Poznali dzieje tkactwa ręcznego i etapy obróbki lnu w Muzeum Tkactwa

W dniu 21 listopada 2025 roku uczniowie klasy III c ze Szkoły Podstawowej nr 1 w Kamiennej Górze im. ks. Jana Twardowskiego, członkowie Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych, uczestniczyli w lekcji muzealnej Jak to ze lnem było?” w kamiennogórskim Muzeum Tkactwa kontynuując swoje uczestnictwo w tegorocznym „Cyklu wycieczek edukacyjnych do centrów edukacji oraz wycieczek popularnych rozwijających zainteresowania krajoznawczo-przyrodnicze młodych mieszkańców Kamiennej Góry”, który organizowany jest dla nich przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w Kamiennej Górze przy wsparciu finansowym Gminy Miejskiej Kamienna Góra.

Po krótkim spacerze ze swojej szkoły młodzi kamiennogórscy miłośnicy historii swojej „małej ojczyzny” dotarli do kamienicy mieszczańskiej w rynku, która w XVIII wieku należała do kupca Johanna Davida Fischera, a od lat 30-tych XX wieku jest siedzibą muzeum, którego wiodącym profilem jest tkactwo oraz włókiennictwo. W jego holu spotkali się z Joanną Stolpiec, która powitała ich w muzealnych progach oraz zaprosiła na drugie piętro, gdzie wzięli udział w pierwszej części lekcji muzealnej pt. Jak to ze lnem było?” W pomieszczeniu, w którym odbywała się lekcja muzealna znajdowały się liczne tkackie eksponaty m. in. międlice i cierlice, szczotki i grzebienie, kołowrotki i przęślice oraz krosna.

Uczestniczący w lekcji muzealnej młodzi kamiennogórscy adepci tkactwa ręcznego zobaczyli prezentowane przez Joanną Stołpiec wiązkę lnu, z którego uprawy i produkcji wyrobów lniarskich słynęła Kamienna Góra i jej okolice. Ponadto usłyszeli o lnianym oleju oraz zobaczyli nasiona lnu. Ciekawym wstępem do poznana poszczególnych etapów obróbki lnu było oglądnięcie przez nich animowanej bajki o kreciku, który chciał mieć spodnie z dużymi kieszeniami, w czym wydatnie pomagały mu różne zwierzątka spotkane przez niego podczas wędrówki „lnianym szlakiem”, której celem były wymarzone spodnie skrojone ostatecznie przez raka.

Korzystając z bajkowo-lnianej obróbki lnu prowadząca lekcję muzealną omawiała wybrane jej etapy zachęcała „adeptów tkactwa ręcznego” do samodzielnego, aktywnego poznawania wybranych przez nią etapów obróbki lnu, w których trzecioklasiści bardzo chętnie uczestniczyli. W trakcie tej czynności pod międlicą usypywały się paździerze, od których swoją nazwę zaczerpnął jeden z miesięcy – październik. Następni trzecioklasiści chętnie wcielili się w jeżyki czesząc len, który po wyczesaniu stawał się miękki. Pracując wytrwale jak pajączki, skręcali lnianą nitkę.

Na dalszą część lekcji muzealnej Jak to ze lnem było? Joanna Stołpiec zaprosiła ich dca warsztaty tkackie. o drugiego budynku, gdzie znajduje się stała wystawa muzealna „Z dziejów tkactwa ludowego”. Dużą ciekawość wśród nich wzbudziły drewniane krosna poziome. Słuchając „tkackiej opowieści” muzealnej edukator dowiedzieli się, że wszystkie czynności przy jego obsłudze były wykonywane przez tkacza przy pomocy rąk oraz nóg. Po naciśnięciu podnóżków stopami, nicielnice podnosiły grupę nici osnowy, tworząc przesmyk, przez który przeprowadzano wątek (zespół nici biegnących w poprzek tkaniny, prostopadle do kierunku nici osnowy). W trakcie tej czynności wątek łączy się z osnową tworząc tzw. splot tkacki. Przy jednym z nich, pracując „w tkackich trójkach” mogli poczuć się jak dawni „młodzi tkacze ręczni” wspólnie tkając fragment tkaniny. W drugim pomieszczeniu stałej wystawy muzealnej m.in. zobaczyli prezentowane na stoliku naturalne barwniki do tkanin, wśród których były m. in.: akacja katechu, arnota właściwa, drzewo kampeszowe, drzewo sandałowe, galas, henna, indygowiec farbiarski oraz koszenila, o których opowiedziała im prowadząca warsztaty tkackie.

Na zakończenie ciekawej lekcji muzealnej przybliżającej im dawne dzieje tkactwa ręcznego w regionie kamiennogórski, po otrzymaniu kawałka lnianej tkaniny, z radością odciskali na niej zielony wizerunek Muzeum Tkactwa drewnianym stemplem tkackim otrzymanym od ich „muzealnej tkackiej mistrzyni”. Po podziękowaniu swojej muzealnej przewodniczce Joannie Stolpiec za nowe wiadomości z historii tkactwa ręcznego i aktywizujące ich tkackie warsztaty pożegnali się z Nią oglądając w przedsionku wystawy dawne drewniane stemple do drukowania tkanin wiszące na ścianach, w którym zrobili sobie także wspólne, pamiątkowe zdjęcie z dumą prezentując swoje zadrukowane stemplem tkackim na zielono oryginalne pamiątki, które będą im przypominać pobyt w gościnnym, kamiennogórskim Muzeum Tkactwa. Po opuszczeniu zabytkowej kamienicy w wesołych nastrojach powrócili do swojej szkoły.

Opiekunką uczestników tkackiej lekcji muzealnej była Izabela Sproch – wychowawczyni klasy.

Autorki zdjęć: Izabela Sproch, Joanna Stołpiec