i starannością praktycznie zamieniał ich gipsowe odlewy na kolorowe unikalne pamiątki po wizycie oraz warsztatach ceramicznych w Centrum Ceramiki Unikatowej w Starej Kopalni. Unikatowej urody pomalowane przez nich gipsowe figurki zostały zapakowane do torebek podpisanych imieniem ucznia. Ponadto część z nich znalazło jeszcze czas na drobne zakupy pamiątkarskie.

Po zrobieniu sobie wspólnego pamiątkowego zdjęcia z edukatorkami Centrum Nauki i Sztuki „Stara Kopalnia” wraz z Martą Kwiecień wyruszyli na zwiedzenie ekspozycji muzealnej oraz zwiedzenie tunelu podziemnego połączone z opowiadaniem legend i ciekawostek górniczych.

Zwiedzanie rozpoczęli od poznania budynku łaźni (z 1915 r.) po byłej największej wałbrzyskiej Kopalni Węgla Kamiennego „Julia”. Przed wejściem do pierwszej sali wystawowej zobaczyli na drzwiach godło górnicze – najbardziej rozpoznawalny symbol górnictwa. Godło składa się z dwóch skrzyżowanych czarnych narzędzi: żelazka i pyrlika na zielonym tle. Po wejściu do łaźni łańcuszkowej zobaczyli elementy roboczego stroju górnika pracującego pod ziemią: buty, spodnie drelichowe, koszule, kurtki, rękawice drelichowe oraz najważniejsze kaski górnicze. Każdy górnik miał swoje ubranie zawieszone na łańcuchu pod sufitem z osobistym numerem marki górniczej. Stąd przewodniczka zaprosiła ich do Lampowni. W niej zatrzymali się przy makiecie „Lisiej Sztolni”, która powstała pod koniec XVIII w., a następnie oglądali ekspozycje związane z tradycjami górniczymi: mundury górnicze, czako z kolorowymi pióropuszami, marki górnicze, różne pamiątki górnicze związane z górniczymi biesiadami i obchodami święta górników „Barbórką”  czy drobne urządzenia stosowane w pracy na kopalni.

Swoje spotkanie z tradycjami i legendami górniczymi zakończyli zwiedzeniem tunelu podziemnego. Po wejściu do niego zobaczyli m. in. stare fotografie górników oraz figurkę św. Barbary – patronki górników. Dowiedzieli się również, że tradycyjnym pozdrowieniem górników między sobą jest „Szczęść Boże”. Spacerując kopalnianymi korytarzami i słuchając opowieści przewodniczki o trudnej górniczej pracy mogli zaobserwować na podziemnych ekspozycjach m.in. górnika strzałowego, a także „fedrujących” górników. Kontynuując spacer pokopalnianymi chodnikami dowiedzieli się m. in. jaką rolę w kopalni pełniły szczury oraz nietoperze. Usłyszeli także legendę o Skarbniku – postaci szczególnie ważnej dla górników. Skarbnik – strażnik kopalni, który opiekował się nie tylko skarbami, ale też górnikami i wszystkim tym, co znajdowało się pod ziemią. Na ścianach podziemnych chodników widzieli zamontowane liczne czujniki gazu oraz aparaty telefoniczne, służące bezpiecznej pracy górników, a w „podziemnych gablotach” różnorodne urządzenia oraz narzędzia wykorzystywane w trakcie „szychty” przez górników dołowych.

Po wyjściu na powierzchnię i pożegnaniu się z przewodniczką Martą Kwiecień powrócili do kawiarni „Sztygarówka” na ostatnie, drobne zakupy pamiątkarskie, a następnie oczekującym na nich autokarem, pełni wrażeń ze swojej pierwszej wycieczki w wesołych nastrojach oraz unikatowymi, własnoręcznie pięknie pomalowanymi gipsowymi pamiątkami z udanego pobytu w Centrum Nauki i Sztuki „Stara Kopalnia” w Wałbrzychu, powrócili do Krzeszowa.

Opiekunami młodych krajoznawców byli: Beata Bandyk i Kinga Topolska - wychowawczynie klas,  Dorota Głąbicka – pomoc nauczyciela oraz Jerzy Rubach – Nauczyciel Kraju Ojczystego i Honorowy Członek PTSM.