Żyli wśród nas

Dzisiaj (środa, 22 lipca) w Centrum Kultury w Kamiennej Górze wysłuchać można było wykładu ?Losy kamiennogórskich Żydów?.

Z uczestnikami spotkania wiedzą dzielił się Jan Lubieniecki, nauczyciel historii, regionalista.

Z zebranych przez niego materiałów wynika, że Żydzi pojawili się na Dolnym Śląsku w XII-XIII wieku. W kolejnych stuleciach byli prześladowani. Lata świetności społeczności żydowskiej przypadają na XVIII i XIX wiek. To wtedy rozpoczynają się dzieje wielkich przemysłowców.

Pierwsze informacje o społeczności żydowskiej w Kamiennej Górze pochodzą z 1821 roku. Rok później powstał cmentarz żydowski przy dzisiejszej ul. Katowickiej. Jego pozostałości można oglądać do dzisiaj. 12 maja 1858 roku otwarta została synagoga, stała na miejscu dzisiejszego parkingu za sądem przy Al. Wojska Polskiego, a została spalona podczas Kryształowej Nocy w 1938 roku. W 1933 roku gmina żydowska w Kamiennej Górze liczyła 74 osoby.

J. Lubieniecki przedstawił również losy wybranych przedwojennych Żydów mieszkających w Landeshut. Większość wyjechała w latach 30-tych XX wieku lub została wywieziona w kolejnym dziesięcioleciu. Niektórzy po latach wracali na chwilę do Kamiennej Góry podczas sentymentalnych podróży.

Największą tajemnicą owiane są losy polskich Żydów, którzy osiedlili się w Kamiennej Górze po wojnie. Na Dolnym Śląsku zamieszkało ok. 100 tys. Żydów deportowanych ze wschodu. Po czterech falach wyjazdów (1946 roku po pogromie kieleckim, 1948 po powstaniu Izraela, 1956 i 1968) zostało ich ok. 400.

W Kamiennej Górze, w 1946 roku, powstało stowarzyszenie żydowskie z 11-osobowym zarządem. Taka wielkość tego organu świadczy o tym, że na terenie miasta mieszkało ponad 100 Żydów. W 1946 roku do żydowskiej szkoły chodziło 36 dzieci.

Już podczas spotkania okazało się, że w mieście nadal żyją osoby, które pamiętają żydowskie rodziny. Jako dzieci wspólnie się uczyły, bawiły. Przypomniane przez historyka nazwiska, to nie tylko zapis na kartce, ale również część przeżyć mieszkańców Kamiennej Góry.