Karkonoska lekcja przyrody w Centrum Informacyjnym KPN w Karpaczu

W dniu 25 czerwca 2025 roku uczniowie dwóch klas II c, członkowie Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych, oraz III a ze Szkoły Podstawowej nr 1 w Kamiennej Górze, członkowie Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych, wybrali się na ciekawą wycieczkę edukacyjną do Centrum Informacyjnego Karkonoskiego Parku Narodowego w Karpaczu aktywnie włączając się do tegorocznego „Cyklu imprez turystyczno-krajoznawczych dla dzieci i młodzieży szkolnej z terenu powiatu kamiennogórskiego”, który organizowany jest przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w Kamiennej Górze przy wsparciu finansowym Powiatu Kamiennogórskiego.

Po przyjeździe autokarem PKS Kamienna Góra do Karpacza na parking w pobliżu Muzeum Sportu i Turystyki spacerując ul. Obrońców Pokoju zobaczyli plenerową prezentację skał, z których zbudowane są Karkonosze, a jej najwyższym szczytem jest Śnieżka (1603 m.n.p.m.). Wśród skał prezentowanych w skalnej wnęce z odsłonięciem hornfelsów, z których zbudowana jest Śnieżka były m. in. granit karkonoski, bazalt, łupek łuszczykowy, amfibolit, melafir, piaskowiec oraz marmur dolomityczny.

Następnie żwawo wędrowali leśnymi ścieżkami, obok górskiego potoku Łomniczka, do Karkonoskiego Parku Narodowego utworzonego 16 stycznia 1959 r., jednego z 23. polskich parków narodowych, którego powierzchnia wynosi 5.951,42 ha. Po dojściu do czerwonej tablicy informacyjnej z Godłem Polski oraz napisem „Karkonoski Park Narodowy” zrobili sobie pierwsze, wspólne pamiątkowe zdjęcie. Od tablicy informacyjnej było już niespełna 200 m. do osiągnięcia celu turystycznego spaceru - Centrum Informacyjnego KPN, mieszczącego się w jednym z niewielu zachowanych w regionie domów o typowej karkonoskiej architekturze. Po wejściu do budynku spotkali się z edukatorem Centrum Informacyjnego KPN w Karpaczu Aleksandrą Trytek oraz mogli odpocząć, po podróży i ok. 1300 m. turystycznym spacerze, w Sali Informacyjnej, gdzie mieli także czas na konsumpcję drugiego śniadania.

Po nabraniu sił witalnych ponownie spotkali się z Aleksandrą Trytek, która zapoznała ich z przygotowanymi dla nich zajęciami edukacyjnymi, których tematem przewodnim był Karkonoski Park Narodowy. Swoje spotkanie z karkonoską przyrodą rozpoczęli od swobodnej dyskusji o PARKU NARODOWYM, który jest najwyższą formą prawnej ochrony przyrody w Polsce. W jej trakcie usłyszeli, że każdy z 23. Parków Narodowych obejmuje swym zasięgiem obszar zachowany w stanie naturalnym lub zbliżonym do naturalnego obejmując ochroną różne przyrodnicze obszary (góry, niziny, rzeki czy tereny nadmorskie). W trakcie wspólnego omawianie przyrody Karkonoskiego Parku Narodowego wymieniali elementy przyrody, z którymi kojarzy im się park narodowy. Ponadto usłyszeli, że w Karkonoskim Parku Narodowym chroni się ciekawe zespoły górskiej roślinności, bogatą florę i faunę, a przede wszystkim skały o fantazyjnych kształtach, gołoborza, wodospady, polodowcowe kotły i stawy oraz rozmawiali o zasadach zachowania się podczas jego zwiedzania korzystając wyłącznie z sieci szlaków turystycznych.

W dalszej części zajęć odbyli wirtualny spacer po Karkonoszach przy pomocy wieloformatowej prezentacji multimedialnej z panoramami 3D, podczas którego „wirtualnie weszli na Śnieżkę” oglądając „karkonoskie UFO”, gdzie mieści się jedno z dwóch wysokogórskich obserwatoriów meteorologicznych w Polsce, a uczestnicy lekcji przyrodniczej poznali m. in. elementy obserwowanej w nim pogody. Ponadto zobaczyli kaplicę św. Wawrzyńca, który jest patronem Karpacza i „ludzi gór”, w tym przewodników oraz ratowników górskich skupionych w Górskim Ochotniczym Pogotowiu Ratunkowym (GOPR). Ponadto w trakcie wirtualnego spaceru po Karkonoszach zobaczyli ich rzeźbę terenu w tym m.in.: kotły polodowcowe, górskie jeziora polodowcowe, torfowisko oraz urokliwe górskie schroniska: „Dom Śląski” i „Samotnia” w Kotle Małego Stawu. Natomiast z licznego grona przedstawicieli karkonoskiej fauny na krótkich filmikach zobaczyli wędrowniczka (samca i samiczkę) i mornela, który w Karkonoszach zamieszkuje obszary tundrowe. Ponadto usłyszeli głosy cietrzewia – gatunek dużego ptaka z rodziny kurowatych zagrożonego w Karkonoszach wyginięciem Dowiedzieli się także, że niektóre szlaki turystyczne zamykane są w okresach lęgowych ptaków, w których obowiązuje specjalna ochrona ich siedlisk i miejsc gniazdowania, w tym średniego ptaka drapieżnego - sokoła wędrownego, który jest najszybszym zwierzęciem świata. Na zakończenie zobaczyli krótki film „Pojedynek”, ze zdjęciami ilustrującymi walkę dwóch cietrzewi.

