Jak założyć firmę w Polsce, w Holandii i innych krajach UE

Współczesny przedsiębiorca ma coraz więcej możliwości, jeśli chodzi o wybór miejsca do prowadzenia działalności gospodarczej. Granice administracyjne przestają być barierą, zwłaszcza gdy technologia i prawo unijne umożliwiają rejestrację firm w różnych krajach bez potrzeby fizycznej obecności. Wielu przedsiębiorców – zarówno freelancerów, jak i właścicieli startupów – staje przed pytaniem, gdzie najlepiej założyć firmę, by zminimalizować koszty, uprościć formalności i działać legalnie na rynku międzynarodowym.

W tym artykule przyglądamy się, jak wygląda zakładanie działalności gospodarczej w Polsce, a następnie porównujemy ten proces z sytuacją w Holandii, Wielkiej Brytanii, Niemczech, Czechach oraz Irlandii. Szczególną uwagę poświęcamy pytaniu jak założyć firmę w Holandii, bo to właśnie ten kraj coraz częściej pojawia się na radarze przedsiębiorców szukających prostych zasad, stabilnych podatków i realnego wsparcia dla biznesu.

W Polsce działalność gospodarczą można założyć stosunkowo szybko, choć poziom biurokracji bywa nadal odczuwalny. Najprostszą formą jest jednoosobowa działalność gospodarcza (JDG), którą można zarejestrować przez internet w systemie CEIDG. W przypadku spółek – zwłaszcza spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.) – konieczne jest zgłoszenie do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) i sporządzenie umowy spółki, często przy udziale notariusza.

Opodatkowanie zależy od wybranej formy prawnej i rodzaju działalności. W przypadku JDG przedsiębiorca może korzystać z ryczałtu (3%–17%), podatku liniowego (19%) lub skali podatkowej (12%/32%). Spółki z o.o. objęte są podatkiem CIT (9% dla małych podatników, 19% standardowo) i dodatkowo podatkiem od wypłaty dywidendy. Zaletą prowadzenia działalności w Polsce są dość niskie koszty rejestracji i dostępność ulg (np. Mały ZUS Plus), ale wadą – częste zmiany prawa, skomplikowana księgowość i ryzyko nieprzewidywalności kontroli urzędowych.

Holandia od lat uchodzi za jedno z najbardziej przyjaznych państw dla przedsiębiorców w Europie. Zakładanie firmy w Holandii jest stosunkowo szybkie, przejrzyste i możliwe nawet dla osób niebędących rezydentami. Najczęściej wybierane formy prawne to eenmanszaak (jednoosobowa działalność) i BV (spółka z o.o. – Besloten Vennootschap).

Rejestracja odbywa się w Izbie Handlowej (Kamer van Koophandel – KVK). Po złożeniu wniosku firma otrzymuje numer identyfikacyjny KVK oraz zostaje automatycznie zgłoszona do urzędu skarbowego (Belastingdienst). Czas założenia to zwykle 2–5 dni roboczych, a proces można przeprowadzić osobiście lub przez pełnomocnika.

Pod względem podatkowym Holandia oferuje atrakcyjne rozwiązania – 19% CIT do progu 200 000 euro i 25,8% powyżej tej kwoty (2025). Nowi przedsiębiorcy mogą korzystać z ulg, m.in. startersaftrek i zelfstandigenaftrek, które obniżają podstawę opodatkowania. Co więcej, administracja działa sprawnie, a urzędy umożliwiają załatwienie większości spraw online i w języku angielskim.

Wielka Brytania – mimo Brexitu – pozostaje jednym z najbardziej przyjaznych krajów do prowadzenia działalności gospodarczej. Najczęstsze formy to samozatrudnienie (sole trader) i spółka z o.o. (limited company). Samozatrudnienie można zarejestrować online w kilka minut przez stronę HMRC. Rejestracja spółki limited w Companies House trwa zazwyczaj jeden dzień i kosztuje około 12 funtów.

