Trasą ekstremalną przez podziemia „Osówki”

W dniu 1 czerwca 2023 roku uczniowie klas IV-VII ze Szkoły Podstawowej w Szarocinie, członkowie Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych, wybrali się do Podziemnego Miasta „Osówka” w Sierpnicy aktywnie kontynuując swoje uczestnictwo w „Cyklu imprez turystyczno-krajoznawczych dla dzieci i młodzieży szkolnej z terenu Gminy Kamienna Góra” organizowanym dla nich przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w Kamiennej Górze przy wsparciu finansowym Gminy Kamienna Góra

Po przyjeździe dwoma minibusami Usług Transportowych Adama Gurgula na parking Tajemniczego Podziemnego Miasta Kompleks „Osówka” w Sierpnicy uczestnicy wycieczki, w oczekiwaniu na wejście do podziemi mogli skorzystać ze stołów z ławeczkami oraz zjeść drugie śniadanie.

 Po zakupieniu biletów wstępu w dwóch grupach udali się na spotkania  z przewodnikami kompleksu „Osówka” Po pobraniu obowiązkowych kasków oraz latarek jako pierwsi na zwiedzanie tajemniczych podziemi wyruszyli uczniowie klas V-VII z przewodnikiem Danielem, a po kolejnych 20 minutach ich śladami ruszyli czwartoklasiści z przewodnikiem Maksem. Po wejściu do  podziemi rozpoczęli poznawczy spacer za swoimi przewodnikami niskimi korytarzami w świetle latarek trasą ekstremalną usytuowaną szesnaście pięter pod ziemią. To jeden z najciekawszych podziemnych kompleksów, gdzie przenieśli się w mroczne lata II wojny światowej. Po dotarciu do jednego z korytarzy słuchając opowieści „przewodnika z hologramu” dowiedzieli się, że rozpoczęte w połowie 1943 roku prace doprowadziły do powstania ogromnego systemu betonowych korytarzy, umocnień i hal. Cel prac był utrzymywany w tajemnicy. Zdaniem jednych miała to być tajna kwatera Adolfa Hitlera, a innych budowano hale dla podziemnych fabryk zbrojeniowych do produkcji tajnej broni. Część naziemna kompleksu Osówka stanowi zewnętrzną infrastrukturę podziemnego obiektu. Stopień zaawansowania przeprowadzonych tu robót stawia te budowle na pierwszym miejscu pod względem najbardziej wykończonych naziemnych obiektów przedsięwzięcia "Riese" (niem. olbrzym) w Górach Sowich. Pracowali tu więźniowie z obozu Gross-Rosen i jeńcy wojenni, a także wysokiej klasy specjaliści z całej Europy. Nad pracami czuwała niemiecka organizacja TODT. Do placu budowy doprowadzono drogi oraz linie kolejowe. Drążono sztolnie, na powierzchni budowano bunkry. W wybetonowanych, ogrzewanych, strzeżonych przez wartowników podziemiach miało znaleźć schronienie do 20 000 uzbrojonych żołnierzy niemieckich, czyli średniej wielkości miasto, ale podziemne. Prace przy budowie kompleksu zostały przerwane na początku 1945 r. z powodu zbliżającej się ofensywy Armii Czerwonej i wojsk polskich nacierających na Dolny Śląsk.

Kontynuując zwiedzanie „podziemnego miasta” z przewodnikami obie grupy krajoznawców dotarły do korytarza wodnego, w którym rozpoczynała się część ekstremalna. Przewodnicy w wesoły sposób zapoznawali młodzież z czekającymi ją „atrakcjami”, w tym przeprawą wodną wyremontowaną łodzią desantową z czasów II wojny światowej. Po przepłynięciu łodzią z przewodnikiem na drugi brzeg czekała na nich „ekstremalna przygoda” – pokonanie chodnika poszukiwaczy skarbów, systemu kładek, pomostów nad lustrem wody trzymając się jedynie zwisających lin. Nie wszyscy uczestnicy wycieczki przeszli tą część „suchą nogą”.

Po dotarciu do suchego chodnika i ponownego spotkania ze swoimi przewodnikami spacerując podziemnymi korytarzami uczestnicy trasy ekstremalnej mieli możliwość obejrzenia kilku podziemnych wystaw, które prezentowały m.in. uzbrojenie na frontach II wojny światowej, w tym arsenał broni. Wyjątkowym obiektem w podziemiach Gór Sowich jest wyżłobiona 50 metrów pod skałami gnejsowymi góry Osówka (716 m n.p.m) hala o wysokości 10 m, z oryginalnymi szalunkami, założonymi pod koniec 1944 r. Ponadto zobaczyli oryginalny otwór wentylacyjny oraz fragment szybu, w którym miała jeździć winda towarowo-osobowa oraz usłyszeli, że ofiary katorżniczej pracy przy budowie tego obiektu wywożono m. in. do obozu koncentracyjnego Gross-Rosen. W pobliskich Kolcach również znajduje się cmentarz ofiar katorżniczej pracy w kompleksie „Osówka” z napisem „Ludzie ludziom zgotowali ten los”.

Warto również wiedzieć, że zwiedzane przez nich podziemia są jednym z miejsc zimowego bytowania nietoperzy objętym ochroną prawną jako Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk „Ostoja nietoperzy w Górach Sowich”. Po „ekstremalnym” zwiedzeniu Podziemnego Miasta „Osówka” znaleźli jeszcze czas na drobne zakupy pamiątkarskie, a następnie pełni niezapomnianych wrażeń z podziemnego spaceru oraz atrakcjach korytarza wodnego minibusami powrócili do swojej miejscowości.

Opiekę nad uczestników wycieczki krajoznawczej sprawowali: Barbara Kokosza, Małgorzata Majewska-Homoncik i Katarzyna Sobiechowska – wychowawczynie klas oraz Jerzy Rubach – Nauczyciel Kraju Ojczystego i Członek Honorowy PTSM.