Po krótkiej przerwie trzecioklasiści wraz z edukator Hanną Gołdyn udali się do Sali Warsztatowej, w której z dużą radością i zaangażowaniem, po uważnym wysłuchanie zasad bezpiecznego korzystania z binokularów przekazanych im edukator Centrum, przystąpili do samodzielnego ich włączenia oraz właściwego dopasowania „ostrości widzenia”. Na początek „kamiennogórscy warsztatowcyi” oglądali otrzymany od Hanny Gołdyn liść dziurawca, którego obraz mógł być przez nich powiększany nawet 40-krotnie. Następnie otrzymali pozwolenie do samodzielnego obejrzenia wybranych „Skarbów Gór Olbrzymich” jak nazywane były dawniej Karkonosze. Wśród dostępnych na szklanych szalkach dla „młodych laborantów” eksponatów były m. in: piryt, ametyst, kryształ górski, a także elementy roślin – fragmenty kory, liści i leśnych owoców oraz przedstawicieli owadów (m. in. osy, trzmiele i szerszenie). Po obejrzeniu „całej palety” przyrodniczych eksponatów każde z nich uporządkowało swoje „stanowiska pracy”.

W tym samym czasie ich koleżanki oraz koledzy z klasy II c wraz z edukator Aleksandrą Trytek po wyjściu przed budynek Centrum Informacyjnego KPN podeszli do Domku Laboranta, z ekspozycją prezentującą historię karkonoskich laborantów - cechu zbieraczy ziół, w którym zobaczyli bogato zdobione laboranckie pudełka na lecznicze części roślin oraz szklane butelki i fiolki, w których trzymano lecznicze mikstury oraz roztwory, a także różne zioła, o których opowiadała im Aleksandra Trytek. Ekspozycję wzbogacają plansze z malowanymi miniaturami leczniczych roślin występujących w Karkonoszach oraz opisem właściwości owych zielonych skarbów Karkonoszy. Po jego opuszczeniu udali się do Ogrodu ziół i krzewów karkonoskich - małego „królestwa” ponad 100 gatunków leczniczych roślin Karkonoszy. Po krótkim zapoznaniu się ze strukturą ogrodu ziół i krzewów karkonoskich, w 2-osobowych składach, przystąpili do ciekawej części zajęć, której celem było wyszukanie oraz poznanie wybranych przez nich dwóch gatunków roślin trujących, których nazwy musieli zapamiętać, a wśród nich były m. in. barwinek mniejszy, kalina koralowa, konwalia majowa, kopytnik pospolity czy szczyr trwały.

Później nastąpiła tradycyjna w takim przypadku „zamiana ról” i niedawni „warsztatowcy” zwiedzili Domek Laboranta i poznawali Ogród ziół i krzewów karkonoskich, z wyszukiwaniem gatunków roślin trujących, a Ci co go już poznali w Sali Warsztatowej poznawali tajniki bezpiecznej obsługi binokularów, dzięki którym obserwowali w dużym powiększeniu znajdujące się na ich szalkach „karkonoskie skarby”.

Na zakończenie swojego pierwszego pobytu w Centrum Informacyjnym KPN w Karpaczu wszyscy spotkali się w Ogrodzie ziół i krzewów karkonoskich, w którym zrobili sobie wspólne, pamiątkowe zdjęcie z HANNĄ GOŁDYN i ALEKSANDRĄ TRYTEK. Po podziękowaniu IM za ciekawą karkonoską lekcję przyrody i pożegnaniu się z NIMI żwawo wyruszyli w drogę powrotną do centrum Karpacza, dochodząc do przystanku PKS, z którego oczekującym na nich autokarem PKS Kamienna Góra w radosnych nastrojach oraz zadowoleni z udanej karkonoskiej wycieczki powrócili do Kamiennej Góry.

Opiekę nad uczestnikami wycieczki edukacyjnej sprawowali Izabela Sproch – wychowawczyni klasy II c, Valentyna Poliak – nauczyciel współorganizujący oraz Jerzy Rubach – Nauczyciel Kraju Ojczystego i Honorowy Członek PTSM.