Jak powstają szklane ozdoby choinkowe? - zwiedzanie i warsztaty w VITBIS w Złotoryi

W dniu 28 listopada 2025 roku uczniowie dwóch klas I b oraz I c ze Szkoły Podstawowej nr 1 w Kamiennej Górze im. ks. Jana Twardowskiego, członkowie Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych, wybrali się na wycieczkę krajoznawczą do PPH „VITBIS” w Złotoryi, który jest producentem szklanych ozdób choinkowych. Uczestnicząc w wycieczce aktywnie kontynuowali swój udział w tegorocznym „Cyklu imprez turystyczno-krajoznawczych dla dzieci i młodzieży szkolnej z terenu Gminy Miejskiej Kamienna Góra” organizowanym dla nich przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w Kamiennej Górze przy wsparciu finansowym Gminy Miejskiej Kamienna Góra.

Wielkimi krokami zbliżają się najbardziej rodzinne Święta Bożego Narodzenia na trwale związane z choinką ozdobioną kolorowymi bombkami. Najmłodsi członkowie PTSM wybrali się do Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowego „VITBIS” w Złotoryi, gdzie swoją siedzibę ma największy w Polsce producent szklanych ozdób choinkowych, aby poznać odpowiedź na nurtujące ich pytanie Jak powstają szklane ozdoby choinkowe? Po przyjeździe autokarem EUROTRANS Kamienna Góra do Złotoryi otrzymali możliwość odpoczynku po nieco ponad 1-godzinnej podróży i posilenia się w namiocie ustawionym obok wejścia do zakładu produkującego ręcznie malowane bombki, którego początki sięgają 1953 r., zatrudniając już trzecie pokolenie Złotoryjan.

Po zaspokojeniu „pierwszego głodu” jako pierwsza drzwi do zakładu produkującego szklane ozdoby choinkowe ze swoją przewodniczką przekroczyła klasa I b, rozpoczynając jego zwiedzanie i odkrywanie tajemnic związanych z ich produkcją. Po około 15 minutach ich koleżanki i koledzy z klasy I c wyruszyli „ich tropem” ze swoją przewodniczką na zwiedzanie poszczególnych działów produkcyjnych największego producenta szklanych ozdób choinkowych - bombek w Polsce, których rocznie produkuje się ok. 20 000 000. Firma zatrudnia ok. 200 wykwalifikowanych pracowników w czterech działach.

Pierwszym działem, który zobaczyły obie klasy była dmuchalnia ręczna, w której bez względu na porę roku panują egzotyczne temperatury. W tym dziale rozpoczyna się produkcja szklanych bombek. Przy wszystkich stanowiskach stoją palniki, które rozgrzewają szklane rurki do czerwoności, a w temperaturze ok. 650-700ºC szkło zaczyna być plastyczne. Dzięki temu wykwalifikowani dmuchacze tworzą dowolne kształty ozdób choinkowych. W trakcie swojej dniówki dmuchacz wykonuje ok. 500 sztuk różnorodnych szklanych form. Obok zobaczyli także duże mechaniczne palniki, które służą do produkcji bombek o jednakowym kształcie. Następnie szklane wydmuszki zostają poddane procesowi schładzania.

Schłodzone wydmuszki trafiają do następnego działu - Lakierni, gdzie rozpoczyna się proces srebrzenia bombki. Jedna z pracownic, na prośbę przewodniczek, pokazała poznającym proces produkcji bombek, szklane wydmuszki z wstrzykniętym do nich płynnym azotanem srebra. Pod wpływem różnych ruchów bombką powstawał efekt wewnętrznego „lustra”, w którym można się przejrzeć. Na tak przygotowane bombki po stronie zewnętrznej nakłada się odpowiedni kolor. W lakierni zobaczyli także duże zielone maszyny, które masowo lakierowały je na odpowiednio zaprogramowane kolory.

Tak przygotowane, pokolorowane bombki trafiają do trzeciego działu Dekoratorni. Tam dekoratorki oraz dekoratorzy, prawdziwi artyści, ręcznie ozdabiają bombki tworząc na nich najbardziej skomplikowane wzory. Nad kolekcjami wzorów bombek cały rok pracuje Dział Wzornictwa, a dekoratorzy przelewają dany wzór na bombki o różnych kształtach wykorzystując swój talent oraz doświadczenie. Obok stanowisk dekoratorów mogli podziwiać na drewnianych stelażach różnobarwne i różnokształtne serie ozdób choinkowych. Na każdym etapie produkcji kontrolowana jest jakość ich wykonania. W firmie znajdują się również urządzenia mechaniczne, które wspierają pracowników w poszczególnych fazach produkcji bombek, ale najpiękniejsze są bez wątpienia te, które zostały udekorowane przez nich ręcznie - finezyjne dzieła sztuki.

W ostatnim pomieszczeniu dekoratorni znajduje się pięknie ozdobiona choinka, przy której mogli zrobić sobie wspólne pamiątkowe klasowe zdjęcia z pierwszego zwiedzania złotoryjskiej wytwórni ozdób choinkowych VITBIS, a następnie I b ze swoją przewodniczką udała się do ostatniego działu zakładu, którym była Pakownia, gdyż klasa I c zrezygnowała z poznania ostatniego działu. W niej jeszcze raz dokonywana jest kontrola finalnego produktu przed wysyłką do klienta. Świąteczne szklane ozdoby choinkowe po pomyślnym przejściu kontroli pakowane są do różnych form opakowań m.in. w postaci kul, prostokątów, kwadratów, które finalnie trafiają do swoich odbiorców na całym świecie.

