W podziemiach sztolni ARADO o II wojnie światowej

W dniach 29-30 października 2014 r. członkowie dwóch Szkolnych Kół Historycznych z kamiennogórskich szkół podstawowych uczestniczyli w kolejnej wycieczce historycznej zwiedzając Podziemną Trasę Turystyczną kontynuując poznawanie historii oraz najciekawszych zabytków naszego miasta poprzez realizację cyklu wycieczek w ramach projektu ?SZLAKAMI MIEJSC PAMIĘCI?. Cykl ten współorganizowany jest przez  Zarząd Oddziału Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych, Muzeum Tkactwa oraz ?Projekt Arado ? zaginione laboratorium Hitlera? przy wsparciu finansowym Gminy Miejskiej Kamienna Góra.

Po przybyciu pod budynek ARADO młodzi miłośnicy historii spotkali się z przymusowymi robotnikami, którzy zaprosili ich do podróży w czasie i przeniesienia się do 1944 r. oraz poznania udostępnionej do zwiedzania sztolni pod Górą Parkową, której operatorem jest Fort Gerharda ze Świnoujścia. Na terenie miasta sztolnie były drążone aż w dziesięciu miejscach, a ta pod Kościelną Górą posiada szereg najlepiej zachowanych oraz najciekawszych podziemnych korytarzy. Obiekt ten posiada1300 m2 powierzchni oraz 4350 m3 kubatury. Podczas II wojny światowej Kamienna Góra (Landeshut) była jednym z centrów technologicznych niemieckiego przemysłu lotniczego, gdyż w byłych fabrykach włókienniczych umieszczono m. in. biuro projektowe firmy ARADO, w którym skonstruowano najsłynniejszy samolot odrzutowy II wojny światowej ? Arado 234 Błyskawica i mityczny samolot latające skrzydło Arado 555.

W rolę przymusowych robotników, a także agentów polskiego wywiadu, wcielili się? mgr historii Łukasz Szumiński oraz Jacek Trybuła, których zadaniem było sprawne i bezpieczne poprowadzenie grupy młodzieży po 350-metrowych, wydrążonych w skałach korytarzach sztolni oraz odkrycie przez nich niemieckich tajemnic. Jedna z grup natrafiła jednak na niemieckiego wartownika, który pod lufą karabinu maszynowego zabrał ze sobą dwie osoby, pozostałych wolno puszczając. Uczestnicy podziemnej wyprawy dotarli do największej atrakcji kompleksu, ogromnej hali, w której zobaczyli ?prototyp? samolotu ?Arado E-555 ? latające skrzydło?, oraz zaimprowizowane biuro konstrukcyjne. Udało się też odbić uprowadzone przez niemieckiego wartownika osoby. Z hali, przymusowi robotnicy poprowadzili korytarzami, w których prezentowane są liczne egzemplarze różnych rodzajów broni z czasów II wojny światowej, od karabinu maszynowego typu mauser, broń przeciwlotniczą, części niemieckiego radaru, bombę tzw. ?ryczącą krowę? używaną m.in. w czasie Powstania Warszawskiego oraz najcenniejsze z prezentowanych eksponatów ? elementy rakiety V-2. Podziemny spacer korytarzami sztolni wydrążone, w latach 1943-1945, przez robotników przymusowych i więźniów Filii Obozu Pracy?Gross-Rosen? istniejącej w naszym mieście od 16 kwietnia 1944 r. do 9 maja 1945r. doprowadził ich do korytarza prezentującego więźnia w obozowym ubraniu podczas katorżniczej pracy, którą tylko nielicznym z nich udało się przeżyć, a młodzi adepci kamiennogórskiej historii chwilę ciszy uczcili ich pamięć.

Po wyjściu z podziemi zwiedzili ponadto mini-muzeum, w którym zobaczyli różnorodną broń i sprzętem wojskowym używany w czasie II wojny światowej (część nawet sprawna do użycia), w tym mundur wojskowy z okresu kampanii wrześniowej 1939 r., który należał do dziadka jednego z naszych przewodników po podziemiach ? Łukasza Szumińskiego oraz oryginalny egzemplarz maszyny szyfrującej ENIGMA..

Po wyjściu z podziemi na Górze Parkowej uczniowie Szkoły Podstawowej nr 2  zobaczyli na ścieżce historycznej, przebiegającej nad korytarzami Podziemnej Trasy Turystycznej ?Projekt Arado ? zaginione laboratorium Hitlera? część oryginalnego sprzętu wojskowego z czasów II wojny światowej i lat powojennych m.in. moździerz wz. 38, armatę dywizyjną wz. 1942, działa bezodrzutowe, armatę przeciwlotniczą wz. 1939, makietę samolotu ARADO E555 odrzutowego bombowca dalekiego zasięgu oraz opancerzony samochód rozpoznawczo-patrolowy BRDM-2.

?Projekt Arado ? zaginione laboratorium Hitlera? to bardzo interesujący obiekt, który poznając historię i zabytki Kamiennej Góry warto wielokrotnie odwiedzać, gdyż ekspozycja wystawiennicza jest systematycznie wzbogacana o nowe eksponaty, a jak powiedział menedżer obiektu ? Kamil Zięba, operator podziemi planuję kolejne wzbogacenie ekspozycji wystawienniczej o nowe interesujące eksponatu. Młodzi historycy z kamiennogórskich szkół podstawowych na pewno tu powrócą.

Poznanie Podziemnej Trasy Turystycznej oraz ścieżki Historycznej na Parkowej Górze to kolejne zagadnienie z historii naszego miasta przygotowujące młodych miłośników kamiennogórskiej przeszłości do planowanego na grudzień konkursu krajoznawczo-historycznego ?Kamienna Góra ? moje miasto?. Uczniowie przygotowując się do konkursu poznają jeszcze historię pałacu Kreppelhof i rycerskiego rodu Schaffgotschów z ich kaplicą grobową w Raszowie, a także poznają historię istniejącej przez 292 dni w Kamiennej Górze Filii Obozu Pracy ?Gross-Rosen? oraz zobaczą pomnik upamiętniający pomordowanych więźniów, który został odsłonięty w 1987 r. na jej terenie.

Opiekunami młodzieży byli: Małgorzata Rusnarczyk - opiekun koła historycznego przy SP nr 2, Ewelina Wielocha ? opiekun koła historycznego przy SP nr 1 oraz Jerzy Rubach ? Nauczyciel Kraju Ojczystego.