Podatek korporacyjny wynosi 25%, jednak system jest prosty i stabilny. Wielka Brytania pozwala na legalne optymalizowanie kosztów, a system podatkowy jest zrozumiały nawet dla osób bez wiedzy księgowej. Dodatkowym atutem jest niska kontrolność i przewidywalność ze strony urzędów.

Niemcy oferują stabilność gospodarczą i dobrze rozwinięty rynek, ale zakładanie firmy wiąże się z większą liczbą formalności. Przedsiębiorca musi zarejestrować działalność w lokalnym Gewerbeamt, a następnie uzyskać numer podatkowy w Finanzamt. W przypadku spółek kapitałowych (np. GmbH), konieczne jest zaangażowanie notariusza i wniesienie kapitału zakładowego (25 000 euro, z czego 12 500 euro przy rejestracji).

Efektywne opodatkowanie w Niemczech (CIT + podatek solidarnościowy + podatek lokalny) często przekracza 30%. Biurokracja bywa uciążliwa, a wiele spraw wymaga fizycznej obecności i dokumentów w języku niemieckim.

Czechy przyciągają zagranicznych przedsiębiorców uproszczonym systemem rejestracji i niższymi kosztami działalności. Można założyć firmę jako živnostník (samozatrudniony) lub spółkę s.r.o. (czeska sp. z o.o.). Rejestracja działalności trwa zwykle 3–7 dni roboczych, a koszty obsługi księgowej są niższe niż w Polsce czy Niemczech.

Stawka CIT to 21%, a samozatrudnieni mogą korzystać z uproszczonego ryczałtu. Plusem jest korzystny system podatkowy i możliwość zdalnego prowadzenia księgowości. Minusem – ograniczony dostęp do urzędów bez znajomości języka oraz trudności w uzyskaniu konta bankowego bez czeskiego adresu.

Irlandia jest doskonałym kierunkiem dla przedsiębiorców działających w branżach cyfrowych, finansowych i technologicznych. Najczęściej rejestrowaną formą jest Private Company Limited by Shares (LTD), która odpowiada polskiej sp. z o.o. Proces rejestracji trwa 2–5 dni i odbywa się online poprzez Companies Registration Office.

Podatek CIT wynosi 12,5% dla dochodów z działalności operacyjnej, co czyni Irlandię jednym z najbardziej konkurencyjnych państw w UE pod tym względem. Istnieją też specjalne ulgi dla firm inwestujących w badania i rozwój. Irlandzki system prawny oparty na common law jest przewidywalny i przyjazny dla międzynarodowego kapitału. Główną wadą są wysokie koszty życia i trudny dostęp do lokalnych usług bankowych bez fizycznej obecności.

Wybór najlepszego kraju do założenia firmy zależy od tego, co dla przedsiębiorcy jest kluczowe: prostota, podatki, dostęp do rynku, czy może koszt wejścia. Dla tych, którzy szukają balansu między stabilnością a elastycznością, Holandia wydaje się dziś jednym z najlepszych miejsc do rozpoczęcia działalności – szczególnie jeśli celem jest rozwój firmy na rynku europejskim i obsługa zagranicznych klientów. Rejestracja jest szybka, system podatkowy przewidywalny, a kultura biznesowa otwarta.

Jeśli natomiast zależy Ci na maksymalnej cyfryzacji i niskich kosztach utrzymania firmy, warto rozważyć Estonię (choć nieopisaną w tym artykule), Irlandię dla biznesu IT lub Wielką Brytanię w modelu samozatrudnienia. Polska – mimo swoich wad – wciąż jest dobrym rozwiązaniem dla działalności lokalnej i branż usługowych, zwłaszcza przy niskich przychodach i możliwości korzystania z ryczałtu.

Bez względu na wybór, jedno jest pewne – przed założeniem firmy za granicą warto skonsultować się z lokalnym doradcą, by uniknąć kosztownych błędów i w pełni wykorzystać możliwości, jakie daje unijny rynek. A jeśli wciąż zastanawiasz się, jak założyć firmę w Holandii, to właśnie ten kierunek może okazać się dla Ciebie najrozsądniejszy.