„Woda znana i nieznana” w Sudeckiej Zagrodzie Edukacyjnej w Dobkowie

W dniu 18 kwietnia 2023 roku uczniowie klas IV-VII ze Szkoły Podstawowej w Szarocinie, członkowie Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych, wybrali się do Sudeckiej Zagrody Edukacyjnej w Dobkowie aktywnie kontynuując swoje uczestnictwo w tegorocznym „Cyklu imprez turystyczno-krajoznawczych dla dzieci i młodzieży szkolnej z terenu Gminy Kamienna Góra” organizowanym dla nich przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w Kamiennej Górze przy wsparciu finansowym Gminy Kamienna Góra

Uczestnicy wycieczki edukacyjnej po przyjeździe autokarem z PKS Kamienna Góra na parking obok Sudeckiej Zagrody Edukacyjnej zostali zaproszeni do drugiego budynku, gdzie spotkali się z Sarą Rzegocką – edukatorem SZE, która zaprosiła ich do głównego budynku, na interesujące warsztaty edukacyjnie pt. „Woda znana i nieznana”.  Zajęcia edukacyjne rozpoczęły się od swobodnej dyskusji prowadzącej z grupą „młodych laborantów” z Szarocina, po której nie miały dla nich tajemnic nowe pojęcia – kolba, zlewka, pipeta czy bagietka. Ponadto poznali jak bezpiecznie brać czynny udział w ich pierwszych doświadczeniach laboratoryjnych bez korzystania ze zmysłu smaku, ale umiejętnie z zmysłu węchu. Następnie przy pomocy prezentacji „główna laborantka” omówiła kolejne pojęcie: atom, stan skupienia oraz właściwości materii, w tym objętość i powierzchnia. Wyposażeni w podstawową wiedzę „młodzi laboranci” przed przystąpieniem do warsztatów laboratoryjnych zostali sprytnie „ponumerowani” przez Sarę Rzegocką. Pierwszym ich doświadczeniem była „dysfuzja i oczyszczanie wody”. Wykonując polecenia prowadzącej doświadczenie poszczególni „laboranci” do zlewki z wodą wlewali pipetą krople atramentu oraz mieszali obie substancje przy użyciu bagietki. Kolejni „laboranci” przy użyciu lejka i sączka z bibuły dodając węgiel aktywny rozdzielali obie substancje, której efektem była oczyszczona woda. Bardzo ciekawym doświadczeniem była z kolei „produkcja sztucznego śniegu”, który z dużym zaangażowaniem wciągnął wszystkich „szarocińskich laborantów”. Wyprodukowany przez siebie „sztuczny śnieg” mogli też zabarwić na czerwono, niebiesko, zielono lub stworzyć własny mix kolorowy. Spakowany do pojemników własnoręczny wyrób mogli zabrać ze sobą do domów. Wiele radości przysporzyło im kolejne, niestety już ostatnie doświadczenie „Polimery – polimerowe robaczki”, w którym przy użyciu dwóch organicznych związków chemicznych: alginianu sodu – bezbarwnego i bez smaku oraz mleczanu wapnia – białego, krystalicznego ciała stałego stosowanych jako dodatek do żywności własnoręcznie wykonywali swoje „kolorowe pamiątki” z bardzo udanych oraz aktywizujących ich warsztatów laboratoryjnych „Woda znana i nieznana”, które pakowali do woreczków foliowych otrzymanych od prowadzącej warsztaty Sary Rzegockiej. Po zakończeniu warsztatów oraz podziękowaniu Jej za przekazane im „laboratoryjne wiadomości” i bardzo mile spędzony czas oraz obowiązkowym umyciu rąk udali się do drugiego budynku, gdzie mogli spożyć drugie śniadanie i dokonać drobnych zakupów pamiątkarskich.   

