Lekcja karkonoskiej przyrody w Centrum Informacyjnym KPN

W dniu 27 października 2021 roku uczniowie trzech klas IV a, V a oraz VI a ze Szkoły Podstawowej w Ptaszkowie wybrali się na wspólną po raz pierwszy na wycieczkę edukacyjną do Centrum Informacyjnego Karkonoskiego Parku Narodowego w Karpaczu biorąc jednocześnie udział w ?Cyklu imprez turystyczno-krajoznawczych dla dzieci i młodzieży szkolnej z terenu Gminy Kamienna Góra? organizowanym dla nich przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w Kamiennej Górze przy wsparciu finansowym Gminy Kamienna Góra.

Po przyjeździe do Karpacza na parking niedaleko Muzeum Sportu i Turystyki spacerując ul. Obrońców Pokoju zobaczyli odsłonięcie hornfelsów. Jest to skała powstała z łupków łyszczykowych pod wpływem oddziaływania na nie gorącej magmy granitowej, która wtargnęła w ich obręb przed ok. 320 mln lat. Ponadto zobaczyli tam plenerową prezentację skał, z których zbudowane są Karkonosze. Wśród nich były m. in.: granit karkonoski, bazalt, łupek łyszczykowy, amfibolit, melafir, piaskowiec i marmur dolomityczny. Następnie leśnymi ścieżkami, obok górskiego potoku Łomniczka skierowali się do Karkonoskiego Parku Narodowego utworzonego w 1959 r., gdzie  w jednym z niewielu zachowanych w regionie domów o typowej karkonoskiej architekturze mieści się Centrum Informacyjnego Karkonoskiego Parku Narodowego. Uczestnicy wycieczki edukacyjnej spotkali się z edukatorem Aleksandrą Trytek Po krótkim odpoczynku, przeznaczonym na konsumpcję drugiego śniadania przystąpili do zajęć edukacyjnych.

Swoje spotkanie z karkonoską przyrodą rozpoczęli w Sali Informacyjnej. Zajęcia rozpoczynały się od swobodnej dyskusji o PARKU NARODOWYM, który jest najwyższą formą ochrony prawnej przyrody w Polsce. Każdy z dwudziestu trzech Parków Narodowych obejmuje swym zasięgiem obszar zachowany w stanie naturalnym lub zbliżonym do naturalnego. W trakcie wspólnego omawianie przyrody Karkonoskiego Parku Narodowego wymieniali elementy przyrody, z którymi kojarzy im się Park Narodowy. Ponadto dowiedzieli się, że w Karkonoskim Parku Narodowym chroni się ciekawe zespoły górskiej roślinności, bogatą faunę, a przede wszystkim skały o fantazyjnych kształtach, gołoborza, wodospady, polodowcowe kotły i stawy oraz rozmawiali o zasadach zachowania się podczas zwiedzania parku narodowego. W Sali Informacyjnej zobaczyli unikalną mapą geologiczną Wschodnich Karkonoszy w formie mozaiki podłogowej prezentującą skały, z których są zbudowane, a skały zbudowane są z minerałów. Rozmawiając z Aleksandrą Trytek o powstaniu Karkonoszy, dowiedzieli się, że obecne ich ukształtowanie jest wynikiem ruchów górotwórczych sprzed ok. ę300 lat, po którym nastąpił okres erozji i denudacji. Następnie zasadniczy masyw gór został ponownie wydźwignięty w okresie trzeciorzędowej orogenezy alpejskiej, a granit karkonoski jest skałą magmową głębinową powstałą poprzez powolne zastygnięcie magmy na dużej głębokości (ok. 5-10 km).

