Restytucja Niepylaka Apollo w KBG KPN w Jagniątkowie

W dniu 22 czerwca 2022 roku uczniowie dwóch klas IV a oraz IV d, członkowie Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych ze Szkoły Podstawowej nr 1 w Kamiennej Górze, wybrali się na wycieczkę przyrodniczą do Karkonoskiego Banku Genów KPN w Jagniątkowie aktywnie włączając się do tegorocznego „Cyklu wycieczek edukacyjnych do centrów edukacji oraz wycieczek popularnych rozwijających zainteresowania krajoznawczo-przyrodnicze młodych mieszkańców Kamiennej Góry” organizowanego dla młodych mieszkańców naszego miasta przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w Kamiennej Górze przy wsparciu finansowym Gminy Miejskiej Kamienna Góra.

Po przyjeździe autokarem PKS Kamienna Góra do Jagniątkowa oraz dojściu do Karkonoskiego Banku Genów, spotkali się z Patrycją Rachwalską, która zaprosiła ich do drewnianej wiaty na zajęcia przyrodnicze  o polskich motylach dziennych.

Zajęcia edukacyjne rozpoczęła swobodna rozmowa o Niepylaku Apollo - jednym z najpiękniejszych motyli Europy. Motyl jest pod ścisłą ochroną, a swoją nazwę zawdzięcza brakowi łusek, gdyż w momencie złapania motyla za skrzydełka, te nie pozostawiają pyłku na palcach. Ponadto zobaczyli przyniesione w słoiku przez edukatorkę jaja Niepylaka Apollo, z których nie wylęgły się gąsienice tego motyla. Kontynuując zajęcia przyrodnicze Patrycja Rachwalska, korzystając z planszy dydaktycznej, w trakcie interesującej dyskusji z uczestnikami, omówiła budowę motyla. W trakcie rozmów o motylach młodzi kamiennogórzanie poznali, na przykładzie Niepylaka Apollo, cykl rozwojowy motyla – owada, u którego dokonuje się przeobrażenie zupełne. Obejmuje on cztery stadia. Dorosłe motyle latają od czerwca do sierpnia i w tym czasie zapłodnione samice składają jaja, z których wiosną następnego roku wylęgają się gąsienice. Jest to jedyne stadium, w którym motyl rośnie. Początkowo są one niewielkie i całkiem czarne. Uważnie słuchając opowieści prowadzącej zajęcia dowiedzieli się, że w stadium larwalnym, trwającym kilka tygodni, roślinożerne gąsienice motyla intensywnie odżywiają się rozchodnikiem wielkim jedząc dziennie więcej niż same ważą. Gąsienice Niepylaka Apollo z Jagniątkowa zjadają dzienne około 15. kilogramów rozchodnika wielkiego. Z czasem na ich ciele pojawiają się odstraszające wroga pomarańczowe plamki. Z kolei czerwiec to okres, w którym gąsienice przestają przyjmować pokarm i zamieniają się w nieruchomą postać – poczwarki. W kokonie ciało larwy praktycznie „rozpuszcza się”, a ze zgrupowań komórek wykształcają się narządy motyla i skrzydła. Na koniec cyklu rozwojowego poczwarki przeistaczają się w dorosłe owady, których krótkie życie trwa od kilku godzin do kilku miesięcy. Na zakończenie tej części zajęć Patrycja Rachwalska rozdała im zdjęcia wybranych motyli dziennych, które można spotkać w okresie letnim na łąkach oraz polach, w dwóch stadiach rozwoju – gąsienicy i dorosłego osobnika. Kontynuując opowiadanie o najciekawszych motylach dziennych wymieniała charakterystyczne cechy dorosłego motyla np. barwa, a uczestnicy wyszukiwali odpowiednie zdjęcia dobierając do niego fotografię jego gąsienicy. Po poprawnym doborze gąsienicy z dorosłym motylem edukatorka wymieniała jego nazwę, charakterystyczne cechy np. barwę, rozpiętość skrzydeł, czym się żywią, główne rośliny żywicielskie gąsienic oraz okres, w którym latają. Wśród motyli prezentowanych na zdjęciach i omawianych przez Patrycję Rachwalską były m. in. Paź Królowej, Paź żeglarz, Rusałka pokrzywnik, Modraszek Arion, Latolistek cytrynek i Bielinek kapustnik.

Następnie czwartoklasiści zostali zaproszeni do jednego z namiotów hodowlanych. Jak usłyszeli od prowadzącej zajęcia edukacyjne o motylach byli pierwszą w tym roku grupą, która miała możliwość zobaczenia dorosłe Niepylaki Apollo. Do namiotu hodowlanego wchodzili w 6-cio osobowych grupach. Zobaczyli w nim wewnętrzną „mini-motylarnię”, w której latały już pierwsze dorosłe Niepylaki Apollo, które dopiero co przeobraziły się z poczwarek, a Patrycja Rachwalska opowiadała im o prowadzonej w Karkonoskim Banku Genów KPN w Jagniątkowie restytucji Niepylaka Apollo na Dolnym Śląsku, której celem jest odtworzenie trwałych populacji tego motyla w naszym województwie m.in. w rezerwacie przyrody „Kruczy Kamień” koło Lubawki. W 2019 roku zostały w nim wypuszczone pierwsze dorosłe osobniki wyhodowane w Jagniątkowie. W rezerwacie rośnie rozchodnik wielki – roślina żywicielska, a w tym roku pojawiły się już pierwsze gąsienice tego motyla. Ponadto część czwartoklasistów zdecydowała się na bliski kontakt z naturą przechodząc, początkowo w skarpetkach, a następnie boso po „ścieżce zmysłów”.

Po zakończeniu zajęć edukacyjnych o motylach ochoczo przystąpili do pieczenia smakowitych kiełbasek, chleba, bułek oraz pianek na ognisku przygotowanym przez pracowników Karkonoskiego Banku Genów KPN.

Na zakończenie udanego pobytu w Jagniątkowie zrobili sobie wspólne, pamiątkowe zdjęcia, przy drewnianym modelu Niepylaka Apollo oraz z prowadzącą zajęcia przyrodnicze o motylach PATRYCJĄ RACHWALSKĄ przy okazałym kasztanowcu. Po podziękowaniu jej za mile spędzony czas, ciekawe wiadomości o motylach, w tym Niepylaku Apollo, pożegnali się z nią i w radosnych nastrojach żwawo ruszyli w kierunku parkingu, skąd oczekującym  na nich autokarem PKS Kamienna Góra powrócili do swojej miejscowości.

Opiekunami uczestników wycieczki przyrodniczej byli Elżbieta Borchardt i Ewelina Wielocha – wychowawczynie klas, Anita Jakobschy – nauczyciel oraz Jerzy Rubach – Nauczyciel Kraju Ojczystego i Instruktor Ochrony Przyrody PTTK.