Warsztaty ceramiczne w bolesławieckiej Manufakturze

W dniu 4 maja 2022 roku uczniowie dwóch klas I a oraz III b ze Szkoły Podstawowej nr 2 w Kamiennej Górze, członkowie Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych, wybrali się do Fabryki Naczyń Kamionkowych „Manufaktura” w Bolesławcu. Uczestnicy warsztatów ceramicznych zainaugurowali tegoroczny „Cyklu imprez turystyczno-krajoznawczych dla dzieci i młodzieży szkolnej z terenu Gminy Miejskiej Kamienna Góra” organizowanym dla nich przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w Kamiennej Górze przy wsparciu finansowym Gminy Miejskiej Kamienna Góra.

Kamiennogórscy adepci sztuki ceramicznej po przyjeździe autokarem PKS Kamienna Góra do Fabryki Naczyń Kamionkowych „Manufaktura” w Bolesławcu postanowili trochę odpocząć po długiej podróży oraz zjeść drugie śniadanie.

Następnie uczestnicy wycieczki spotkali się z Elżbietą Rolak i Martą Rzepnikowską – edukatorami „Manufaktury”, które zaprosiły ich, z podziałem na zespoły klasowe,  na zwiedzanie Żywego Muzeum Ceramiki, podczas którego mogli zobaczyć poszczególne etapy produkcji bolesławieckich naczyń ceramicznych. Wszyscy zwiedzający fabrykę na początek otrzymali kawałek glinki – masy ceramicznej oraz zobaczyli proces przekształcanie jej w różnorodne naczynia, do których ręcznie doklejane są uszka i inne elementy. Tak uformowane naczynia trafiają do pieca i podlegają pierwszemu wypaleniu. Jego efektem jest wstępnie spieczona masa ceramiczna, półfabrykat ceramiczny zwany biskwitem, który jest niepokryty szkliwem. Następnie naczynia trafiają do malarni, która jest „sercem fabryki naczyń kamionkowych”, gdzie artystki ręcznego zdobienia naczyń ceramicznych różnymi technikami, pędzlami, gąbkami i innymi przedmiotami , wykonują precyzyjne malunki na naczyniach. Oprócz tego zdobienie naczyń ceramicznych odbywa się innymi metodami. Główną z nich jest metoda stempelkowa – najbardziej charakterystyczna dla ceramiki bolesławieckiej i odkryta w XIX w. Przy pomocy niewielkich stempelków w gąbki morskiej tworzone są na naczyniach niewielkie wzory, a najmniejsze detale domalowywane są cienkim pędzelkiem. Jedną z najtrudniejszych metod zdobienia naczyń jest sgraffito – polegającym na skrobaniu lub wycinaniu ornamentów na podeschłej angobie, czyli dodatkowej warstwie glinki nałożonej na wyrób. Ciekawym sposobem zdobienia naczyń jest też pȃte-sur-pȃte, który polega na nanoszeniu na surowy wyrób zdobień w formie niewielkich płaskorzeźb. Do innych metod zdobienia zaliczamy też moletaż, rezerważ lub barbotin. Praca jest akordowa, w zależności m. in. od metody, wzoru oraz wielkości naczynia ceramicznego, dzienna norma określona jest na 320 punktów.  Ozdobione naczynia ceramiczne z malarni trafiają do działu ostatecznego szkliwienia naczyń, Jedną z metod rozpoczynających szkliwienie jest zanurzenie wielu przedmiotów na ten sam kolor  w zawiesinie, czyli rozrobionym szkliwie z wodą i opcjonalnym zaprawiaczu, który z ciekawością obserwowali. Na zakończenie procesu szkliwienia wszystkie naczynia zostają poddane procesowy wypalenia stając się naczyniami ceramicznymi o dużej wartości użytkowej. Na zakończeniu zwiedzania Żywego Muzeum Ceramiki zobaczyli różnorodne formy wspaniałych bolesławieckich różnokolorowych wyrobów ceramicznych.

Po ciekawym pobycie w Żywym Muzeum Ceramiki młodzi kamiennogórzanie ochoczo udali się na warsztaty ceramiczne. Każde z nich miało do ozdobienia dwie formy ceramiczne – kubek oraz dzbanuszek, które na początku oznaczali swoimi inicjałami. Następnie po uważnym wysłuchaniu instrukcji obowiązujących przy zdobieniu naczyń, korzystając z fachowej pomocy prowadzących warsztaty ceramiczne Elżbiety Rolak i Marty Rzepnikowskiej ochoczo przystąpili do zdobienia swoich form metodą stempelkową korzystając z różnorodnych stempli oraz pędzelków i gąbkowych farb. Wszyscy dekorowali swoje kubeczki i dzbanuszki według własnych pomysłów, które podpowiadała im własna nieograniczona wyobraźnia. W ten sposób powstały ich kolorowe naczynia ceramiczne, które po szkliwieniu w procesie wypalenia zostaną im przesłane  kurierem stanowiąc unikalną pamiątkę w ciekawych warsztatów ceramicznych.

Na zakończenie bardzo udanego pobytu w Fabryce Naczyń Kamionkowych „Manufaktura” w Bolesławcu znaleźli jeszcze czas na pamiątkarskie zakupy w sklepie Manufaktury drobnej ceramiki bolesławieckiej oraz zrobienie sobie wspólnego pamiątkowego zdjęcia.

Po wyruszeniu w drogę powrotną do Kamiennej Góry nie omieszkali zatrzymać się na parkingu i placu Lwóweckich Gwarków  u podnóża Szwajcarii Lwóweckiej   - urokliwego zgrupowanie piaskowcowych form skalnych, znajdujących się w obrębie Parku Krajobrazowego „Doliny Bobru”, przypominającymi twory budujące Góry Stołowe. To najwyższa, naturalna, piaskowcowa forma skalna poza Górami Stołowymi w Sudetach, która przykuła ich wzrok już podczas przejazdu do Bolesławca. Skały rozciągają się na długości około 200 m oraz mają wysokość całkowitą wynoszącą 30-50m. Usytuowane są nad doliną potoku Srebrna - dopływem Bobru. Na formację składają się m.in. wolnostojące baszty, ambony, półki skalne, szczeliny i jaskinie szczelinowe, pomiędzy którymi prowadzą ścieżki, w tym ścieżką przyrodniczo-dydaktyczną „Szwajcaria Lwówecka” z 8. przystankami wyposażonymi w tablice edukacyjne. Na szczycie skał zlokalizowany jest punkt widokowy na panoramę miasta i m.in. Karkonoszy.  Wielka szkoda, że nie było czasowej możliwości na przyrodniczy godzinny spacer ścieżką.

Po zrobieniu sobie pamiątkowych zdjęć z urokliwymi piaskowcowymi skałkami w tle oraz krótkim pobytem na Placu Lwóweckich Gwarków w wesołych nastrojach wyruszyli w drogę powrotną do Kamiennej Góry.

Opiekunami młodych kamiennogórskich ceramików byli: Małgorzata Chodasewicz i Dorota Chudek -  wychowawczynie klas, Katarzyna Tobiasz i Agata Wastag - rodzice oraz Jerzy Rubach – Nauczyciel Kraju Ojczystego i Instruktor Krajoznawstwa Regionu i Ochrony Przyrody PTTK.