Poznali atrakcje Centrum Przyrodniczo-Edukacyjnego KPN – Pałac Sobieszów

W dniu 21 maja 2026 roku uczniowie dwóch klas I b oraz II a ze Szkoły Podstawowej nr 1 im. ks. Jana Twardowskiego w Kamiennej Górze, członkowie Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych, wybrali się na ciekawą wycieczkę przyrodniczo-edukacyjną do Centrum Przyrodniczo-Edukacyjnego Karkonoskiego Parku Narodowego w Sobieszowie aktywnie uczestnicząc w „Cyklu imprez turystyczno-krajoznawczych dla dzieci i młodzieży szkolnej z terenu Gminy Miejskiej Kamienna Góra”, który organizowany jest dla nich przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w Kamiennej Górze przy wsparciu finansowym Gminy Miejskiej Kamienna Góra.

Po przyjeździe autokarem SUDET-TRANS w Leszczyńcu z parkingu udali się do Centrum Przyrodniczo-Edukacyjnego KPN, gdzie mogli odpocząć po podróży i coś zjeść oraz wypić, a także dokonać drobnych zakupów pamiątkarskich oferowanych w Centrum Przyrodniczo-Edukacyjnym KPN – Pałac Sobieszów.

Jako pierwsi na zajęcie edukacyjne wraz z edukator KPN – Anną Fluder udali się drugoklasiści z klasy II a. Po wejściu do Sali edukacyjnej ich oczom ukazał się pierwszy slajd prezentacji, na którym było logo Karkonoskiego Parku Narodowego, a ich pierwszym zadaniem było poznanie znajdujących się na nim elementów: Śnieżki – najwyższego szczytu Karkonoszy (1603m.n.p.m.) oraz karkonoskich roślin – dzwonka karkonoskiego i goryczki trójeściowej. Po odczytaniu i rozwiązaniu zagadki dowiedzieli się, że tematem lekcji przyrodniczej będą „Nietoperze – skrzydlate ssaki”, a nauka o nich to chiropterologia, gdyż słowo „chiroptera” to łacińska nazwa rękoskrzydłych czyli nietoperzy. Uważnie słuchając edukator i oglądając kolejne slajdy dowiedzieli się, że na świecie żyje około 1.400 gatunków tych ssaków, z czego w Polsce tylko 27. Ponadto usłyszeli, że rozpiętość skrzydeł największych nietoperzy (Acerodon grzywiasty) dochodzi do 150 cm (ich waga dochodzi do 1,6 kg), co zademonstrował jeden z uczniów zakładając „skrzydła nietoperza” przygotowane przez edukator Annę Fluder. Zobaczyli także, na jednym ze slajdów, najmniejszego nietoperza (Świnionos malutki), który ma 17 cm rozpiętości skrzydeł i waży ok. 2 g oraz oglądali preparat ze szkieletem nietoperza. Poznając budowę ciała nietoperzy dowiedzieli się, że nietoperze mają pięciopalczastą stopę, przedramię, ramię, ucho, ogon, ostrogę, koziołek, błonę lotną (dwie warstwy bardzo delikatnej i elastycznej skóry) oraz skrzydła umożliwiające im samodzielne latanie, które powstały z wydłużonych palców przedniej kończyny, ramienia, przedramienia oraz błony lotnej. Jedynie kciuk zakończony pazurem nie uległ wydłużeniu i nie wchodzi w skład skrzydeł. Ponadto usłyszeli, że rząd nietoperzy wyróżnia megachiroptera i microchiroptera. Na krótkich filmikach edukator CP-E KPN pokazała im borowca wielkiego oraz karlika malutkiego.

