Wybór oleju do kompresora powietrza

Właściwy dobór oleju do kompresora powietrza jest niezwykle istotny, ponieważ bezpośrednio przekłada się to na sprawną i wydajną pracę urządzenia. Na rynku są dostępne oleje różnych klas, o specyficznych parametrach, mineralne, syntetyczne... Z tego artykułu dowiesz się, czym kierować się w wyborze odpowiedniego środka smarnego, który skutecznie zmniejszy tarcie poszczególnych komponentów kompresora powietrza i zagwarantuje mu płynną pracę w każdych warunkach.

Kompresory powietrza ? olejowe i bezolejowe

Kompresory powietrza potocznie zwane sprężarkami pozwalają na zwiększanie ciśnienia danego gazu do pożądanej wartości ? z reguły od 6 do 15 barów. Mają szerokie zastosowanie w warsztatach samochodowych, wulkanizacyjnych lub w zakładach przemysłowych wykorzystujących pracę narzędzi pneumatycznych. Tam najczęściej spotkamy profesjonalne kompresory olejowe. 

Na użytek domowy np. do pompowania kół rowerowych, basenów, materaców czy do czyszczenia kosiarek do trawy w zupełności wystarczą bezolejowe sprężarki. Warto wiedzieć, że te wersje są zdecydowanie słabsze i mniej wydajne niż kompresory powietrza w wersji olejowej. 

Jeśli zastanawiamy się nad wyborem urządzenia do specjalistycznego warsztatu lepiej postawić na wysokiej klasy kompresor powietrza z pojemnikiem o odpowiedniej pojemności (np. 150-200 l) i dużej wydajności efektywnej (przynajmniej 500 l/min).

W najpopularniejszych kompresorach powietrza wymagających oleju sprężarkowego, smarowane są kluczowe zespoły urządzenia tj. mechanizmy (np. łożyska wału korbowego) oraz cylindry (ich ścianki, zawory czy tłoki). Olej spełnia wiele funkcji: zapobiega zużyciu się części, chroni przed korozją, uszczelnia, ułatwia odprowadzanie ciepła, które wytwarza się na skutek tarcia oraz usuwanie produktów ubocznych czy zanieczyszczeń stałych z układu smarowania. Doprowadzenie oleju do wszystkich powierzchni trących odbywa się metodą bezciśnieniową (np. poprzez smarowanie grawitacyjne) lub ciśnieniową (np. poprzez wtrysk oleju). Niezależnie od tego, środek musi on spełniać właściwe parametry.

Najważniejsze parametry olejów do kompresorów powietrza 

Środek smarny należy dobierać zgodnie z konstrukcją urządzenia i zaleceniami producenta, zwracając uwagę również na warunki, w których pracuje maszyna. To one głównie definiują kluczowe cechy, którymi powinien charakteryzować się dobry olej do kompresora powietrznego. Należy zwrócić uwagę na jego:
- lepkość ? im wyższa temperatura pracy, tym olej musi wykazywać wyższą lepkość, aby dobrze uszczelniać powierzchnie trące.
- stabilność termiczną ? wysoka temperatura sprężanego gazu oddziałująca na olej w sprężarce i obecność tlenu wymusza równie wysoką stabilność termiczną oleju. Musi być  odporny na utlenianie i posiadać niską (lub całkowity brak) skłonności do koksowania, która prowadzi do niepożądanego odkładania się osadów i zwiększa ryzyko wybuchu urządzenia. 
- dodatki ? w olejach do kompresorów powietrza wyższej klasy możemy spotkać dodatki, antykorozyjne, przeciwutleniające, myjące i przeciwpienne ? taki olej jest szczególnie warty uwagi. Przy okazji warto się upewnić o braku obecności polimerów poprawiających właściwości oleju w niskich temperaturach: depresatorów i wiskozatorów, gdyż wykazują one większą skłonność do koksowania. 

Klasyfikacja olejów do kompresorów 

Oleje do kompresorów powietrza znajdują się ogólnej klasyfikacji przemysłowych środków smarnych według zbiorczej normy PN-EN ISO 6743 i stanowią odrębną grupę środków smarnych tj. PN-EN ISO 6743-3 i zostały w niej podzielone na 4 kategorie. Litera ?A? znajdująca się na końcu normy ISO (PN-EN ISO 6743-3A) oznacza ? z ang. air ? a więc domyślnie, interesujące nas oleje do kompresorów powietrza. Oprócz tego można spotkać także oznaczenia literowe: 

Na opakowaniu oleju można znaleźć także oznaczenie L-DAA, co oznacza, że nie zawiera on dodatków, a L-DAB świadczy o oleju wyższej klasy jakościowej z dodatkami, które wymieniliśmy powyżej lub tymi, które wskazał producent na etykiecie. Do wyboru mamy oleje syntetyczne (droższe, ale trwalsze, sprawdzające się przy wysokich ciśnieniach i tworzące mniej osadzających się zanieczyszczeń) oraz oleje mineralne (tańsze, o dobrych parametrach smarowania, ale trzeba je częściej wymieniać.)

O czym pamiętać przy zakupie oleju do kompresora powietrza?

Przede wszystkim należy kierować się zaleceniami producenta odnośnie wymaganych parametrów, aby nie zaszkodzić urządzeniu. A co z mieszaniem olejów? Jeśli oleje różnych marek posiadają zbliżone parametry, nie ma do tego przeciwwskazań, pod warunkiem, że nasza wiedza na ten temat jest wystarczająca. Jeśli istnieją jakiekolwiek wątpliwości, warto przed zakupem zasięgnąć porady specjalistów zajmujących się sprzedażą środków smarnych w branży przemysłowej.