10 lat w Unii Europejskiej - UOKiK

Lepsza ochrona konsumentów, w tym przed produktami zagrażającymi ich zdrowiu, skuteczniejsze wykrywanie praktyk ograniczających konkurencję - UOKiK podsumowuje 10 lat w Unii Europejskiej. W tym czasie Urząd  wydał ponad 2,5 tys. decyzji w sprawach godzących w interesy słabszych uczestników rynku i uczciwą rywalizację rynkową.

Jedną ze zmian, którą przyniosło wejście Polski do Unii Europejskiej był swobodny dostęp do dóbr i usług oferowanych we wszystkich państwach członkowskich.

Kupując produkty na wspólnotowym rynku, mamy pewność, że wszystkich sprzedawców, producentów i importerów obowiązują te same zasady regulujące ich bezpieczeństwo. Od 1 maja 2004 roku polscy przedsiębiorcy funkcjonują w systemie nadzoru rynku opartym na dyrektywach nowego podejścia. Zawarte w nich wymagania związane z bezpieczeństwem i ochroną zdrowia oraz środowiska naturalnego dotyczą różnych grup towarów m.in. zabawek i urządzeń elektrycznych. Zgodność produktów z wymaganiami określonymi w tych dyrektywach potwierdza znak CE. Zalety członkostwa widać również w przypadku pojawienia się produktów niebezpiecznych na rynku ? dzięki funkcjonującemu systemowi RAPEX, klienci mogą zostać szybko poinformowani o zagrożeniach. Polski Urząd w ciągu dziesięciu lat zgłosił takie informacje 469 razy.

Jakość, sposób oznakowania oraz informowania o właściwościach towarów i produktów wyznaczają normy obowiązujące na terenie Unii. Przykładem jest funkcjonujący od akcesji system monitorowania i kontrolowania jakości paliw. Dzięki regularnym badaniom prowadzonym od maja 2004 roku zmniejszyła się ilość paliw niespełniających wymagań jakościowych. Corocznie kilka procent badanej w Polsce benzyny lub oleju napędowego jest uznawana za niebezpieczne dla samochodu,  podczas gdy w  pierwszych miesiącach członkostwa w UE wykryto blisko 20 proc. nieprawidłowości.

Nowe  możliwości organów chroniących konkurencję

Od 1 maja 2004 roku możliwe stało się również skuteczniejsze zwalczanie praktyk ograniczających konkurencję. W ciągu ostatnich 10 lat Urząd wydał 979 decyzji w sprawach zmów i nadużywania pozycji dominującej przez przedsiębiorców. Jedną z najbardziej istotnych zmian było wprowadzenie do polskiego prawodawstwa instytucji leniency, czyli programu łagodzenia sankcji wobec uczestników nielegalnego porozumienia, którzy zdecydują się na współpracę z UOKiK. Ponieważ większość niedozwolonych porozumień ma niejawny charakter, informacje  uzyskane bezpośrednio od ich uczestników pozwalają na zdobycie dowodów, a tym samym na wyeliminowanie szkodliwych dla gospodarki i konsumentów zmów.

Dotychczas 52 podmioty zdecydowały się na współpracę z Urzędem, rekordowy pod tym względem był 2012 r., kiedy do Urzędu wpłynęło 16 wniosków leniency. Od 2004 r. wydanych zostało 20 decyzji, w których przedsiębiorcy uniknęli sankcji finansowej lub uzyskali jej obniżenie.

Lepsza ochrona konsumenta

Konsekwencją bycia Polski w Unii Europejskiej jest podobny zakres ochrony prawnej konsumentów. Stojąc na straży przestrzegania przepisów Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów wydał od 2004 roku 1790 decyzji w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów.

Warto wspomnieć, że w  najbliższych miesiącach polscy  konsumenci zyskają jeszcze lepszą ochronę swoich praw, dzięki przygotowywanej Ustawie o prawach konsumenta.  Najważniejsze  zmiany, które będą chronić wszystkich słabszych uczestników rynku w Europie - to wydłużenie prawa do odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem lub na odległość z 10 do 14 dni oraz wymóg uzyskania wyraźnej zgody konsumenta na wszelkie dodatkowe płatności związane z zawieranymi umowami.