Młodzi miłośnicy historii poznali życie i twórczość Carla Gottharda Langhansa

W dniu 3 listopada 2025 roku na kolejną interesującą lekcję muzealną w Muzeum Tkactwa w Kamiennej Górze wybrali się członkowie Szkolnego Koła Historycznego przy Szkole Podstawowej nr 1 w Kamiennej Górze im. ks. Jana Twardowskiego, kontynuując swój udział w tegorocznym „Cyklu wycieczek edukacyjnych do centrów edukacji oraz wycieczek popularnych rozwijających zainteresowania krajoznawczo-przyrodnicze młodych mieszkańców Kamiennej Góry”, który organizowany jest dla nich przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w Kamiennej Górze przy wsparciu finansowym Gminy Miejskiej Kamienna Góra.

Po przyjściu do Muzeum Tkactwa spotkali się z Robertem Główczykiem, który zaprosił ich na poznanie wystawy czasowej „Nieznane widoki Kreppelhofu” prezentującą cztery jego ryciny pochodzące z prywatnego szkicownika z lat 1823-1826 rysownika, pejzażysty prof. Samuela Rősela (od 1824 r. członka Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych w Berlinie), który we wrześniu 1825 r. odwiedził Landeshut (Kamienną Górę) utrwalając w swoim szkicowników pałac w Landeshut (zapisany jako Schloss Kreppelhof”). Jak podkreślił Robert Główczyk walorem ilustracji Rösela jest ukazanie elewacji zamku z kilku stron. Ta pamiątka z czasów romantyzmu jest cennym dokumentem ikonograficznym związanym z historią interesującego i, niestety, utraconego zabytku naszego miasta. Na wystawie czasowej zobaczyli także rysunek pozostającego w ruinie Kreppelhofu z 2009 r autorstwa kamiennogórskiego mistrza rysunku – Tadeusza Suskiego.

Po przejściu do drugiego muzealnego budynku odwiedzający Muzeum Tkactwa kamiennogórscy miłośnicy historii uczestniczyli w ciekawej lekcji historycznej, w trakcie której Robert Glówczyk wspierając się prezentacją zapoznał ich z życiem i twórczością niemieckiego architekta Carla Gottharda Langhansa urodzonego 15 grudnia 1732 r. w Landeshut (Kamiennej Górze). Jego ojcem był Gottfried Langhans (1691-1763) nauczyciel w szkole ewangelickiej przy kościele Łaski. Do naszych czasów nie zachował się budynek przykościelny, w którym mieszkała jego rodzina. W tym miejscu stoi obecne gmach szkoły, w której uczą się młodzi członkowie szkolnego koła historycznego, a w 2014 r. odsłonięto na niej płytę pamięci poświęconą Carlowi Gottfriedowi Langhansowi.

W 1738 r. przyszły niemiecki architekt opuszcza wraz z rodziną Kamienną Górę przenosząc się do Świdnicy, gdzie jego ojciec podejmuje pracę jako prorektor w szkole ewangelickiej przy Kościele Pokoju. Uważnie słuchając Roberta Główczyka i oglądając kolejne slajdy prezentacji dowiedzieli się, że w latach 1753-1757 Carl Gotthard Langhans studiował prawo i matematykę w Halle, ale w zakresie architektury był samoukiem, którą zainteresował się pod wpływem traktatów teoretycznych Witruwiusza i odkryć zabytków antycznych przez Johanna Joachima Winckelmanna. W latach 1768-1769 dzięki poparciu księcia Franza Philippa Adriana von Hatzfelda zrealizował swoją wymarzoną podroż do Włoch, gdzie poznał oryginalne zabytki architektury antycznej. Później dużo podróżował, ba jako urzędnik podległy bezpośrednio królowi mógł na koszt władcy odbyć podróże do Anglii, Holandii, Belgii i Francji. Również jego syn Carl Ferdinand Langhans (1781-1869) był znanym niemieckim architektem.

Z kolejnych oglądanych slajdów i opowieści prowadzącego lekcję muzealną dowiedzieli się, że przełomem w jego karierze architekta było zlecenie projektu kościoła ewangelickiego w Głogowie w 1764 r. Wiele budowli zaprojektowanych przez Carla Gottharda Langhansa znajduje się na Dolnym Śląsku, a na slajdach prezentowanych przez Roberta Główczyka zobaczyli m. in.: Pałac Hatzfeldów we Wrocławiu, Pałac Mełżyńskich w Pawłowicach, kościoły ewangelickie w Wałbrzychu, Sycowie, Dzierżoniowie i Rawiczu, ale także teatr anatomiczny szkoły weterynaryjnej w Berlinie czy Oranżerię w Poczdamie.

Jego najsłynniejszym dziełem jest Brama Brandenburska (Brandenburger Tor) w Berlinie wzorowana na życzenie króla na Propylejach ateńskich. Budowana w latach 1788-1791 jest jednym z charakterystycznych punktów stolicy Niemiec. W 1793 r. została wzbogacona o kwadrygę, którą powoziła Wiktoria – bogini zwycięstwa uwieńczona dębowymi liśćmi. Jak usłyszeli od prowadzącego lekcję muzealną kwadryga z boginią Wiktorią została „uprowadzona” po bitwie pod Jeną w 1806 r. przez cesarza Napoleona Bonaparte do Paryża, a po jej zajęciu komendantem pruskiej części miasta został gen. Ernest von Pfuel, któremu berlińczycy zawdzięczają powrót Wiktorii na Bramę Brandenburską, co nastąpiło w 1814 r. Obecnie Brama Brandenburska uważana jest często jako symbol niemieckiej jedności. Twórca Bramy Brandenburskiej zmarł 1 października 1808 r. w Dąbiu pod Wrocławiem i został pochowany na nieistniejącym dziś Wielkim Cmentarzu we Wrocławiu.

Na zakończenie lekcji muzealnej o życiu i twórczości Carla Gottharda Langhansa urodzonego w naszym mieście usłyszeli, że jego „dzieło życia” BRAMA BRANDENBURSKA widnieje na rewersach niemieckich monet euro o nominale 10, 20 i 50 centów oraz była jej poświęcona seria znaczków wydawana prze pocztę niemiecką. Ponadto zobaczyli na slajdach inne formy artystycznego lub sportowego jej upamiętnienia.

Po podziękowaniu Robertowi Główczykowi za ciekawą prezentację przybliżającą im życie i karierę niemieckiego architekta urodzonego w Landeshut (Kamiennej Górze) Carla Gottharda Langhansa oraz pożegnaniu się z Nim młodzi kamiennogórscy historycy powrócili do swoich domów.

Opiekę nad uczestnikami lekcji muzealnej sprawowali Joanna Bodzek – opiekun Szkolnego Koła Historycznego oraz Jerzy Rubach – Nauczyciel Kraju Ojczystego i Honorowy Członek PTSM.