Cmentarze inne niż wszystkie

W dniu 29 października 2021 roku uczniowie klasy II b ze Szkoły Podstawowej nr 1 w Kamiennej Górze, w związku ze zbliżającym się Świętem Wszystkich Świętych i Dniem Zadusznym  postanowili odwiedzić wybrane ?(Nie)zapomniane Cmentarze?. Drugoklasiści wzięli udział w ?Cyklu imprez turystyczno-krajoznawczych dla dzieci i młodzieży szkolnej z terenu Gminy Miejskiej Kamienna Góra? organizowanym dla nich przez Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych w Kamiennej Górze przy wsparciu finansowym Gminy Miejskiej Kamienna Góra.

Autokarem PKS Kamienna Góra przyjechali do Gostkowa, gdzie znajduje się cmentarz ewangelicki, założony w 1856 r. Zdewastowanym i niszczejącym, skazanym na zapomnienie cmentarzem, od 2016 r. opiekuje się ?Fundacja Anna? w Gostkowie, która prowadzi działania rewitalizacyjne cmentarza, przywracając temu miejscu utraconą godność. Idąc w stronę cmentarza drugoklasiści zobaczyli obelisk upamiętniający mieszkańców Gostkowa, którzy zginęli na frontach I wojny światowej oraz ruiny kościoła ewangelickiego, wzniesionego w 1785 r., który po II wojnie światowej, po wysiedleniu ewangelików, opuszczony zaczął popadać w ruinę. Po dojściu do cmentarza ewangelickiego, miejsca pochówku przedwojennych mieszkańców, spotkali się z Haliną Bryk, która w odbudowanej w 2018 r. kaplicy grobowej należącej do rodziny Emmrich opowiedziała uczniom o tym miejscu, przywołując historię zmarłej 5-letniej dziewczynki, która spoczęła na tym cmentarzu. W kaplicy urządzono lapidarium fragmentów rzeźb oraz inskrypcji nagrobnych. Spacerując cmentarnymi alejkami zobaczyli okazałą kaplicę grobową rodziny Ullrich oraz liczne pojedyncze groby, na których widniały już odrestaurowane inskrypcje nagrobne w języku niemieckim. Następnie drugoklasiści na wybranym przez siebie grobie zapalali przywiezione przez siebie znicze. Na cmentarzu pojawili się również reporterzy telewizji Polsat realizujący materiał o działaniach ?Fundacji Anna? na rzecz upamiętnienia i rewitalizacji cmentarza ewangelickiego oraz budowaniu mostów między ludźmi z różnych pokoleń, o różnym wyznaniu i narodowości, o czym opowiadała im Angelika Babula ? prezes Fundacji Anna.  Za te działania Fundacja Anna została wyróżniona przez Kościół Ewangelicko-Augsburski w Polsce Nagrodą Kościoła im. królewny Anny Wazówny. Na zakończenie pobytu na cmentarzu ewangelickim uczniowie wpisali się do pamiątkowej księgi, a na wspólnym zdjęciu na zabrakło przedstawicielek Fundacji Anna oraz reporterów Polsatu z kamerą i mikrofonem.  

Kontynuując poznawanie ?cmentarzy innych niż wszystkie? po powrocie do Kamiennej Góry skierowali się na zabytkową nekropolię żydowską. Kamiennogórski KIRKUT  założony w 1824 r. jest w kształcie prostokąta o powierzchni 0,05 ha, na którym zachowały się liczne MACEWY (nagrobki) wykonane z piaskowca z inskrypcjami w języku hebrajskim i niemieckim. Od 1989 r. Kirkut wpisany jest do rejestru zabytków. Na macewach zobaczyli m. in. złożone dłonie, świece lub świeczniki czy złamaną palmę oraz dowiedzieli się co one symbolizują. Po wspólnym przeliczeniu macew oraz pozostawieniu na nich symbolicznych małych kamieni opuścili stary cmentarz żydowski udając się na cmentarz komunalny, na którym zatrzymali się obok zbiorowej mogiły upamiętniającej ofiary zamordowane w niemieckich nazistowskich obozach pracy działających na terenie naszego miasta podczas II wojny światowej w latach 1940-1945. Przy mogile spotkali się z uczniami Zespołu Szkól Specjalnych, z którymi wspólnie zapalili przyniesione przez siebie znicze.

Odwiedzanie ?cmentarzy innych niż wszystkie? zakończyli na nieistniejącym już tzw. Nowym cmentarzu żydowskim, który poświęcony został w 1881 r. W 1897 r. zostali na nim pochowani założyciele firmy F. V. Grünfeld, Leinen ? und Gebildeweberei ? Falk Valentin Grünfeld i jego żona Johanna. Na nieistniejącym cmentarzu zobaczyli symboliczną mogiłę z krzyżem oraz tabliczką w biało-szare pasy, na której widnieje litera ?P? i biało-czerwony trójkąt upamiętniający pochowanych na nim przez Niemców więźniów filii obozu koncentracyjnego ?Gross-Rosen? działającej w latach 1944-1945 na terenie Kamiennej Góry.

Po wysłuchaniu informacji o cmentarzu i zapaleniu ostatnich zniczy przez drugoklasistów powrócili oni autokarem PKS Kamienna Góra do swojej szkoły z przeświadczeniem, jak ważne jest dbanie o przeszłość dla dobra przyszłych pokoleń.

Opiekunami uczestników byli: Izabela Sproch -  wychowawczyni klasy, Anna Chamot - nauczyciel oraz Jerzy Rubach ? Nauczyciel Kraju Ojczystego i Instruktor Krajoznawstwa Regionu PTTK.