Po przerwie śniadaniowo-zakupowej zostali zaproszeni przez edukatora Mikołaja Jałochę na zwiedzanie wybranych pomieszczeń Sudeckiej Zagrody Edukacyjnej, w których zobaczyli bardzo ciekawe wystawy związane z Krainą Wygasłych Wulkanów. W pierwszej Sali Wulkanów można zobaczyć m. in.  wulkany stożkowe i tarczowe oraz dowiedzieć się, jak dzielimy wulkany ze względu na ich aktywność, a słuchając edukatora i oglądając interaktywną prezentację mogli zrozumieć jak powstają i przebiegają erupcje. Część z uczestników wycieczki edukacyjnej miała możliwość interaktywnego wywołania erupcji wulkanów. Ponadto usłyszeli, że na obszarze naszego kraju nie ma aktywnych i uśpionych wulkanów, a Śnieżka – najwyższy szczyt Sudetów nigdy nie była wulkanem. W tej sali zajrzeli m. in. do wnętrza czynnego wulkanu Fidżi położonego na wyspie Honsiu i zarazem najwyższego szczytu  w Japonii oraz zobaczyli model gejzeru, który wystrzeliwuje wodę w regularnych odstępach czasu. Wiele nieskrywanych emocji wywołała wśród nich wizyta w Sali Trzęsienia Ziemi, gdzie uczestnicy wycieczki zobaczyli krótki film przedstawiający erupcję wulkanu, a na największej w Polsce platformie symulującej trzęsienie ziemi mogli doświadczyć jak to jest, gdy trzęsie się ziemia, a prosta czynność jaką jest sznurowanie butów jest niewykonalna.

Po przejściu do Sali Kaczawskiej zobaczyli makietę pozwalającą poznać najważniejsze atrakcje geoturystyczne Pogórza Kaczawskiego – dawne wulkany, kamieniołomy, formacje skalne, liczne rezerwaty przyrody oraz zabytkowe pałace, dwory i kościoły. Oświetlone różnobarwnymi żaróweczkami atrakcje zachęcają do poznania tych miejsc w terenie podczas wędrówki żółtym Szlakiem Wygasłych Wulkanów. Ponadto w Sali Kaczawskiej znajdują się trzy modele, prezentujące różne fazy przekształcania się Ostrzycy (501 m. n.p.m.) – wulkanicznego wzniesienia w kształcie stożka zbudowanego z bazaltów, które w szczytowej partii (powyżej 450 m. n. p. m.)  objęte jest ochroną prawną jako rezerwat przyrody nieożywionej „Ostrzyca Proboszczowicka”. Poznawanie atrakcji Krainy Wygasłych Wulkanów zakończyli w znajdującej się na parterze Sali Ziemi z interesującą kolekcją skał i minerałów z Pogórza Kaczawskiego, wśród których dominują ciekawe okazy agatów będące bogactwem tego regionu. Mikołaj Jałocha pokazał im również obsydian czarny – kwaśną skałę magmową, powstałą ze szkliwa wulkanicznego na wskutek natychmiastowego wystygnięcia magmy. Wśród prezentowanych skał zobaczyli ponadto kwarc – najpospolitszy minerał w skorupie ziemskiej oglądając kwarc dymny, kryształ górski, cytrynian i „złoto głupców” czyli piryt. Zaciekawiła ich także interaktywna makieta rzeki. Zobaczyli tu m.in. co dzieje się w czasie powodzi z domami budowanymi w strefie zalewowej. Natomiast domki ustawione na wybranych terenach przez niektórych uczniów bez uszczerbku przetrwałyby powódź wywołaną przerwaniem tamy na rzece.

Po poznaniu ciekawych pomieszczeń Sudeckiej Zagrody Edukacyjnej i pożegnaniu się z edukatorem Mikołajem Jałochą, część z nich postanowiła jeszcze sprawdzić i utrwalić zdobyte, w trakcie zwiedzania wiadomości o wulkanach w „teście wulkanologa” korzystając z tablicy interaktywnej znajdującej się w holu na parterze. Po opuszczeniu budynku oraz zrobieniu sobie wspólnego pamiątkowego zdjęcia na schodach gościnnej Sudeckiej Zagrody Edukacyjnej udali się na parking do czekającego na nich autokaru, którym przez Wojcieszów, Kaczorów, Marciszów i Kamienną Górę w wesołych nastrojach, pełni niezapomnianych wrażeń „młodzi laboranci” powrócili do Szarocina.

Opiekę nad uczestników wycieczki edukacyjnej sprawowali: Barbara Kokosza, Ewelina Kościelniak, Małgorzata Majewska-Homoncik i Katarzyna Sobiechowska – wychowawczynie klas oraz Jerzy Rubach – Nauczyciel Kraju Ojczystego i Członek Honorowy PTSM.