„Krzeszowscy laboranci” w Sudeckiej Zagrodzie Edukacyjnej w Dobkowie

W dniu 26 kwietnia 2023 roku uczniowie dwóch klas I a oraz I b ze Szkoły Podstawowej w Krzeszowie, członkowie Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych, wybrali się do Sudeckiej Zagrody Edukacyjnej w Dobkowie aktywnie inaugurując swoje uczestnictwo w tegorocznym „Cyklu imprez turystyczno-krajoznawczych dla dzieci i młodzieży szkolnej z terenu Gminy Kamienna Góra” organizowanym dla nich przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w Kamiennej Górze przy wsparciu finansowym Gminy Kamienna Góra

Uczestnicy wycieczki edukacyjnej po przyjeździe autokarem z PKS Kamienna Góra na parking obok Sudeckiej Zagrody Edukacyjnej udali się do drugiego budynku, gdzie mogli odpocząć po podróży oraz zjeść drugie śniadanie. Po przejściu do głównego budynku i pozostawieniu kurtek i plecaków w szatni podzieleni na dwa zespoły klasowe przystąpili do przygotowanych dla nich zajęć edukacyjnych.

Jako pierwsi na zwiedzanie ekspozycji Sudeckiej Zagrody Edukacyjnej nawiązującej do Krainy Wygasłych Wulkanów z przewodnikiem Piotrem Komzą wyruszyli uczniowie klasy I b, którzy zostali przez niego zaproszeni do znajdującej się na parterze Sali Ziemi. W niej zobaczyli ciekawą kolekcję skał i minerałów z Pogórza Kaczawskiego. Wśród prezentowanych przez przewodnika skał zobaczyli ciekawe okazy agatów, obsydian czarny – kwaśną skałę magmową, powstałą ze szkliwa wulkanicznego na wskutek natychmiastowego wystygnięcia magmy. Wśród prezentowanych skał zobaczyli ponadto różne rodzaje kwarcu – najpospolitszego minerału w skorupie ziemskiej oglądając kwarc dymny, kryształ górski, cytrynian, a także gips i „złoto głupców” czyli piryt. Następnie podeszli do interaktywnej makiety rzeki, gdzie mogli wywołać powódź podnosząc tamę. Zobaczyli tu m.in. co dzieje się w czasie powodzi z domami ustawionymi przez nich w strefie zalewowej. Tylko niektóre domki ustawione przez niektórych uczniów bez uszczerbku przetrwałyby powódź wywołaną przerwaniem tamy na rzece. Następnie przeszli do pomieszczenia zwanego „Czarną Kuchnią”. Jest to jedyne pomieszczenie w Sudeckiej Zagrodzie Edukacyjnie, które wygląda dokładnie tak, jak przed 100 laty. Zobaczyli w niej oryginalny piec chlebowy oraz sporo ciekawych, oryginalnych pamiątek z dawnych czasów, które prezentował i opowiadał o ich przeznaczeniu Piotr Komza, wśród których były m. in. żelazka, tarka do prania, drewniany piórnik i młynek. Po przejściu do Sali Kaczawskiej zobaczyli makietę pozwalającą poznać najważniejsze atrakcje geoturystyczne Pogórza Kaczawskiego – dawne wulkany, kamieniołomy, formacje skalne, liczne rezerwaty przyrody oraz zabytkowe pałace, dwory i kościoły. Oświetlone różnobarwnymi żaróweczkami atrakcje zachęcają do poznania tych miejsc w terenie podczas wędrówki żółtym Szlakiem Wygasłych Wulkanów. Ponadto zobaczyli trzy modele, prezentujące różne fazy przekształcania się Ostrzycy (501 m. n.p.m.) – wulkanicznego wzniesienia w kształcie stożka zbudowanego z bazaltów, które w szczytowej partii (powyżej 450 m. n. p. m.) objęte jest ochroną prawną jako rezerwat przyrody nieożywionej „Ostrzyca Proboszczowicka”. W kolejnej Sali Wulkanów można zobaczyć m. in.  modele aktywnych wulkanów stożkowych i tarczowy oraz dowiedzieć się, jak dzielimy wulkany ze względu na ich aktywność. W niej mogli „zajrzeć” do wnętrza wulkanów, a przy pomocy interaktywnej tablicy słuchając opowieści przewodnika mogli zrozumieć jak powstają i przebiegają ich erupcje. Znajduje się w niej również model gejzeru, który wystrzeliwuje wodę w regularnych odstępach czasu. Wiele emocji budził wśród uczestników wycieczki edukacyjnej pobyt w Sali Trzęsienia Ziemi, gdzie zobaczyli film przedstawiający erupcję wulkanu oraz jego tragiczne skutki, a na największej w Polsce platformie symulującej trzęsienie ziemi, 4°-5° w skali Richtera, samodzielnie mogli doświadczyć jak to jest, gdy trzęsie się ziemia.