Następnie wszyscy drugoklasiści z wielką radością ruszyli na poszukiwanie trzech nietoperzy ukrytych w sali, a po odnalezieniu wszystkich porównywali wygląd jedynych aktywnie latających ssaków. Z kolejnych slajdów dowiedzieli się, gdzie można spotkać nietoperze (np. strychy, dziuple, szczeliny, bunkry, jaskinie), dlaczego nietoperze odpoczywają i śpią zwisając głową w dół (mechanizm bloczkowy), a także co to jest hibernacja? Ponadto usłyszeli o echolokacji – systemie określania położenia przeszkód lub poszukiwaniu obiektów w otoczeniu z użyciem zjawiska echa akustycznego stosowanego przez nietoperze w nawigacji, wykrywaniu i chwytaniu zdobyczy oraz w komunikacji międzyosobniczej, a także mogli usłyszeć ich głosy. Ciekawe zajęcia zakończyła dyskusja o zagrożeniach czyhających na te pożyteczne zwierzęta oraz obalająca mity o nietoperzach, gdyż nietoperze w Europie nie żywią się krwią bydła, a tylko 1% z nich zakażonych jest wścieklizną. Ponadto prowadząca zajęcia przyrodnicze pokazała im budkę lęgową dla nietoperzy, a na krótkich filmikach zademonstrowała m.in. miejsca ich bytowania i usłyszeli w jaki sposób można bezpiecznie pozbyć się „niechcianego lokatora” z mieszkania. Po opuszczeniu sali edukacyjnej drugoklasiści, w oczekiwaniu na zwiedzanie stałej wystawy „Klimatyczne Karkonosze” na pobliskim placu zabaw z radością oddali się swobodnej niczym nie skrępowanej wspólnej zabawie.

W tym samym czasie ich młodsze koleżanki i koledzy z klasy I b zwiedzali jedną z największych atrakcji Centrum Przyrodniczo-Edukacyjnego KPN – Pałac Sobieszów multimedialną wystawę „Klimatyczne Karkonosze”. Interesująca ekspozycja zajmuje sześć dużych pomieszczeń w zabytkowej Wielkiej Stajni stanowiącej część historycznego kompleksu pałacowego rodziny Schaffgotschów. Spacerując z przewodniczką zwiedzili rozmieszczoną na dwóch kondygnacjach, liczących ok. 1600 m² powierzchni przyrodniczą ekspozycję, mogli obserwować oraz poznawać przeróżne zjawiska przyrodnicze występujące w Karkonoszach, doświadczyć zmienności górskiej pogody, odwiedzić las nocą oraz odbyć intrygującą wędrówkę przez wszystkie piętra roślinne Karkonoszy. W jednej z sal ekspozycyjnych z „Kinie zjawisk pogodowych” mogli obejrzeć pasjonujące widowisko ze wschodem i zachodem słońca, burzą, zamiecią śnieżną oraz poznać widmo Brockenu – zjawisko optyczne spotykane m. in. w górach polegające na zaobserwowaniu własnego cienia na chmurze znajdującej się poniżej obserwatora, a także zobaczyć jak powstaje tęcza. W poszczególnych pomieszczeniach ekspozycji „Klimatyczne Karkonosze”, wszystkie eksponaty można dotknąć, a także przemieścić np. poprowadzić spływającą z góry wodę do koryta, wystartować w wodnych wyścigach, poznać automatyczną stację meteorologiczną, pooglądać pod mikroskopem „cuda natury” oraz na krótkich filmikach górskie ptaki, pobawić się piaskiem kinetycznym czy odkrywać schowane w różnych miejscach górskie rośliny. Wspaniałe atrakcje dla najmłodszych i starszych wędrujących szlakiem przyrody w „Klimatycznych Karkonoszach”.

Po krótkiej przerwie przeznaczonej na zjedzenie drugiego śniadania oraz drobne zakupy pamiątkarskie obie klasy zamieniły się zajęciami edukacyjnymi, gdyż „miłośnicy nietoperzy i echolokacji” udali się na zwiedzanie ekspozycji „Klimatyczne Karkonosze”, a ci co już ją zwiedzili uczestniczyli w ciekawej lekcji przyrodniczej „Nietoperze – skrzydlate ssaki”. Na zakończenie swojego pierwszego pobytu w Centrum Przyrodniczo-Edukacyjnym Karkonoskiego Parku Narodowego uczniowie obydwóch klas zrobili sobie wspólne, pamiątkowe zdjęcie z logo Karkonoskiego Parku Narodowego w tle i udali się na parking, z którego oczekującym na nich autokarem SUDET-TRANS z Leszczyńca w radosnych nastrojach przez Kowary i Szarocin zadowoleni z udanej wycieczki powrócili do Kamiennej Góry.

Opiekę nad uczestników wycieczki edukacyjnej do Centrum Przyrodniczo-Edukacyjnego KPN sprawowali: Małgorzata Bąk i Małgorzata Pawlikowska – wychowawczynie klas, Valentyna Poliak – wychowawca świetlicy, Aleksandra Oleksy - rodzic oraz Jerzy Rubach – Nauczyciel Kraju Ojczystego i Honorowy Członek PTSM.

Autorzy zdjęć Małgorzata Bąk, Jerzy Rubach