Lekcja regionalna "Ochrona przyrody w Gminie Kamienna Góra"

W dniu 3 listopada 2025 roku uczniowie klas I-III ze Szkoły Podstawowej im. Zesłańców Sybiru w Szarocinie, członkowie Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych uczestniczyli w regionalnej lekcji przyrodniczej, której celem było poznanie prawnych form ochrony przyrody na terenie Gminy Kamienna Góra. Jednocześnie jej uczestnicy aktywnie kontynuowali swoje uczestnictwo w tegorocznym „Cyklu imprez turystyczno-krajoznawczych dla dzieci i młodzieży szkolnej z terenu Gminy Kamienna Góra”, który organizowany jest dla nich przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w Kamiennej Górze przy wsparciu finansowym Gminy Kamienna Góra.

Regionalna lekcja przyrody przeprowadzona w jednej z klas lekcyjnych rozpoczęła się od miłego akcentu turystycznego – wręczenia legitymacji członkowskich pierwszoklasistom - nowym członkom Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych. Oddział Kamienna Góra.

Następnie wszyscy młodzi miłośnicy przyrody zobaczyli okolicznościową prezentację „Ochrona przyrody w Gminie Kamienna Góra”, którą poprowadził Jerzy Rubach – Instruktor Ochrony Przyrody PTTK nr 28. Oglądając pierwsze slajdy prezentacji dowiedzieli się, że zgodnie z Ustawą o Ochronie Przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. mamy w Polsce 10 form prawnej ochrony przyrody, w tym 5 z nich występuje na terenie powiatu kamiennogórskiego oraz Gminy Kamienna Góra. Najwyższą z nich są PARKI NARODOWE. Z dwudziestu trzech parków narodowych na obszarze województwa dolnośląskiego mamy dwa: Karkonoski Park Narodowy oraz Park Narodowy Stołowych.

Uważnie słuchając prowadzącego lekcję przyrodniczą i oglądając kolejne slajdy prezentacji poznali DWA REZERWATY PRZYRODY na terenie Powiatu Kamiennogórskiego – KRUCZY KAMIEN k/Lubawki oraz GŁAZY KRASNOLUDKÓW k/Gorzeszowa, który jako rezerwat przyrody nieożywionej został utworzony w 1970 r. na obszarze 9,04 ha. zarządzeniem ówczesnego Ministerstwa Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego. Ochroną objęto w nim ciąg piaskowcowych skałek o różnorodnych, malowniczych kształtach. Największe z nich mają do 17. m wysokości, a ich wiek oblicza się na 70-100 milionów lat. Jako obszar przyrodniczy objęty ochroną prawną oznakowany jest czerwoną tablicą informacyjną z Godłem Polski – Orłem w Koronie oraz napisem REZERWAT PRZYRODY „GŁAZY KRASNOLUDKÓW”. Ponadto usłyszeli, że zwiedzając rezerwat przyrody należy korzystać z żółtego szlaku turystycznego, a od jednej z wychowawczyń o corocznych ZLOTACH KRASNALI, które odbywają sia polanie rezerwatu.

Kolejnymi obszarowymi prawnymi formami ochrony przyrody występującymi w ich Gminie Kamienna Góra są: RUDAWSKI PARK KRAJOBRAZOWY utworzony w 1989 r. na obszarze 15 705 ha, który swym zasięgiem obejmuje trzy powiaty i siedem gmin, w tym na terenie Gminy Kamienna Góra – 3 398 ha oraz obszary „NATURA – 2000” – to program utworzenia w państwach Unii Europejskiej wspólnego systemu (sieci) obszarów objętych ochroną prawną. Z kolejnych slajdów dowiedzieli się, że na terenie ich Gminy są takie dwa obszary – Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk „Góry Kamienne” oraz Specjalny Obszar Ochrony Siedlisk „Rudawy Janowickie". W trakcie oglądania slajdów prezentujących obszarowe formy ochrony przyrody zobaczyli także rośliny np.: ziemowit jesienny, wawrzynek wilczelyko, lilia złotoglów, naparstnica purpurowa, konwalia majowa czy arnika górska, które objęte są ochroną gatunkową roślin.

Oglądając kolejne slajdy prezentacji poznawali POMNIKI PRZYRODY. Tą prawną formą ochrony przyrody objęte są pojedyncze twory przyrody (np. drzewo lub skała) lub ich skupiska, które odznaczają się szczególną wartością przyrodniczą, naukową, kulturową lub historyczną. Ustanowienie pomnika przyrody lub zniesienie jego ochrony prawnej następuje w drodze rozporządzenia wojewody lub uchwały rady gminy, po uzgodnieniu z właściwym regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Jako obiektowe formy przyrody objęte prawną ochroną są one oznakowane zieloną tambiczką informacyjną z GODŁEM POLSKI - ORŁEM w KORONIE oraz napisem POMNIK PRZYRODY. Na slajdach zobaczyli wszystkie pomniki przyrody na terenie Gminy Kamienna Góra, w tym m.in. pień buka pospolitego (złamany po wichurze), który rósł na skraju leśnym na łące obok posesji nr 14 w Czarnowie, a także skałkę piaskowcową „Diabelska Maczuga” w Gorzeszowie. Niektórzy rozpoznali wśród nich pomnikowe drzewa rosnące w ich miejscowościach. Ponadto usłyszeli o uchwale Rady Gniny Kamienna Góra z 2015 r. znoszącej formę ochrony przyrody – pomnika przyrody - Alei lip drobnolistnych (24 szt.) 1. klonu pospolitego z uwagi na utratę wartości przyrodniczych 16 drzew lipa drobnolistna i zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego. Na kolejnym slajdzie zobaczyli wycięte już drzewa.

Ponadto usłyszeli, że obwód drzewa mierzony na wysokości, 1,30 m. nazywamy pierśnicą, a w związku z padającym deszczem sami uczestnicy zabawili się w „drzewa" oraz poznali jak przy pomocy taśmy mierniczej mierzy się obwód drzewa lub skały, gdyż aby uznać dane drzewo jako „Pomnik Przyrody” jego obwód musi być większy niż orientacyjne wartości graniczne dla danego gatunku.

Na zakończenie lekcji dowiedzieli się, że poszczególne gatunku drzew rozpoznajemy po liściach (igłach), owocach oraz korze, chętnie przypatrując się tym elementom drzew na otrzymanych przez ich klasy Kluczach do rozpoznawania drzew i krzewów leśnych „Czyj to liść?” wydanych przez Lasy Państwowe.

Po oglądnięciu prezentacji przyrodniczej „Ochrona przyrody w Gminie Kamienna Góra zrobili sobie wspólne pamiątkowe zdjęcie oraz umówili się na kolejną przyrodniczą wycieczkę do Szkółki Leśnej Nadleśnictwa Kamienna Góra w Krzeszowie.

Opiekunkami uczestników regionalnej lekcji przyrodniczej „Ochrona przyrody w Gminie Kamienna Góra” były: Małgorzata Król, Beata Skoczeń, Anna Wasilewska i Izabela Zarzycka – nauczycielki, a regionalną lekcję przyrodniczą przeprowadził Jerzy Rubach – Nauczyciel Kraju Ojczystego i Honorowy Członek PTSM.

Autorka zdjęć Beata Skoczeń