W tym samym czasie ich koleżanki i koledzy z klasy I a w Sali Warsztatowej pod opieką edukatora Mikołaja Jałochy uczestniczyli w bardzo ciekawych warsztatach laboratoryjnych „Laboratorium czterech żywiołów”. Po omówieniu przez prowadzącego warsztaty zasad zachowania się podczas wykonywania doświadczeń laboratoryjnych i uważnie słuchając informacji „głównego laboranta” nie miały dla nich tajemnic nowe pojęcia – zlewka, kolba, pipeta, bagietka czy „trójnóg”. Zostali również sprytnie przez niego „ponumerowani”, co miało duży wpływ na sprawne wykonywanie przez nich poszczególnych ćwiczeń laboratoryjnych. W trakcie wykonywania pierwszego doświadczenia mieli możliwość poznania, po zapachu lub kolorze, używanych przez nich cieczy – płynu do mycia naczyń, wody, oleju i denaturatu. Krzeszowscy mali laboranci samodzielnie i uważnie wykonując zgodnie z instrukcjami Mikołaja Jałochy, ćwiczenia laboratoryjne wlewali do zlewek kolorowe ciecze. Po zakończeniu wszystkich czynności zaobserwowali, że na dnie zlewki znajdował się płyn do naczyń, a na wierzchu denaturat, a jak usłyszeli od prowadzącego warsztaty laboratoryjne ich pozycja względem siebie była zależna od gęstości płynu. Wiele emocji uczestnikom warsztatów laboratoryjnych dostarczyły kolejne wykonywane przez nich, pod uważnym okiem prowadzącego warsztaty, samodzielne doświadczenia, których zaobserwowane efekty dostarczyły im wiele nieskrywanej radości oraz zaskoczenia, że w „krainie wygasłych wulkanów” można, w warunkach laboratoryjnych samodzielnie wykonując doświadczenia, doprowadzić do różnych erupcji oraz poznać czym tak naprawdę są poznawane przez nich „cztery żywioły” - ogień, woda, ziemia oraz powietrze. 

Po zakończeniu pierwszej części zajęć edukacyjnych oba zespoły spotkały się w drugim budynku na przerwę śniadaniową oraz drobne pamiątkarskie zakupy. Następnie oba zespoły wymieniły się zajęciami edukacyjnymi - „zwiedzający” uczestniczyli  w „warsztatach laboratoryjnych”, a „laboranci” wyruszyli na zwiedzanie ekspozycji Sudeckiej Zagrody Edukacyjnej.

Po zakończeniu bardzo ciekawych i angażujących małych krzeszowian zajęć edukacyjnych część z nich postanowiła jeszcze sprawdzić i utrwalić zdobyte, w trakcie zwiedzania wiadomości o wulkanach w „teście wulkanologa” korzystając z tablicy interaktywnej znajdującej się w holu głównego budynku na parterze. Po opuszczeniu budynku oraz zrobieniu sobie wspólnego pamiątkowego zdjęcia na schodach gościnnej Sudeckiej Zagrody Edukacyjnej udali się na parking do czekającego na nich autokaru, którym przez Lipę, Kaczorów, Marciszów i Kamienną Górę w wesołych nastrojach, pełni niezapomnianych wrażeń „młodzi laboranci” powrócili do Krzeszowa.

Opiekę nad uczestników wycieczki edukacyjnej sprawowali: Beata Bandyk i Kinga Topolska – wychowawczynie klas, Dorota Głąbicka – pomoc nauczyciela oraz Jerzy Rubach – Nauczyciel Kraju Ojczystego i Członek Honorowy PTSM.