W dalszej części zajęć odbyli wirtualny spacer po Karkonoszach przy pomocy wieloformatowej prezentacji multimedialnej z panoramami 3D, podczas którego zobaczyli m. in.: Śnieżkę z jednym z dwóch wysokogórskich obserwatoriów meteorologicznych w Polsce i kaplicą św. Wawrzyńca, kotły polodowcowe, górskie jeziora polodowcowe, torfowisko, schronisko ?Samotnia? w Kotle Małego Stawu. . Podczas wirtualnego spaceru po Karkonoszach z licznego grona przedstawicieli karkonoskiej fauny zobaczyli żagnicę północną ? to ważka relikt polodowcowy, a w Karkonoszach znajduje się jedyne jej stanowisko w Polsce. Na krótkich filmikach zobaczyli oraz usłyszeli głosy podróżniczka (samca i samiczki) i cietrzewia. Dowiedzieli się także, że niektóre szlaki turystyczne zamykane są w okresach lęgowych ptaków, w tym sokoła wędrownego, najszybszego zwierzęcia świata. Na zakończenie zobaczyli krótki film ?Pojedynek?.

Przerwę przeznaczoną na konsumpcję drugiego śniadania, część z nich wykorzystała na poznanie trójwymiarowego dotykowego modelu najwyższego pasma Sudetów. Dziesięć charakterystycznych form terenu zawiera przyciski, których naciśnięcie włącza animację obrazującą proces powstania poszczególnych miejsc. W Sali Informacyjnej mogli zobaczyć wystawą ponad 50. minerałów karkonoskich, a ciekawostek na ich temat, można się dowiedzieć z dotykowego monitora zainstalowanego na ścianie obok gablot z minerałami.

Na kolejną część zajęć edukacyjnych zostali podzieleni na dwa mniejsze zespoły. Pierwszy z nich kontynuował lekcję przyrodniczą w Sali Warsztatowej, gdzie pod bacznym okiem prowadzącej zajęcia edukacyjne Aleksandry Trytek mieli możliwość poznania i doskonalenia zasad posługiwania się binokularami oraz samodzielnego obejrzenia w dużym powiększeniu wybranych ?Skarbów Gór Olbrzymich?, jak nazywane są Karkonosze, wśród których były m. in.: piryt, ametyst, kryształ górski, a także elementy roślin ? fragmenty kory, liści i leśnych owoców oraz przedstawicieli owadów (m. in. osy, trzmiele i szerszenie). Uczniowie z dużym zaangażowaniem oglądali wszystkie dostępne na szalkach eksponaty.

W tym samym czasie, drugi zespół poznawał przylegający do Centrum Informacyjnego KPN ogród ziół i krzewów karkonoskich, w którym rośnie ponad 100 gatunków roślin, z których laboranci przyrządzali swoje specyfiki. Przy każdej z roślin, zamontowano tablice informacyjne z ich opisem oraz zastosowaniem. Gatunki podzielono według typu siedliska ? osobno prezentowane są rośliny łąkowe czy roślinność naskalna oraz według piętra, w którym występują. Przy wielu z nich zobaczyli piktogram oznaczający, że dana roślina jest trująca, w tym m. in. konwalia majowa, Na skalniaku mogli poczuć zapach macierzanki. Ponadto przy jednej z tablic informacyjnych zrobili pamiątkowe zdjęcia oraz poznali wspólne logo czeskiego i polskiego Karkonoskiego Parku Narodowego ze szczytem Śnieżki oraz dwoma kwiatami ? dzwonkiem karkonoskim i goryczką trójeściową.

Na zakończenie inspirującego pobytu w Centrum Informacyjnym KPN wszyscy chętni dokonali drobnych pamiątkarskich zakupów oraz zabrali ze sobą wybrane przez siebie wydawnictwa Karkonoskiego Parku Narodowego. Po podziękowaniu Aleksandrze Trytek za bardzo mile spędzony czas oraz pożegnaniu się z nią, pełni niezapomnianych wrażeń oraz nowych wiadomości o karkonoskiej przyrodzie ruszyli w drogę powrotną do Karpacza, skąd autokarem PKS Kamienna Góra powrócili do Ptaszkowa.

Uczestnikami przyrodniczej wyprawy do Centrum Informacyjnego KPN w Karpaczu opiekowali się: Justyna Sowińska ? wychowawczyni klasy IV a, Anna Cieślak i Arleta Sikora ? nauczycielki oraz Jerzy Rubach -  Nauczyciel Kraju Ojczystego i Instruktor Ochrony Przyrody PTTK.