Po zwiedzeniu wszystkich działów złotoryjskiej fabryki bombek i otrzymaniu wizualnej odpowiedzi na nurtujące ich pytanie „Jak powstają bombki?” oba zespoły klasowe spotkały się, w sąsiadujących ze sobą „warsztatowych pracowniach” z wielką radością przystępując do warsztatów malowania bombek. W nich na wszystkich uczniów oczekiwały już dekoratorki. Na stołach zobaczyli przygotowane na warsztaty dekorowania bombek kleje i kolorowe brokaty. Następnie wszyscy uczestnicy warsztatów otrzymali fartuszki ochronne. Prowadzące warsztaty dekoratorki omawiając cel warsztatów malowania bombek oraz zasady samodzielnej pracy młodych adeptów dekorowania ozdób choinkowych zademonstrowały im jak należy nanosić na bombkę klej, który następnie należało pokryć jednym z kolorowych brokatów. Każde z nich miało do swojej dyspozycji po trzy różnokolorowe kuliste ozdoby choinkowe. Zajęcia w malowaniu bombek młodzi kamiennogórscy adepci sztuki „dekorowania bombek” rozpoczęli od nanoszeniu na bombki kleju, które następnie były pokrywane wybranymi przez nich brokatami, a ich kolory mogli między sobą wymieniać. „Młode dekoratorki oraz młodzi dekoratorzy” zdobili swoje bombki według własnego wzoru, który podpowiadała im własna pomysłowość oraz niczym nieskrępowana wyobraźnia. W trakcie malowania ozdób choinkowych musieli uważać, aby nie zniszczyć swojej bombki. Po pomalowaniu każdej z nich wieszali je na przygotowanych haczykach oraz zdejmowali z nich kolejną jednobarwną szklaną kulę, którą także ozdabiali wybranymi przez siebie kolorowymi brokatami nakładając je na wymyślone i wyklejone przez siebie wzory. Po udekorowaniu trzech bombek układali je w specjalnych pudełkach, które były przez ich opiekunki podpisywane imieniem „dekoratorki” lub „dekoratora”, a następnie wkładane do większego tekturowego pudełka.

Po opuszczeniu pomieszczeń produkcyjnych ze swoimi unikatowymi pamiątkami z warsztatów malowania bombek, które chętnie powieszą rodzinnych bożonarodzeniowych choinkach, mogli zrobić sobie jeszcze ostatnie klasowe zdjęcie ze świerkiem w tle, przed którym ułożone były paczki z prezentami. Następnie z wielką radością udali się do sklepu firmowego VITBIS, gdzie ich wzrok przykuły mieniące się wielokolorowymi barwami oraz różnorodnymi kształtami szklane ozdoby choinkowe - bombki, których ceny zaczynały się od 1,00zl, ale można było wybrać oryginalną cenę „Pełna torba 10,00zł”. Widok niezliczonej ilości bombek zachęcał ich do swobodnego „buszowania” po sklepie oraz dokonania bardzo trudnego wyboru, które z ich zdjąć z półki lub wybrać z licznych pudełek z bombkami zabierając je do swojego koszyczka, torby lub trzymając w dłoniach. Po okresie przyglądania się bombkom i dokonaniu samodzielnego wyboru następował czas zakupów, chociaż niektórym z nich spacerując po sklepie wpadły w oko kolejne „cudne ozdoby choinkowe” więc ponownie dokonywali wyboru, które z nich ostatecznie kupić, a następnie stawali w kolejce do kasy uzupełniając swoją kolekcję najpiękniejszych szklanych ozdób choinkowych. Większość z nich pozostawiła w kasie sklepowej wszystkie przywiezione ze sobą pieniążki, choć niektórzy z nich, ze względu na ograniczone fundusze, musieli jeszcze raz poddawać swoje „bombkowe wybory” dodatkowej selekcji. Jednak zawieszenie swoich samodzielnie pomalowanych oraz wybranych i zakupionych bombek na drzewku bożonarodzeniowym – rodzinnej choince przysporzy im wiele nieskrywanej świątecznej radości. Gdy wszyscy uczestniczy wycieczki dokonali wyboru i zakupu bombek opuścili „firmowy kram szklanych ozdób choinkowych” udając się z nimi do oczekującego na nich autokaru EUROTRANSU.

Wyjeżdżając autokarem w wesołych nastrojach z bardzo udanego pobytu w złotoryjskiej „krainie szklanych ozdób choinkowych” VITBIS wraz z zakupionymi przez siebie świątecznymi bombkami, z radością wyruszyli w powrotną podróż drogą S3 przez dwa tunele, powrócili w "rodzinne pielesze" do Kamiennej Góry.

Opiekunami uczestników krajoznawczej wycieczki połączonej ze zwiedzaniem fabryki ozdób choinkowych „VITBIS” oraz warsztatami malowania bombek byli: Małgorzata Bąk i Ewa Nowak - wychowawczynie klas, Katarzyna Kłębczyk – nauczycielka współorganizująca, dwie mamy oraz Jerzy Rubach – Nauczyciel Kraju Ojczystego i Członek Honorowy PTSM.