Print
fot. via PTSM-JR

W dniu 22 grudnia 2017 roku uczniowie klasy VI f ze Szkoły Podstawowej nr 1 w Kamiennej Górze wybrali się do Muzeum Tkactwa na lekcję muzealną o tradycjach i zwyczajach związanych ze zbliżającym się Świętem Bożego Narodzenia. Uczniowie klasy, którzy są członkami Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych swoim wyjściem do Muzeum Tkactwa zakończyli bardzo udany Szkolny Sezon Turystyczny 2017.

 

Młodzi kamiennogórzanie spotkali się w holu muzeum z Michałem Stołpcem, który zaprosił ich do pomieszczenia z elementami wystawowymi związanymi z Bożym Narodzeniem, które obok Wielkanocy jest najważniejszym i najuroczyściej obchodzonym świętem religijnym oraz rodzinnym w Polsce.

W kościelnej liturgii oraz zwyczajach ludowych Boże narodzenie poprzedzane jest okresem trzytygodniowego oczekiwania (czterech niedziel) zwanego Adwentem. Tradycyjnie dniem poprzedzający Boże Narodzenie i kończącym okres adwentu jest Wigilia Bożego Narodzenia. Dawniej stanowiła ona przygotowanie do świąt, ale po reformie kalendarza stała się ich częścią. W tym dniu sprzątano domy oraz dekorowano je snopami zboża, które ustawiano w kątach pokoi. Miały symbolizować pomyślność i dostatek. Ponadto domy ozdabiano iglastymi gałązkami, które umieszczano w różnych miejscach. Choinki ubierane ozdobami z papieru i jabłkami szybko stały się popularne w protestanckich Niemczech, skąd zwyczaj tej przywędrował do Polski dopiero XVIII w. W 1697 r. w Gdańsku ubrano pierwszą choinkę na terenie Polski.

Uczestnicy lekcji muzealnej poznali również symbolikę ozdób choinkowych, jak i samego drzewka, która ma swoje korzenie w tradycji ludowej (m. in. jabłka zapewnić miały urodę i zdrowie a orzechy dobrobyt i siłę. Natomiast anioły mają opiekować się domem, a samo żywe drzewko w chrześcijaństwie stało się symbolem Chrystusa).

Słuchając opowiadania pana Michała o narodzinach Jezusa Chrystusa i pokłonie Trzech Króli, wymieniali ich imiona (Kacper, Melchior i Baltazar) oraz zobaczyli drewniane figurki dwóch z nich Baltazara i Kacpra. Jednym z dawnych zwyczajów Bożonarodzeniowych są wróżby, w tym wyciągania źdźbła siana spod obrusa. Najdłuższe źdźbło siana wyciągnęła Oliwia, a to wróży dla niej długie życie.

Następnie uczniowie w swobodnych wypowiedziach wymieniali nazwy tradycyjnych potraw wigilijnych, które w zależności od regionu i tradycji rodzinnych były różne. Wśród wymienianych potraw były barszcz z uszkami, karp, kapusta z grochem oraz pierogi. Z kolei prowadzący lekcję muzealnym opowiedział o poście wigilijnym. Na wigilijnym stole tradycyjnie znajduje się 12 potraw, symbolizujące 12 miesięcy lub 12 Apostołów, ale nie zawsze tak było. Ważnym momentem wieczerzy wigilijnej jest dzielenie się opłatkiem i składanie sobie życzeń Opłatki, które upowszechniły się w Polsce na początku XX w. są symbolem miłości i jedności chrześcijan i symbolem zjednoczenia z Bogiem. Tradycją wigilijnej wieczerzy jest również dodatkowe miejsce przy stole przeznaczone dla niezapowiedzianego gościa lub nieobecnej, bliskiej osoby. W dawnych czasach takie miejsce wspominało bliskich, którzy już odeszli.

Na zakończenie lekcji muzealnej jej uczestnicy zobaczyli przepiękną SZOPKĘ KRAKOWSKĄ, którą wykonał ANDRZEJ MORAŃSKI (1947-1997), kamiennogórski artysta – szopkarz. Uczestnik konkursu szopek krakowskich (w latach 1983-1996), w których wielokrotnie był laureatem pierwszej nagrody w kategorii szopek średnich (od 70 do 120 cm), a następnie przystąpili do samodzielnego malowania bożonarodzeniowych figurek gipsowych.

Po podziękowaniu za interesującą lekcję muzealną oraz pożegnaniu się z prowadzącym lekcję MICHAŁEM STOŁPCEM powrócili do swojej szkoły.

Opiekę nad uczestnikami lekcji muzealnej sprawowali Ewa Skotarczak – wychowawca klasy oraz Jerzy Rubach – Instruktor Krajoznawstwa Regionu PTTK.