Spacerkiem po Książańskim Parku Krajobrazowym

W dniu 29 maja 2023 roku uczniowie dwóch klas IV c oraz V c ze Szkoły Podstawowej nr 2 w Kamiennej Górze, członkowie Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych, wybrali się do Wałbrzycha na pieszą wycieczkę krajoznawczo-przyrodniczą inaugurując lub kontynuując swoje uczestnictwo w  „Cyklu imprez turystyczno-krajoznawczych dla dzieci i młodzieży szkolnej z terenu Gminy Miejskiej Kamienna Góra” organizowanym dla nich przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w Kamiennej Górze przy wsparciu finansowym Gminy Miejskiej Kamienna Góra.

Po przyjeździe autokarem PKS Kamienna Góra na przystanek MZK na ul. Jeździeckiej uczestnicy wycieczki spacerując pomnikową aleją okazałych lip przechodząc obok Stadniny Ogierów dotarli do bramy wejściowej na ścieżkę dydaktyczno-przyrodniczą „Dolina Różaneczników” i zatrzymali się przy tablicy informującej, że znajdują się na terenie Książańskiego Parku Krajobrazowego, który został utworzony w 1981 r. na obszarze 3.155 ha, a jego otulina, czyli obszar ochronny ma 5.933 ha. Jest on jednym z 12-stu parków krajobrazowych na terenie województwa dolnośląskiego, a jego utworzenie miało na celu zachowanie wartości przyrodniczych i kulturowych części strefy brzeżnej Pogórza Wałbrzyskiego w Sudetach Środkowych. Około 87% powierzchni parku zajmują lasy. Następnie rozpoczęli poznawanie walorów przyrodniczych parku krajobrazowego, z ośmioma tablicami-przystankami prezentującymi ciekawe informacje  o roślinach chronionych rosnących w parku oraz o zwierzętach i ptakach – leśnych mieszkańcach, których można spotkać dopuszczając przyrodę do głosu. Ich wzrok przykuwały liczne krzewy różaneczników zwanych również rododendronami, które zasiedlają stanowiska zacienione, o dużej wilgotności powietrza. Różaneczniki to rodzaj roślin z rodziny wrzosowate, w stanie naturalnym występujące głównie w Azji. Zostały one sprowadzone przez władającą zamkiem rodzinę Hochbergów na prośbę Księżnej Daisy von Pless. Wśród zwierząt zamieszkujących książańskie lasy można zobaczyć m.in. sarnę europejską, jelenia szlachetnego, lisa rudego, dzika euroazjatyckiego czy wiewiórkę pospolitą oraz kunę leśną, a także muflony – gatunek ssaków parzystokopytnych pierwotnie występujący tylko na Korsyce i Sardynii, później introdukowany w wielu miejscach Europy. Po przyrodniczym spacerze dotarli do zagospodarowanego miejsca odpoczynku z funkcjonalną wiatą, gdzie zrobili sobie krótki odpoczynek.

Spacerując Pomnikową Aleją Lip Drobnolistnych powstałej w 1715 r., na której rośnie aż 275 pomnikowych starych lip zatrzymali się przy Stadninie Ogierów oglądając wyprowadzane na łąkę przez pracowników Stadniny piękne konie. Następnie dotarli do kolejnej Pomnikowej Alei Lip Drobnolistnych, która doprowadziła ich do Mauzoleum Rodziny Hochbergów, w którym w 1943 r. została pochowana księżna Maria Teresa Olivia Hochberg von Pless zwana Daisy (Stokrotka), jedna z najbardziej interesujących postaci w historii zamku, żona Jana Henryka XV Hochberga, która spędziła w nim 50 lat swojego życia. .Ponadto poznali jak oznakowane są pomniki przyrody ożywionej drzewa – zieloną tabliczką z napisem „POMNIK PRZYRODY” oraz wizerunkiem orła – godła Polski.

Po zrobieniu sobie wspólnego zdjęcia na schodach prowadzących do Mauzoleum, przechodząc przez jedną z książańskich bram podeszli na punkt widokowy na Skałce Olbrzyma,  z którego można podziwiać południowe skrzydło Zamku Książ. Teren ten objęty jest także obszarową formą ochrony jako Rezerwat Przyrody „Przełomy Pod Książem”. Stąd spacerując alejkami Sudeckiego Ogrodu Dendrologicznego przez budynek bramny weszli na Dziedziniec Honorowy z okazałą wschodnią fasadą  zamku zbudowanego przez księcia świdnicko-jaworskiego Bolka I Surowego w XIII w., którego właścicielem przez kilka stuleci była rodzina von Hochbergów niemieckiego rodu arystokratycznego (od 1509r do 1941r.).

Po odpoczynku, poznawanie walorów przyrodniczych Książańskiego Parku Krajobrazowego kontynuowali szlakiem przyrodniczo-edukacyjnym „Ścieżka Hochbergów” docierając za czerwono-zielonymi znakami turystycznymi do okazałego Cisa Pospolitego „Bolko” – Pomnika Przyrody, najokazalszego cisa na terenie parku krajobrazowego. Drzewo liczy sobie ok. 600 lat, a w obwodzie pnia w pierśnicy ma 285 cm. Zainteresowało ich również jedno z wejść do tajemniczego tunelu powstałego podczas II wojny światowej. W trakcie turystycznego spaceru urokliwym Wąwozem Pełcznicy kamiennogórzanie dotarli do „zapomnianego pomnika” na Łabędzim Stawie, gdzie pochowani byli dwaj synowie Jana Henryka VI Hochberga. Niestety kontynuowanie spaceru do malowniczych ruin Starego Książa uniemożliwiły im prace leśne na terenie Wąwozu, o którym poinformowała ich żółta taśma z napisem „Wstęp wzbroniony – prace leśne”. Po powrocie do Zamku Książ wyruszyli z innej strony do ruin Starego Książa, którego poznanie nie było im jednak dane wskutek wcześniejszego przejścia na szlak zielony o ciekawym przebiegu z platformami widokowymi na Zamek Książ, którym powróci na Aleję Rodziny Hochbergów. Wolny czas przed powrotem do Kamiennej Góry postanowili przeznaczyć na drobne zakupy pamiątkarskie oraz słodkie „co nieco”.  

W trakcie trwania wycieczki szlakami Książańskiego Parku Krajobrazowego wszyscy kontynuujący zdobywanie odznak turystyczno-krajoznawczych zaliczyli po 11 pkt. do Górskiej Odznaki Turystycznej, do 29 pkt. do odznaki Turysta Przyrodnik oraz po 3 pkt. do Regionalnej Odznaki Krajoznawczej.

Opiekunkami młodych kamiennogórskich piechurów byli: Magdalena Chałupa oraz Daniel Gontko - wychowawcy klas, Magdalena Dudek-Długosz – rodzic, a młodych adeptów turystyki przyrodniczej oraz krajoznawstwa regionu poprowadził Jerzy Rubach – Nauczyciel Kraju Ojczystego i Honorowy Członek PTSM .